نشانههای ظهور امام مهدی در کلام اسلامی: تفاوت میان نسخهها
(صفحهای تازه حاوی «{{خرد}} {{نبوت}} <div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;"> : <div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font...» ایجاد کرد) |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۲: | خط ۲: | ||
{{نبوت}} | {{نبوت}} | ||
<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;"> | <div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;"> | ||
: <div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از زیرشاخههای بحث '''[[ | : <div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از زیرشاخههای بحث '''[[نشانههای ظهور امام مهدی]]''' است. "'''[[نشانههای ظهور امام مهدی]]'''" از چند منظر متفاوت، بررسی میشود:</div> | ||
<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;"> | <div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;"> | ||
: <div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;"> [[نشانههای ظهور امام مهدی در حدیث]] | [[نشانههای ظهور امام مهدیدر نهج البلاغه]] | [[نشانههای ظهور امام مهدی در کلام اسلامی]] | [[نشانههای ظهور امام مهدی در عرفان اسلامی]]</div> | : <div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;"> [[نشانههای ظهور امام مهدی در حدیث]] | [[نشانههای ظهور امام مهدیدر نهج البلاغه]] | [[نشانههای ظهور امام مهدی در کلام اسلامی]] | [[نشانههای ظهور امام مهدی در عرفان اسلامی]]</div> | ||
| خط ۱۰: | خط ۱۰: | ||
==مقدمه== | ==مقدمه== | ||
* | *رخدادهایی را گویند که [[در آستانه ظهور]] [[امام غایب]]{{ع}} در [[جهان]] پیش میآیند<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص 341.</ref>. | ||
*[[نشانههای ظهور]]، غیر از شرایط ظهورند. مهمترین تفاوتهای آنها عبارتاند از: | |||
#[[ظهور]] به شرایط خود، ارتباطی [[علی]] و منطقی و بستگی [[حقیقی]] و واقعی دارد؛ بدین معنا که تنها هنگامی تحقق میپذیرد که شرایط آن فراهم آید. [[علائم ظهور]] چنین نیستند و امکان [[ظهور]] بدون آنها نیز فراهم است. البته برخی [[علائم]] همانند [[قتل نفس زکیه]] [[پیش از ظهور]] تحقق مییابند و در تحقق شرایط مؤثرند؛ ولی این به معنای آن نیست که شرط [[ظهور امام]] غایباند. | |||
#[[هنگام ظهور]]، همه شرایط موجودند؛ اما [[نشانهها]] چنین نیستند؛ زیرا گاه نشانهای پدیدار میشود و سپس از میان میرود و نشانهای دیگر نمودار میگردد<ref>تاریخ الغیبة الکبری، ۳۹۸- ۳۹۵.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص 341.</ref>. | |||
# | ==انواع [[نشانهها]]== | ||
*بنابر [[روایات]] بزرگان [[معصوم]]{{ع}}، [[نشانههای ظهور]]، بر دو دستهاند: | |||
===1. [[نشانههای حتمی]]=== | |||
*مراد نشانههایی است که بیگمان [[پیش از ظهور]] تحقق مییابند و بر هیچ شرط و قیدی معلق نیستند؛ اما تحقق [[نشانههای غیر حتمی]] معلق به شرطهایی است. روایتی از [[امام صادق]]{{ع}} [[نقل]] است که به این دو دسته نشانه تصریح دارد و از جمله، خروج [[سفیانی]] را از [[نشانههای حتمی]] میشمارد<ref>بحارالانوار، ۵۲/ ۲۴۹.</ref>. درباره شمار این [[نشانهها]]، ظاهر [[روایات]] مختلف است. برخی [[روایات]]، شمار آنها را پنج و برخی دیگر ده دانستهاند<ref>بحارالانوار، ۵۲/ ۴۹ و ۲۰۹؛ زمینهسازان انقلاب جهانی مهدی، ۲۸.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص 342.</ref>. | |||
*مهمترین این [[نشانهها]] عبارتاند از: | |||
#[[خروج سفیانی]]: بنابر ظاهر [[روایات]]، [[سفیانی]] مردی است از [[نسل]] [[ابوسفیان]] که از جایی در [[شام]] قدیم [[خروج]] میکند و بسیاری از [[مسلمانان]] را میفریبد و بخش وسیعی از سرزمین [[اسلامی]] را [[تصرف]] میکند<ref>کمال الدین و تمام النعمة، ۲/ ۵۵۷.</ref>. در [[کوفه]] و [[نجف]] به [[قتل عام شیعیان]] میپردازد و برای یافتن و کشتن آنان جایزه میگذارد. سخن [[روایات]] درباره [[مدت حکومت سفیانی]] مختلف است و از هفت تا نه ماه را یاد کردهاند. [[علامه مجلسی]] احتمال داده است که [[علت]] این [[اختلاف]]، [[تقیه]] یا [[بداء]] باشد<ref>بحارالانوار، ۵۲/ ۲۱۶.</ref>. برخی معتقدند که "[[سفیانی]]" نام فرد مشخصی نیست؛ بلکه کسی است که [[در آستانه ظهور]]، [[خروج]] میکند و در [[صفات ]][[اخلاقی]] و عملی او همانند [[ابوسفیان]] است<ref>فرهنگ نامه مهدویت، ۱۵۳.</ref>. از روایاتی دیگر برمیآید که [[سفیانی]]، یک تن نیست؛ بلکه مراد، دو نفر است. یکی از این دو تن در منطقه [[زوراء]] [[قیام]] میکند که بنابر [[روایات]] همان [[بغداد]] است و به [[قتل]] میرسد و فرد دیگر در [[شام]] [[خروج]] میکند<ref>زمینهسازان انقلاب جهانی مهدی، ۶۰- ۲۸.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص 342.</ref>. | |||
#[[صیحه آسمانی]]: ندایی است آسمانی که [[نام حضرت مهدی]]{{ع}} را به گوش همه [[مردم]] [[جهان]] میرساند. این ندای بلند از [[جبرئیل]]{{ع}} است و در شب ۲۳ [[رمضان]] به گوش میرسد و همه [[مردم]] [[زمین]] آن را به زبان خود میشنوند<ref>منتخب الاثر، ۴۴۹.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص 342.</ref>. | |||
#[[قتل نفس زکیه]]: در این باره که "[[نفس زکیه]]" کیست، [[روایات]] گفتهاند، سیدی است [[پاکدل]] که میان [[رکن و مقام]] در [[مکه معظمه]] به [[شهادت]] میرسد. [[شهادت]] او از [[نشانههای حتمی ظهور]] است<ref>بحارالانوار، ۵۲/ ۲۰۴ و ۲۰۶.</ref>. بنابر یک [[روایت]]، پانزده روز پس از [[شهادت]] [[نفس زکیه]]، [[امام زمان]]{{ع}} [[ظهور]] میکند<ref>بحارالانوار، ۵۲/ ۱۹۲.</ref>. در روایتی دیگر آمده است که [[نفس زکیه]] سفیر [[امام زمان]]{{ع}} به سوی [[مردم]] [[مکه]] است<ref>بحارالانوار، ۵۲/ ۳۰۷.</ref>. بنابر پارهای [[روایات]]، او از [[نسل]] [[امام حسن]]{{ع}} و بنابر برخی دیگر، از [[نسل]] [[امام حسین]]{{ع}} است. هنگام [[خروج سفیانی]] به مدینه میرود و [[مردم]] را به [[اتحاد]] و [[یگانگی]] فرا میخواند و چون [[لشکریان]] [[سفیانی]] به [[مدینه]] میرسند، به [[مکه]] میرود و به [[دعوت]] مردمِ آنجا میپردازد. سرانجام در ماه ذیالحجه پس از مراسم [[حج]] او را در پیش [[خانه خدا]] و [[حرم]] امن، در برابر چشم [[مردم]] میکشند<ref>زمینهسازان انقلاب جهانی مهدی، ۷۵ و ۷۷.</ref>. | |||
#[[دجال]]: [[خروج دجال]] را برخی [[روایات]] از [[علائم ظهور]] دانستهاند و برخی دیگر از [[علائم قیامت]]. از آن رو که [[قیام جهانی حضرت مهدی]]{{ع}} از مقدمات [[قیامت]] است، برخی نشانههای آن را- مانند [[خروج دجال]]- [[نشانه برپایی قیامت]] نیز دانستهاند<ref>بحارالانوار، ۵۲/ ۲۰۹؛ کتاب الغیبة، شیخ طوسی/ ۲۶۷.</ref>. درباره ماجرای [[دجال]] [[احادیث]] فراوانی از [[پیامبر]]{{صل}} [[نقل]] کردهاند که بسیاری از آنها از طریق [[اهل سنت]] [[روایت]] گشتهاند. از این [[احادیث]]، برخی جعلی و ساختگیاند و نمیتوان بدانها [[اعتماد]] کرد<ref>یوم الخلاص، ۵۱۵.</ref>. "[[دجال]]" به معنای [[انسان]] فریبکاری است که [[حق]] را میپوشاند و [[باطل]] را به جامه [[حق]] درمیآورد<ref>مجمع البحرین، الربع الثانی/ ۱۱.</ref>. بنابر ظاهر [[روایات]]، [[دجال]]، مردی [[ستمگر]] و [[فریبکار]] است که [[در آستانه ظهور]]، [[قیام]] میکند و بسیاری از [[مردم]] را میفریبد. [[روایات]]، اوصاف شگفتی بدو نسبت داده و از آنچه میکند و سرانجام او سخن گفتهاند. برخی معتقدند که "[[دجال]]" نام شخص معینی نیست. در پارهای [[روایات]] آمده است که دجالهای فراوانی خواهند آمد و تا [[خروج]] دجالی، که از [[نشانههای ظهور]] است، هفتاد [[دجال]] [[خروج]] میکنند. بیشتر روایاتی که از [[دجال]] سخن گفتهاند، قابل [[اعتماد]] نیستند<ref>یوم الخلاص، ۵۱۶؛ فرهنگ نامه مهدویت، ۱۴۹.</ref>. برخی معاصران نیز [[دجال]] را کنایه از [[کفر]] جهانی و سیطره [[فرهنگ مادی]] بر [[جهان]] دانستهاند<ref>تاریخ الغیبة الکبری، ۵۳۲.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص 343.</ref>. | |||
===2. [[نشانههای غیر حتمی]]=== | |||
*برخی از [[نشانههای غیر حتمی]] عبارتاند از: | |||
#گرفتن ماه و [[خورشید]] در [[ماه رمضان]]<ref>منتخب الاثر، ۴۴۰.</ref>؛ | |||
#[[ظهور]] آتشی در [[آسمان]]<ref>بحارالانوار، ۵۲/ ۲۴۰.</ref>؛ | |||
#[[زلزله]] بزرگ در [[شام]]<ref>بحارالانوار، ۵۲/ ۲۱۶.</ref>؛ | |||
#جنگهای پی در پی و [[مرگ]] بسیاری از [[مردم]] [[جهان]]<ref>منتخب الاثر، ۵۶۰.</ref>؛ | |||
#[[ظهور]] و [[گسترش علم]] و [[دانش]] در [[قم]]<ref>منتخب الاثر، ۴۴۳.</ref>؛ | |||
#بالا گرفتن [[ظلم]] و [[فساد]] در [[جهان]]<ref>بحارالانوار، ۵۲/ ۲۶۰- ۲۵۶.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص 343.</ref>. | |||
==فوائد [[آشکار]] شدن [[علائم]] و [[نشانههای ظهور]]== | |||
*برخی از این فوائد عبارتاند از: | |||
#این [[نشانهها]] جنبه تشریفاتی دارند و [[خداوند متعال]] مقدم آن [[حضرت]] را با این [[نشانهها]] گرامی میدارد، و بیانگر [[عظمت]] آن [[حضرت]] و اهمیت اهداف بلند اویند. | |||
#اعلام خطر به [[دشمنان اسلام]] و ایجاد [[رعب]] و [[وحشت]] در [[دل]] آنان. | |||
#مژده و [[بشارت]] برای [[منتظران]] آن [[حضرت]]، تا هم موجب [[آرامش]] خاطر آنان گردد و هم خود را برای [[خدمت]] به آن [[حضرت]] آماده سازند و قلبهایشان [[قوت]] گیرد<ref>مهدی منتظر، ۲۱۴.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص 344.</ref>. | |||
==منابع== | ==منابع== | ||
نسخهٔ ۲۴ اوت ۲۰۱۹، ساعت ۰۹:۰۷
- اين مدخل از زیرشاخههای بحث نشانههای ظهور امام مهدی است. "نشانههای ظهور امام مهدی" از چند منظر متفاوت، بررسی میشود:
- در این باره، تعداد بسیاری از پرسشهای عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل نشانههای ظهور امام مهدی (پرسش) قابل دسترسی خواهند بود.
مقدمه
- رخدادهایی را گویند که در آستانه ظهور امام غایب(ع) در جهان پیش میآیند[۱].
- نشانههای ظهور، غیر از شرایط ظهورند. مهمترین تفاوتهای آنها عبارتاند از:
- ظهور به شرایط خود، ارتباطی علی و منطقی و بستگی حقیقی و واقعی دارد؛ بدین معنا که تنها هنگامی تحقق میپذیرد که شرایط آن فراهم آید. علائم ظهور چنین نیستند و امکان ظهور بدون آنها نیز فراهم است. البته برخی علائم همانند قتل نفس زکیه پیش از ظهور تحقق مییابند و در تحقق شرایط مؤثرند؛ ولی این به معنای آن نیست که شرط ظهور امام غایباند.
- هنگام ظهور، همه شرایط موجودند؛ اما نشانهها چنین نیستند؛ زیرا گاه نشانهای پدیدار میشود و سپس از میان میرود و نشانهای دیگر نمودار میگردد[۲][۳].
انواع نشانهها
- بنابر روایات بزرگان معصوم(ع)، نشانههای ظهور، بر دو دستهاند:
1. نشانههای حتمی
- مراد نشانههایی است که بیگمان پیش از ظهور تحقق مییابند و بر هیچ شرط و قیدی معلق نیستند؛ اما تحقق نشانههای غیر حتمی معلق به شرطهایی است. روایتی از امام صادق(ع) نقل است که به این دو دسته نشانه تصریح دارد و از جمله، خروج سفیانی را از نشانههای حتمی میشمارد[۴]. درباره شمار این نشانهها، ظاهر روایات مختلف است. برخی روایات، شمار آنها را پنج و برخی دیگر ده دانستهاند[۵][۶].
- مهمترین این نشانهها عبارتاند از:
- خروج سفیانی: بنابر ظاهر روایات، سفیانی مردی است از نسل ابوسفیان که از جایی در شام قدیم خروج میکند و بسیاری از مسلمانان را میفریبد و بخش وسیعی از سرزمین اسلامی را تصرف میکند[۷]. در کوفه و نجف به قتل عام شیعیان میپردازد و برای یافتن و کشتن آنان جایزه میگذارد. سخن روایات درباره مدت حکومت سفیانی مختلف است و از هفت تا نه ماه را یاد کردهاند. علامه مجلسی احتمال داده است که علت این اختلاف، تقیه یا بداء باشد[۸]. برخی معتقدند که "سفیانی" نام فرد مشخصی نیست؛ بلکه کسی است که در آستانه ظهور، خروج میکند و در صفات اخلاقی و عملی او همانند ابوسفیان است[۹]. از روایاتی دیگر برمیآید که سفیانی، یک تن نیست؛ بلکه مراد، دو نفر است. یکی از این دو تن در منطقه زوراء قیام میکند که بنابر روایات همان بغداد است و به قتل میرسد و فرد دیگر در شام خروج میکند[۱۰][۱۱].
- صیحه آسمانی: ندایی است آسمانی که نام حضرت مهدی(ع) را به گوش همه مردم جهان میرساند. این ندای بلند از جبرئیل(ع) است و در شب ۲۳ رمضان به گوش میرسد و همه مردم زمین آن را به زبان خود میشنوند[۱۲][۱۳].
- قتل نفس زکیه: در این باره که "نفس زکیه" کیست، روایات گفتهاند، سیدی است پاکدل که میان رکن و مقام در مکه معظمه به شهادت میرسد. شهادت او از نشانههای حتمی ظهور است[۱۴]. بنابر یک روایت، پانزده روز پس از شهادت نفس زکیه، امام زمان(ع) ظهور میکند[۱۵]. در روایتی دیگر آمده است که نفس زکیه سفیر امام زمان(ع) به سوی مردم مکه است[۱۶]. بنابر پارهای روایات، او از نسل امام حسن(ع) و بنابر برخی دیگر، از نسل امام حسین(ع) است. هنگام خروج سفیانی به مدینه میرود و مردم را به اتحاد و یگانگی فرا میخواند و چون لشکریان سفیانی به مدینه میرسند، به مکه میرود و به دعوت مردمِ آنجا میپردازد. سرانجام در ماه ذیالحجه پس از مراسم حج او را در پیش خانه خدا و حرم امن، در برابر چشم مردم میکشند[۱۷].
- دجال: خروج دجال را برخی روایات از علائم ظهور دانستهاند و برخی دیگر از علائم قیامت. از آن رو که قیام جهانی حضرت مهدی(ع) از مقدمات قیامت است، برخی نشانههای آن را- مانند خروج دجال- نشانه برپایی قیامت نیز دانستهاند[۱۸]. درباره ماجرای دجال احادیث فراوانی از پیامبر(ص) نقل کردهاند که بسیاری از آنها از طریق اهل سنت روایت گشتهاند. از این احادیث، برخی جعلی و ساختگیاند و نمیتوان بدانها اعتماد کرد[۱۹]. "دجال" به معنای انسان فریبکاری است که حق را میپوشاند و باطل را به جامه حق درمیآورد[۲۰]. بنابر ظاهر روایات، دجال، مردی ستمگر و فریبکار است که در آستانه ظهور، قیام میکند و بسیاری از مردم را میفریبد. روایات، اوصاف شگفتی بدو نسبت داده و از آنچه میکند و سرانجام او سخن گفتهاند. برخی معتقدند که "دجال" نام شخص معینی نیست. در پارهای روایات آمده است که دجالهای فراوانی خواهند آمد و تا خروج دجالی، که از نشانههای ظهور است، هفتاد دجال خروج میکنند. بیشتر روایاتی که از دجال سخن گفتهاند، قابل اعتماد نیستند[۲۱]. برخی معاصران نیز دجال را کنایه از کفر جهانی و سیطره فرهنگ مادی بر جهان دانستهاند[۲۲][۲۳].
2. نشانههای غیر حتمی
- برخی از نشانههای غیر حتمی عبارتاند از:
- گرفتن ماه و خورشید در ماه رمضان[۲۴]؛
- ظهور آتشی در آسمان[۲۵]؛
- زلزله بزرگ در شام[۲۶]؛
- جنگهای پی در پی و مرگ بسیاری از مردم جهان[۲۷]؛
- ظهور و گسترش علم و دانش در قم[۲۸]؛
- بالا گرفتن ظلم و فساد در جهان[۲۹][۳۰].
فوائد آشکار شدن علائم و نشانههای ظهور
- برخی از این فوائد عبارتاند از:
- این نشانهها جنبه تشریفاتی دارند و خداوند متعال مقدم آن حضرت را با این نشانهها گرامی میدارد، و بیانگر عظمت آن حضرت و اهمیت اهداف بلند اویند.
- اعلام خطر به دشمنان اسلام و ایجاد رعب و وحشت در دل آنان.
- مژده و بشارت برای منتظران آن حضرت، تا هم موجب آرامش خاطر آنان گردد و هم خود را برای خدمت به آن حضرت آماده سازند و قلبهایشان قوت گیرد[۳۱][۳۲].
منابع
جستارهای وابسته
پانویس
- ↑ فرهنگ شیعه، ص 341.
- ↑ تاریخ الغیبة الکبری، ۳۹۸- ۳۹۵.
- ↑ فرهنگ شیعه، ص 341.
- ↑ بحارالانوار، ۵۲/ ۲۴۹.
- ↑ بحارالانوار، ۵۲/ ۴۹ و ۲۰۹؛ زمینهسازان انقلاب جهانی مهدی، ۲۸.
- ↑ فرهنگ شیعه، ص 342.
- ↑ کمال الدین و تمام النعمة، ۲/ ۵۵۷.
- ↑ بحارالانوار، ۵۲/ ۲۱۶.
- ↑ فرهنگ نامه مهدویت، ۱۵۳.
- ↑ زمینهسازان انقلاب جهانی مهدی، ۶۰- ۲۸.
- ↑ فرهنگ شیعه، ص 342.
- ↑ منتخب الاثر، ۴۴۹.
- ↑ فرهنگ شیعه، ص 342.
- ↑ بحارالانوار، ۵۲/ ۲۰۴ و ۲۰۶.
- ↑ بحارالانوار، ۵۲/ ۱۹۲.
- ↑ بحارالانوار، ۵۲/ ۳۰۷.
- ↑ زمینهسازان انقلاب جهانی مهدی، ۷۵ و ۷۷.
- ↑ بحارالانوار، ۵۲/ ۲۰۹؛ کتاب الغیبة، شیخ طوسی/ ۲۶۷.
- ↑ یوم الخلاص، ۵۱۵.
- ↑ مجمع البحرین، الربع الثانی/ ۱۱.
- ↑ یوم الخلاص، ۵۱۶؛ فرهنگ نامه مهدویت، ۱۴۹.
- ↑ تاریخ الغیبة الکبری، ۵۳۲.
- ↑ فرهنگ شیعه، ص 343.
- ↑ منتخب الاثر، ۴۴۰.
- ↑ بحارالانوار، ۵۲/ ۲۴۰.
- ↑ بحارالانوار، ۵۲/ ۲۱۶.
- ↑ منتخب الاثر، ۵۶۰.
- ↑ منتخب الاثر، ۴۴۳.
- ↑ بحارالانوار، ۵۲/ ۲۶۰- ۲۵۶.
- ↑ فرهنگ شیعه، ص 343.
- ↑ مهدی منتظر، ۲۱۴.
- ↑ فرهنگ شیعه، ص 344.