ضروری مذهب: تفاوت میان نسخه‌ها

از امامت‌پدیا، دانشنامهٔ امامت و ولایت
خط ۱۷: خط ۱۷:


==منکر ضروری مذهب==
==منکر ضروری مذهب==
منکر ضروری مذهب، مانند منکر [[امامت]] [[امامان معصوم]]{{عم}}، یا غیر [[شیعه دوازده امامی]] است و یا [[شیعه]] است. در فرض نخست در اینکه انکار آن موجب کفر و [[ارتداد]] وی می‌شود یا نه، [[اختلاف]] است. قول نخست به مشهور قدما نسبت داده شده است<ref>الحدائق الناضرة، ج۵، ص:۱۷۵.</ref> و قول دوم را به مشهور ـ مطلقا اعم از قدما و متأخران ـ نسبت داده‌اند<ref>جواهر الکلام، ج۶، ص:۶۰.</ref>.
منکر ضروری مذهب، مانند منکر [[امامت امامان معصوم]]{{عم}}، یا غیر [[شیعه دوازده امامی]] است و یا [[شیعه]] است. در فرض نخست در اینکه انکار آن موجب کفر و [[ارتداد]] وی می‌شود یا نه، [[اختلاف]] است. قول نخست به مشهور قدما نسبت داده شده است<ref>الحدائق الناضرة، ج۵، ص:۱۷۵.</ref> و قول دوم را به مشهور ـ مطلقا اعم از قدما و متأخران ـ نسبت داده‌اند<ref>جواهر الکلام، ج۶، ص:۶۰.</ref>.


در فرض دوم (منکر، شیعه باشد) به تصریح برخی انکار ضروری مذهب، همچون [[متعه]] یا [[وجود امام زمان]]{{ع}}، موجب ارتداد و کفر می‌شود<ref>مصباح الهدی، ج۱، ص:۳۹۰.</ref>.<ref>ر. ک. [[سید محمود هاشمی شاهرودی|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (کتاب)|فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت]] ج۵، صفحه ۱۴۴-۱۴۶.</ref>
در فرض دوم (منکر، شیعه باشد) به تصریح برخی انکار ضروری مذهب - همچون [[متعه]] یا [[وجود امام زمان]]{{ع}} - موجب ارتداد و کفر می‌شود<ref>مصباح الهدی، ج۱، ص:۳۹۰.</ref>.<ref>ر. ک. [[سید محمود هاشمی شاهرودی|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (کتاب)|فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت]] ج۵، صفحه ۱۴۴-۱۴۶.</ref>


==منابع==
==منابع==

نسخهٔ ‏۱۸ مهٔ ۲۰۲۱، ساعت ۰۹:۳۰


اين مدخل از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:
در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل ضروری مذهب (پرسش) قابل دسترسی خواهند بود.

معناشناسی

ضروری، گاهی به معنای بدیهی و گاهی به معنای لازم به‌کار می‌رود و به عبارتی دیگر: هر آنچه چاره‌ای از آن نیست (اضطرار). ضروری به معنای نخست، مقابل نظری در کلمات فقها با اضافه به دین و مذهب به کار رفته است[۱].

مراد از ضروری دین آن بخش از آموزه‌های دینی - اعم از اصول و فروع - است که ثبوت آن در دین مسلم و بدیهی است و نیازی به استدلال ندارد و هر مسلمانی - اعم از خواص و عوام - آن را می‌داند، مانند معاد، وجوب نماز، روزه و حج.

مراد از ضروری مذهب اصول و فروع بدیهی و مسلم شیعه دوازده امامی است، از قبیل امامت امامان معصوم(ع)، مشروعیت متعه (ازدواج موقت) و حرمت قیاس[۲]. از احکام آن در باب‌های طهارت، شهادات و حدود سخن گفته‌اند.

منکر ضروری مذهب

منکر ضروری مذهب، مانند منکر امامت امامان معصوم(ع)، یا غیر شیعه دوازده امامی است و یا شیعه است. در فرض نخست در اینکه انکار آن موجب کفر و ارتداد وی می‌شود یا نه، اختلاف است. قول نخست به مشهور قدما نسبت داده شده است[۳] و قول دوم را به مشهور ـ مطلقا اعم از قدما و متأخران ـ نسبت داده‌اند[۴].

در فرض دوم (منکر، شیعه باشد) به تصریح برخی انکار ضروری مذهب - همچون متعه یا وجود امام زمان(ع) - موجب ارتداد و کفر می‌شود[۵].[۶]

منابع

جستارهای وابسته

پانویس

  1. ر.ک: الحدائق الناضرة، ج۱۱، ص:۱۴؛ الحاشیة علی مدارک الاحکام، ج۱، ص:۳۰۷ و ۳۲۴.
  2. مصابیح الظلام، ج۱، ص:۵۳؛ نتائج الافکار، ص:۱۷۹.
  3. الحدائق الناضرة، ج۵، ص:۱۷۵.
  4. جواهر الکلام، ج۶، ص:۶۰.
  5. مصباح الهدی، ج۱، ص:۳۹۰.
  6. ر. ک. هاشمی شاهرودی، سید محمود، فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت ج۵، صفحه ۱۴۴-۱۴۶.