وفای به عهد: تفاوت میان نسخهها
(←مقدمه) |
جز (جایگزینی متن - 'امانت الهی' به 'امانت الهی') |
||
| خط ۱۸: | خط ۱۸: | ||
*از اینرو شکستن [[عهد]] و [[پیمان]] [[گناه]] است. پایبندی [[امام]]{{ع}} بر [[عهد]] و [[پیمان]] به اندازهای است که حتی حاضر نشد با کسی که [[نیرنگ]] میبست و [[نقص]] [[پیمان]] را بدون کمترین دغدغهای بهکار میگرفت، مقابله به مثل کند<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص۸۹۱.</ref>. | *از اینرو شکستن [[عهد]] و [[پیمان]] [[گناه]] است. پایبندی [[امام]]{{ع}} بر [[عهد]] و [[پیمان]] به اندازهای است که حتی حاضر نشد با کسی که [[نیرنگ]] میبست و [[نقص]] [[پیمان]] را بدون کمترین دغدغهای بهکار میگرفت، مقابله به مثل کند<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص۸۹۱.</ref>. | ||
*[[خیانت]] در [[امانت]] و شکستن [[عهد]] و [[پیمان]]، [[انسان]] را در این [[جهان]] [[خوار]] و رسوا میکند و اثر آن در [[آخرت]] بس بزرگتر از اثر اینجهانی آن است<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص۸۹۱.</ref>. | *[[خیانت]] در [[امانت]] و شکستن [[عهد]] و [[پیمان]]، [[انسان]] را در این [[جهان]] [[خوار]] و رسوا میکند و اثر آن در [[آخرت]] بس بزرگتر از اثر اینجهانی آن است<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص۸۹۱.</ref>. | ||
*آن کس که به [[امانت | *آن کس که به [[امانت الهی]] بیاعتنا باشد و در کشتزار [[خیانت]] چرد و شخصیت انسانی و [[دینی]] خود را پاس ندارد، [[ذلت]] و [[خواری]] را در [[دنیا]] برای خود خریده است و در [[آخرت]] نیز، ذلیلتر و بدبختتر خواهد شد<ref>نهج البلاغه، نامه ۲۶</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص۸۹۱.</ref>. | ||
== پرسشهای وابسته == | == پرسشهای وابسته == | ||
نسخهٔ ۲۷ فوریهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۱۹:۲۳
- مدخلهای وابسته به این بحث:
- در این باره، تعداد بسیاری از پرسشهای عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل وفای به عهد (پرسش) قابل دسترسی خواهند بود.
مقدمه
- وفای به عهد و پیمان در فرهنگ دینی، جایگاهی والا دارد و از مصادیق مسئولیتپذیری انسان بهشمار میرود. خداوند در قرآن کریم به این موضوع اشاره دارد.
- آیات نخستین سوره مائده و آیه ۳۴ سوره اسراء و آیه ۹۱ سوره نحل، آشکارا به این موضوع اشاره کرده است: ای کسانی که ایمان آوردهاید، به پیمانها وفا کنید...[۱][۲].
- وفای به عهد از دو بعد فردی و اجتماعی مورد توجه امام(ع) قرار گرفته است. همبستگی این صفت با کمال روحی و انسانیَت انسان در ارتباط مستقیم است. انسان هرقدر از کمال انسانی برخوردار باشد، نسبت به عهده و پیمان خویش پایبندی بیشتری دارد. از دیگر سو، پایبند نبودن به عهد و پیمان، پایههای ایمان را متزلزل میکند. از اینرو امام(ع) بنیاد دیندرای را ادای امانت و وفای به پیمان، امانتداری را معیار ایمان و دیانت، امین بودن و ادای امانت را رأس اسلام برمیشمرد و پایبندی به تعهدات و پیمانها را عامل بازدارنده انسان از خیانت و رعایت اخلاق در همه وجوه فردی و اجتماعی و خانوادگی میداند. بههمین دلیل از دیدگاه امام، بدترین مردمان کسی است که بر عهد خویش پایبند نباشد[۳].
- از دیگر سو، وفای به عهد بهدلیل ارزش اجتماعی آن و تأثیری که در روابط اجتماعی و تثبیت بنیاد جامعه میگذارد، مورد توجه امام علی(ع) است. وفای به عهد موجب برقراری اعتماد در جامعه و به تبع ان ایجاد انس و الفت افراد با یکدیگر و گسترش تعامل بین آنها و در نتیجه، ایجاد وحدت و همبستگی اجتماعی میشود. امام(ع) در نهج البلاغه بر این موضوع تأکید دارد و حتی رعایت آن را در مورد دشمن نیز مورد تصدیق قرار میدهد: اگر با دشمن پیمانی بستی یا او را امان دادی، پیمان را وفا کن و امان را ادا، و از دل و جان بر سر آن باش، زیرا مردم (با وجود گوناگونیِ خواستها و اختلافنظرهاشان) اتفاق نظری که در اهمیت وفای به عهد دارند، در هیچ یک از فرایض دیگر الهی ندارند. حتی مشرکان هم آن را رعایت میکنند، زیرا عواقب پیمانشکنی را میدانند[۴][۵].
- امام(ع) در فرازی دیگر از نامه ۵۳ وفای به عهد و پیمان را مایه امن و آسایش در جامعه میداند که در سایه آن امنیت جامعه و مردمان تأمین میشود. از اینرو خود چندان پایبند به عهد و پیمان خویش بود که پس از ماجرای حکمیت که امام به آن راضی نبود، در پاسخ برخی که نقض عهدنامه را از او میخواستند، فرمود: آیا پس از اینکه عهدی را نوشتیم، آن را نقض کنیم؟ این کار جایز نیست[۶].
- اندیشه توحیدی امام(ع) هر پیمان و تعهدی را مانند پیمان با خدا میبیند و هرگز اجازه عهدشکنی به خود نمیدهد. خداوند در قرآن کریم میفرماید: ﴿ وَأَوْفُواْ بِعَهْدِ اللَّهِ إِذَا عَاهَدتُّمْ وَلاَ تَنقُضُواْ الأَيْمَانَ بَعْدَ تَوْكِيدِهَا وَقَدْ جَعَلْتُمُ اللَّهَ عَلَيْكُمْ كَفِيلاً إِنَّ اللَّهَ يَعْلَمُ مَا تَفْعَلُونَ﴾[۷][۸].
- از اینرو شکستن عهد و پیمان گناه است. پایبندی امام(ع) بر عهد و پیمان به اندازهای است که حتی حاضر نشد با کسی که نیرنگ میبست و نقص پیمان را بدون کمترین دغدغهای بهکار میگرفت، مقابله به مثل کند[۹].
- خیانت در امانت و شکستن عهد و پیمان، انسان را در این جهان خوار و رسوا میکند و اثر آن در آخرت بس بزرگتر از اثر اینجهانی آن است[۱۰].
- آن کس که به امانت الهی بیاعتنا باشد و در کشتزار خیانت چرد و شخصیت انسانی و دینی خود را پاس ندارد، ذلت و خواری را در دنیا برای خود خریده است و در آخرت نیز، ذلیلتر و بدبختتر خواهد شد[۱۱][۱۲].
پرسشهای وابسته
جستارهای وابسته
منابع
پانویس
- ↑ ﴿ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ أَوْفُواْ بِالْعُقُودِ أُحِلَّتْ لَكُم بَهِيمَةُ الأَنْعَامِ إِلاَّ مَا يُتْلَى عَلَيْكُمْ غَيْرَ مُحِلِّي الصَّيْدِ وَأَنتُمْ حُرُمٌ إِنَّ اللَّهَ يَحْكُمُ مَا يُرِيدُ﴾؛ سوره مائده، آیه ۱
- ↑ دانشنامه نهج البلاغه، ج۲، ص۸۹۰
- ↑ دانشنامه نهج البلاغه، ج۲، ص۸۹۰.
- ↑ نهج البلاغه، نامه ۵۳
- ↑ دانشنامه نهج البلاغه، ج۲، ص۸۹۰.
- ↑ دانشنامه نهج البلاغه، ج۲، ص۸۹۰.
- ↑ سوره نحل، آیه ۹۱
- ↑ دانشنامه نهج البلاغه، ج۲، ص۸۹۱.
- ↑ دانشنامه نهج البلاغه، ج۲، ص۸۹۱.
- ↑ دانشنامه نهج البلاغه، ج۲، ص۸۹۱.
- ↑ نهج البلاغه، نامه ۲۶
- ↑ دانشنامه نهج البلاغه، ج۲، ص۸۹۱.