جعرانه: تفاوت میان نسخه‌ها

۳۷۰ بایت اضافه‌شده ،  ‏۵ مهٔ ۲۰۲۵
بدون خلاصۀ ویرایش
برچسب: پیوندهای ابهام‌زدایی
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(یک نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{مدخل مرتبط
{{مدخل مرتبط
| موضوع مرتبط =  
| موضوع مرتبط = مکه
| عنوان مدخل  =  
| عنوان مدخل  =  
| مداخل مرتبط =
| مداخل مرتبط =
خط ۶: خط ۶:
}}
}}


==مقدمه==
== مقدمه ==
[[اهل حدیث]] این موضع را «جِعِرّانه» خوانده‌اند اما [[اهل]] [[ادب]] و لغت با ایراد بر این نحو از تلفظ و [[اشتباه]] خواندن آن، تلفظ صحیح این واژه را «جِعرانَه» دانسته‌اند. ضمن این که حجازی‌ها و [[عراقی‌ها]] و برخی دیگر از [[مردم]] نیز، قرائت‌های مختلفی از این کلمه ارائه داده‌اند.<ref>برای مطالعه این قرائت‌ها ر. ک. به یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۱۴۲؛ بکری، معجم ما استعجم، ج۲، ص۳۸۴.</ref> این مکان آبی است بین [[مکه]] و [[طائف]] که از حیث مقدار مسافت، به مکه نزدیکتر است.<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۱۴۲. نیز ر. ک. بکری، معجم ما استعجم، ج۲، ص۳۸۴.</ref> [[یاقوت حموی]] در معرفی این مکان، [[جعرانه]] را دارای مسجدی با چاههای نزدیک به هم معرفی کرده، آن را محل [[عمره]] [[مکیان]] برشمرده است.<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۱۴۲. نیز ر. ک. بکری، معجم ما استعجم، ج۲، ص۳۸۴.</ref> در حال حاضر هم، این مکان - که در ابتدای [[وادی]] سَرِف در شمال شرقی مکه قرار دارد - محل معروف و شناخته شده ای برای مردم است. هنوز هم جعرانه محل انجام عمره مکی هاست و مسجدی در آن [[خودنمایی]] می‌‌کند؛ اما چاههای این منطقه با وجودی که در گوارایی ضرب المثلند، امروز معطل و [[بلا]] استفاده مانده‌اند. از جعرانه در بسیاری از حوادث و وقایع دوران [[نبوی]]{{صل}} و [[صدر اسلام]] نام برده شده که من باب نمونه می‌‌توان به ذکر نام آن در وقایع [[فتح مکه]]<ref>واقدی، المغازی، ج۲، ص۸۵۸.</ref>و [[غزوه حنین]] اشاره کرد. این مکان محل جمع [[اسرا]] و [[اموال]] غنیمتی [[مسلمانان]] از [[جنگ حنین]] بود.<ref>واقدی، المغازی، ج۳، ص۹۲۳-۹۲۴؛ ابن هشام، السیرة النبویه، ج۲، ص۴۵۹؛ محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۳، ص۸۶.</ref>.<ref>[[عاتق بن غيث بلادی|بلادی، عاتق بن غيث]]، [[معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة (کتاب)|معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة]] ص ۸۳.</ref>
«جِعرانه» نام منطقه‌ای در شمال شرقی [[مکه معظمه]]، در مسیر [[طائف]] و در ابتدای دره «سَرِف» می‌باشد و فاصله این منطقه تا [[مکه]] حدود ۲۹ کیلومتر است<ref>{{عربی|جعرانة و هي موضع قريب من المكة و هي في الحل و ميقات للاحرام و هي به تسكين العين و التخفيف و قد تكسر العين و تشتد الراء}}؛ (لسان العرب، جلد چهارم، ص۱۴۱). جعرانه به کسر جیم و عین و تشدید راء، این کلمه با کسر جیم و سکون عین و تخفیف راء نیز آمده است. (فرهنگ اعلام جغرافیای تاریخی در حدیث و سیره نبوی، ص۱۱۱).</ref>.<ref>[[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای، مجتبی]]، [[محمدنامه (کتاب)|محمدنامه]]، ص ۳۰۵.</ref>


==جعرانه==
هر چند، [[اهل حدیث]] این موضع را «جِعِرّانه» خوانده‌اند؛ اما [[اهل]] [[ادب]] و لغت با ایراد بر این نحو از تلفظ و [[اشتباه]] خواندن آن، تلفظ صحیح این واژه را «جِعرانَه» دانسته‌اند. ضمن اینکه حجازی‌ها و [[عراقی‌ها]] و برخی دیگر از [[مردم]] نیز، قرائت‌های مختلفی از این کلمه ارائه داده‌اند<ref>برای مطالعه این قرائت‌ها ر. ک. به یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۱۴۲؛ بکری، معجم ما استعجم، ج۲، ص۳۸۴.</ref>. این مکان آبی است بین [[مکه]] و [[طائف]] که از حیث مقدار مسافت، به مکه نزدیک‌تر است<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۱۴۲. نیز ر. ک. بکری، معجم ما استعجم، ج۲، ص۳۸۴.</ref>. [[یاقوت حموی]] در معرفی این مکان، جعرانه را دارای مسجدی با چاه‌های نزدیک به هم معرفی کرده، آن را محل [[عمره]] مکیان برشمرده است<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۱۴۲. نیز ر.ک: بکری، معجم ما استعجم، ج۲، ص۳۸۴.</ref>.
«جِعرانه» نام منطقه‌ای در شمال شرقی [[مکه معظمه]]، در مسیر [[طائف]] و در ابتدای دره «سَرِف» می‌باشد و فاصله این منطقه تا [[مکه]] حدود ۲۹ کیلومتر است<ref>{{عربی|جعرانة و هي موضع قريب من المكة و هي في الحل و ميقات للاحرام و هي به تسكين العين و التخفيف و قد تكسر العين و تشتد الراء}}؛ (لسان العرب، جچهارم، ص۱۴۱). جعرانه به کسر جیم و عین و تشدید راء، این کلمه با کسر جیم و سکون عین و تخفیف راء نیز آمده است. (فرهنگ اعلام جغرافیای تاریخی در حدیث و سیره نبوی، ص۱۱۱).</ref>. [[روایت]] شده است که [[رسول خدا]]{{صل}} پس از بازگشت از [[جنگ حنین]] نزدیک به پانزده [[روز]] در جعرانه توقف نمودند و [[غنایم]] [[جنگ]] با «[[هوازن]]» را میان [[مردم]] تقسیم کردند<ref>دائرةالمعارف تشیع، ج۵، ص۳۷۴.</ref>.
در جعرانه مسجدی وجود دارد که به «[[مسجد الرسول]]» معروف است، این [[مسجد]] در سمت چپ [[وادی]] جعرانه، واقع است. مساحت فعلی مسجد ۱۶۰۰ متر مربع است<ref>آثار اسلامی مکه و مدینه، ص۱۴۶۷. در نیمه ذی‌القعده الحرام سال هشتم هجرت، پیامبر{{صل}} از تقسیم غنائم حنین در نقطه جعرانه فارغ شد، فروغ ابدیت ج۲، ص۳۷۱. در کتاب تاریخ القویم آمده است: {{عربی|الجعرانه موضع الذي احرم منه النبي{{صل}} لما رجع من الطائف، بعد فتح مكة، و هو موضع مشهور، على بريد من مكة، فيما ذكره الفاكهي}}. تاریخ القویم، ج۳، ص۱۶۱.</ref>


[[پیامبر]]{{صل}} پس از بازگشت از [[جنگ حنین]] در [[سال هشتم هجری]] در [[روز]] ۱۸ [[ذی قعده]] همین سال، در [[جعرانه]] قصد [[عمره]] فرمودند و پس از [[احرام]] به سوی [[مکه]] رفتند<ref>سیره ابن هشام، ج۴، ص۱۴۳۴، به نقل از فروغ ابدیت، ج۲، ص۳۷۰.</ref>. آن حضرت پس از انجام [[اعمال]] «عمره» در اواخر ماه ذی قعده یا اوایل ماه [[ذی حجه]]، وارد [[مدینه]] گردیدند.
در حال حاضر هم، این مکان ـ که در ابتدای [[وادی]] سَرِف در شمال شرقی مکه قرار دارد ـ محل معروف و شناخته شده‌ای برای مردم است. هنوز هم جعرانه محل انجام عمره مکی‌هاست و مسجدی در آن [[خودنمایی]] می‌‌کند؛ اما چاه‌های این منطقه با وجودی که در گوارایی ضرب المثل‌اند، امروز معطل و بدون استفاده مانده‌اند.
یکی از میقات‌های عمره مفرده، منطقه جعرانه است، [[میقات]] عمره مفرده «ادنی الحل» است و جایز است از یکی از مواقیت پنج‌گانه نیز [[محرم]] شود. صورت عمره مفرده آن است که خارج شود به «ادنی الحل» و [[افضل]] آن است که از جعرانه یا [[حدیبیه]] یا [[تنعیم]] که از همه نزدیک‌تر به مکه است محرم شود<ref>مناسک محشی، ص۱۰۰، مسأله ۱۷۵.</ref>..<ref>[[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای، مجتبی]]، [[محمدنامه (کتاب)|محمدنامه]]، ص ۳۰۵.</ref>
 
از جعرانه در بسیاری از حوادث و وقایع دوران [[نبوی]]{{صل}} و صدر اسلام نام برده شده که به عنوان نمونه، می‌‌توان به ذکر نام آن در وقایع [[فتح مکه]]<ref>واقدی، المغازی، ج۲، ص۸۵۸.</ref> و [[غزوه حنین]] اشاره کرد. این مکان محل جمع اسرا و [[اموال]] غنیمتی [[مسلمانان]] از [[جنگ حنین]] بود<ref>واقدی، المغازی، ج۳، ص۹۲۳-۹۲۴؛ ابن هشام، السیرة النبویه، ج۲، ص۴۵۹؛ محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۳، ص۸۶.</ref>.<ref>[[عاتق بن غيث بلادی|بلادی، عاتق بن غيث]]، [[معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة (کتاب)|معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة]] ص ۸۳.</ref>
 
== مسجد الرسول در جعرانه ==
در جعرانه مسجدی وجود دارد که به «مسجد الرسول» معروف است، این [[مسجد]] در سمت چپ وادی جعرانه، واقع است. مساحت فعلی مسجد ۱۶۰۰ متر مربع است<ref>آثار اسلامی مکه و مدینه، ص۱۴۶۷. در نیمه ذی‌القعده الحرام سال هشتم هجرت، پیامبر{{صل}} از تقسیم غنائم حُنَین در نقطه جعرانه فارغ شد، . فروغ ابدیت ج۲، ص۳۷۱. در کتاب تاریخ القویم آمده است: {{عربی|الجعرانه موضع الذي احرم منه النبي{{صل}} لما رجع من الطائف، بعد فتح مكة، و هو موضع مشهور، على بريد من مكة، فيما ذكره الفاكهي}}. تاریخ القویم، ج۳، ص۱۶۱.</ref> به همین جهت، [[روایت]] شده است که [[رسول خدا]]{{صل}} پس از بازگشت از [[جنگ حنین]] نزدیک به پانزده [[روز]] در جعرانه توقف نمودند و [[غنایم]] [[جنگ]] با «[[هوازن]]» را میان [[مردم]] تقسیم کردند<ref>دائرةالمعارف تشیع، ج۵، ص۳۷۴.</ref>.
 
== منطقۀ جعرانه به عنوان یکی از میقات‌های عمره مفرده ==
یکی از میقات‌های عمره مفرده، منطقه جعرانه است، [[میقات]] عمره مفرده «ادنی الحل» است و جایز است از یکی از مواقیت پنج‌گانه نیز [[محرم]] شود. به صورت عمره مفرده آن است که خارج شود به «ادنی الحل» و [[افضل]] آن است که از جعرانه یا [[حدیبیه]] یا [[تنعیم]] که از همه نزدیک‌تر به مکه است محرم شود<ref>مناسک محشی، ص۱۰۰، مسأله ۱۷۵.</ref>
 
[[پیامبر]]{{صل}} پس از بازگشت از [[جنگ حنین]] در [[سال هشتم هجری]] در [[روز]] ۱۸ [[ذی قعده]] همین سال، در جعرانه قصد [[عمره]] فرمودند و پس از [[احرام]] به سوی [[مکه]] رفتند<ref>سیره ابن هشام، ج۴، ص۱۴۳۴، به نقل از فروغ ابدیت، ج۲، ص۳۷۰.</ref>. آن حضرت پس از انجام [[اعمال]] «عمره» در اواخر ماه ذی قعده یا اوایل ماه [[ذی حجه]]، وارد [[مدینه]] گردیدند<ref>[[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای، مجتبی]]، [[محمدنامه (کتاب)|محمدنامه]]، ص ۳۰۵.</ref>.


== منابع ==
== منابع ==
خط ۲۴: خط ۳۱:
== پانویس ==
== پانویس ==
{{پانویس}}
{{پانویس}}
[[رده:مکان‌های تاریخی مکه]]
۱۳۰٬۱۷۵

ویرایش