پرش به محتوا

سوره بینه: تفاوت میان نسخه‌ها

۱۸ بایت حذف‌شده ،  ‏۶ مارس ۲۰۲۴
 
(۴ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل  = | مداخل مرتبط = [[سوره بینه در علوم قرآنی]]| پرسش مرتبط  = }}
{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = سوره | عنوان مدخل  = | مداخل مرتبط = [[سوره بینه در علوم قرآنی]]| پرسش مرتبط  = }}


== مقدمه ==
== مقدمه ==
«بَیِّنه» به معنای دلیل روشن و [[حجت]] آشکار است. این [[سوره]] بیانگر [[رسالت]] عام [[پیامبر]] {{صل}} درباره [[مشرکان]]، [[یهود]] و [[نصاری]] و سایر [[اهل کتاب]] و [[دعوت]] او از همه [[بشر]] به [[آیین]] [[حقّ]] است؛ و [[صلاح]] [[جامعه انسانی]] را در سایه [[اعتقاد]] و عمل، و [[گرایش]] مشرکان و اهل کتاب به [[ایمان]] [[توحیدی]] را در سایه آمدن «[[بینه]]» می‌داند و خود [[حضرت محمد]] {{صل}} نمونه و مصداقی از این [[حجّت]] آشکار برای [[اندیشه‌ها]] و [[ادیان]] است؛ به همین جهت «[[بیّنه]]» نام سوره شده است.
«بَیِّنه» به معنای دلیل روشن و [[حجت]] آشکار است. این [[سوره]] بیانگر [[رسالت]] عام [[پیامبر]] {{صل}} درباره [[مشرکان]]، [[یهود]] و [[نصاری]] و سایر [[اهل کتاب]] و [[دعوت]] او از همه [[بشر]] به [[آیین]] [[حقّ]] است؛ و [[صلاح]] [[جامعه انسانی]] را در سایه [[اعتقاد]] و عمل، و [[گرایش]] مشرکان و اهل کتاب به [[ایمان]] [[توحیدی]] را در سایه آمدن «[[بینه]]» می‌داند و خود [[حضرت محمد]] {{صل}} نمونه و مصداقی از این [[حجّت]] آشکار برای [[اندیشه‌ها]] و [[ادیان]] است؛ به همین جهت «[[بیّنه]]» نام سوره شده است.


براساس این سوره، عمومیت رسالت آن جناب مقتضای [[سنت الهی]]، یعنی [[سنت]] [[هدایت]] است، همان سنتی که در بیان آن فرموده: {{متن قرآن|إِنَّا هَدَيْنَاهُ السَّبِيلَ إِمَّا شَاكِرًا وَإِمَّا كَفُورًا}}<ref>«ما به او راه را نشان داده‌ایم خواه سپاسگزار باشد یا ناسپاس» سوره انسان، آیه ۳.</ref>، {{متن قرآن|وَإِنْ مِنْ أُمَّةٍ إِلَّا خَلَا فِيهَا نَذِيرٌ}}<ref>«ما تو را به حق، نویدبخش و بیم‌دهنده فرستاده‌ایم و هیچ امتی نیست مگر میان آنان بیم‌دهنده‌ای بوده است» سوره فاطر، آیه ۲۴.</ref> و بر عمومیت دعوت آن جناب [[استدلال]] کرده، به اینکه دعوت آن [[حضرت]] متضمن صلاح مجتمع [[انسانی]] است، [[عقاید]] و [[اعمال]] افراد و [[جوامع]] را [[صالح]] می‌سازد.
براساس این سوره، عمومیت رسالت آن جناب مقتضای [[سنت الهی]]، یعنی [[سنت]] [[هدایت]] است، همان سنتی که در بیان آن فرموده: {{متن قرآن|إِنَّا هَدَيْنَاهُ السَّبِيلَ إِمَّا شَاكِرًا وَإِمَّا كَفُورًا}}<ref>«ما به او راه را نشان داده‌ایم خواه سپاسگزار باشد یا ناسپاس» سوره انسان، آیه ۳.</ref>، {{متن قرآن|وَإِنْ مِنْ أُمَّةٍ إِلَّا خَلَا فِيهَا نَذِيرٌ}}<ref>«ما تو را به حق، نویدبخش و بیم‌دهنده فرستاده‌ایم و هیچ امتی نیست مگر میان آنان بیم‌دهنده‌ای بوده است» سوره فاطر، آیه ۲۴.</ref> و بر عمومیت دعوت آن جناب [[استدلال]] کرده، به اینکه دعوت آن حضرت متضمن صلاح مجتمع [[انسانی]] است، [[عقاید]] و [[اعمال]] افراد و [[جوامع]] را [[صالح]] می‌سازد.


== ویژگی‌های سوره بیّنه ==
== ویژگی‌های سوره بیّنه ==
# هشت [[آیه]] به عدد اکثر مکتب‌های [[تفسیری]]، نُه آیه به عدد [[بصری]]، ۹۴ یا ۷۴ کلمه و ۳۹۲، ۳۹۹ یا ۴۰۴ حرف دارد.
# هشت [[آیه]] به عدد اکثر مکتب‌های [[تفسیری]]، نُه آیه به عدد [[بصری]]، ۹۴ یا ۷۴ کلمه و ۳۹۲، ۳۹۹ یا ۴۰۴ حرف دارد.
# یکصدمین سوره در [[ترتیب نزول]]، و نود و هشتمین سوره در [[مصحف شریف]] است و پس از [[سوره طلاق]] و پیش از [[سوره حشر]] نازل شد.
# یکصدمین سوره در ترتیب نزول، و نود و هشتمین سوره در [[مصحف شریف]] است و پس از [[سوره طلاق]] و پیش از [[سوره حشر]] نازل شد.
# برخی بر این باورند این سوره هم با [[نزول]] در [[مکه]] می‌سازد و هم نزول در [[مدینه]]، هر چند که از نظر [[سیاق]] به [[مدنی]] بودن شبیه‌تر است. و عده‌ای معتقدند این سوره یکباره و به طور مجموع در مدینه فرود آمده است و آیه مکی ندارد. برخی [[مفسران]]، این سوره را مکی دانسته‌؛ ولی [[مخالفان]] می‌گویند: این نظر، مخالف محتوا و [[سیاق آیات]] [[سوره]] بیّنه است؛ چون [[آیات]] این [[سوره]] نسبتاً طولانی و بلند است.
# برخی بر این باورند این سوره هم با نزول در [[مکه]] می‌سازد و هم نزول در [[مدینه]]، هر چند که از نظر سیاق به مدنی بودن شبیه‌تر است. و عده‌ای معتقدند این سوره یکباره و به طور مجموع در مدینه فرود آمده است و آیه مکی ندارد. برخی [[مفسران]]، این سوره را مکی دانسته‌؛ ولی مخالفان می‌گویند: این نظر، مخالف محتوا و سیاق آیات [[سوره]] بیّنه است؛ چون [[آیات]] این سوره نسبتاً طولانی و بلند است.
# از نظر کمیت از سور مفصّل و در گروه اوساط قرار گرفته است.
# از نظر کمیت از سور مفصّل و در گروه اوساط قرار گرفته است.
# نسخی در آیات آن نیست.
# نسخی در آیات آن نیست.
خط ۱۸: خط ۱۸:


== اسامی سوره بیّنه ==
== اسامی سوره بیّنه ==
سوره [[مبارکه]] بیّنه علاوه بر این نام (معروف‌ترین نام‌ آن) اسامی دیگری نیز دارد:
سوره مبارکه بیّنه علاوه بر این نام (معروف‌ترین نام‌ آن) اسامی دیگری نیز دارد:
#{{متن قرآن|لَمْ يَكُنِ}}، {{متن قرآن|أَهْلِ الْكِتَابِ}}، انفکاک: چون واژه‌های {{متن قرآن|لَمْ يَكُنِ}}، {{متن قرآن|أَهْلِ الْكِتَابِ}} و {{متن قرآن|مُنْفَكِّينَ}} (اسم مفعول از باب انفکاک) در [[آیه]] {{متن قرآن|لَمْ يَكُنِ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ وَالْمُشْرِكِينَ مُنْفَكِّينَ حَتَّى تَأْتِيَهُمُ الْبَيِّنَةُ}}<ref>«کافران از اهل کتاب و مشرکان، (از کیش خود) دست نمی‌کشیدند تا آنکه آن برهان به آنان رسد» سوره بینه، آیه ۱.</ref> به کار رفته، به این نام‌ها نامگذاری شده است.
#{{متن قرآن|لَمْ يَكُنِ}}، {{متن قرآن|أَهْلِ الْكِتَابِ}}، انفکاک: چون واژه‌های {{متن قرآن|لَمْ يَكُنِ}}، {{متن قرآن|أَهْلِ الْكِتَابِ}} و {{متن قرآن|مُنْفَكِّينَ}} (اسم مفعول از باب انفکاک) در [[آیه]] {{متن قرآن|لَمْ يَكُنِ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ وَالْمُشْرِكِينَ مُنْفَكِّينَ حَتَّى تَأْتِيَهُمُ الْبَيِّنَةُ}}<ref>«کافران از اهل کتاب و مشرکان، (از کیش خود) دست نمی‌کشیدند تا آنکه آن برهان به آنان رسد» سوره بینه، آیه ۱.</ref> به کار رفته، به این نام‌ها نامگذاری شده است.
# بریّه: کلمه «بریّه» صفت مشبهه و به معنای [[مخلوقات]]، در آیه {{متن قرآن|إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ وَالْمُشْرِكِينَ فِي نَارِ جَهَنَّمَ خَالِدِينَ فِيهَا أُولَئِكَ هُمْ شَرُّ الْبَرِيَّةِ}}<ref>«کافران از اهل کتاب و مشرکان در آتش دوزخ‌اند، جاودانه در آنند، آنانند که بدترین آفریدگانند» سوره بینه، آیه ۶.</ref>، {{متن قرآن|إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ أُولَئِكَ هُمْ خَيْرُ الْبَرِيَّةِ}}<ref>«بی‌گمان آنانکه ایمان آورده‌اند و کردارهایی شایسته کرده‌اند، بهترین آفریدگانند» سوره بینه، آیه ۷.</ref> این سوره آمده و برای نام این سوره [[انتخاب]] شده است.
# بریّه: کلمه «بریّه» صفت مشبهه و به معنای [[مخلوقات]]، در آیه {{متن قرآن|إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ وَالْمُشْرِكِينَ فِي نَارِ جَهَنَّمَ خَالِدِينَ فِيهَا أُولَئِكَ هُمْ شَرُّ الْبَرِيَّةِ}}<ref>«کافران از اهل کتاب و مشرکان در آتش دوزخ‌اند، جاودانه در آنند، آنانند که بدترین آفریدگانند» سوره بینه، آیه ۶.</ref>، {{متن قرآن|إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ أُولَئِكَ هُمْ خَيْرُ الْبَرِيَّةِ}}<ref>«بی‌گمان آنانکه ایمان آورده‌اند و کردارهایی شایسته کرده‌اند، بهترین آفریدگانند» سوره بینه، آیه ۷.</ref> این سوره آمده و برای نام این سوره [[انتخاب]] شده است.
خط ۳۱: خط ۳۱:
{{پانویس}}
{{پانویس}}


[[رده:سوره بینه]]
[[رده:سوره‌های قرآن]]
۱۳۱٬۶۶۳

ویرایش