نظام در فقه سیاسی: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۷: | خط ۷: | ||
}} | }} | ||
==مفهوم [[نظام]] ([[سیستم]])== | ==مفهوم [[نظام]] ([[سیستم]])== | ||
[[رابرت دال]]<ref>Robert Dahl.</ref> در تعریف [[سیستم]] چنین میگوید: "هر مجموعه از عناصر که بتواند به نحوی به طور متداخل با یکدیگر عمل کند، میتواند بهصورت یک [[سیستم]] نگریسته شود. کهکشانها، تیمهای فوتبال، قوههای مقننه و [[احزاب]] [[سیاسی]]، هرکدام یک [[سیستم]] هستند"<ref>رابرت دال، مترجم: حسین ظفریان، تجزیه و تحلیل جدید سیاست، ص۱۴.</ref>. | |||
[[عبدالرحمان عالم]]، ویژگیهای بنیادین [[نظام]] را در پنج چیز خلاصه میکند: | |||
#وجود اجزای متفاوت همزمان و همراه؛ | #وجود اجزای متفاوت همزمان و همراه؛ | ||
#وجود رابطۀ [[منظم]] بین اجزاء؛ | #وجود رابطۀ [[منظم]] بین اجزاء؛ | ||
| خط ۱۴: | خط ۱۶: | ||
#وجود [[جایگاه]] خاصی برای هریک از اجزا در الگوی [[نظم]] بین آنها؛ | #وجود [[جایگاه]] خاصی برای هریک از اجزا در الگوی [[نظم]] بین آنها؛ | ||
#کارکرد [[واحد]] مجموعه اجزاء؛ بدین معنا که اجزا، مجموعه یک [[واحد]] را تشکیل دهند که در مجموع، کارکرد واحدی بهوجود آورند؛ اگرچه عمل هریک از اجزاء با دیگری متفاوت باشد<ref>عبدالرحمان عالم، بنیادهای علم سیاست، ص۱۴۹و۱۵۰.</ref>. | #کارکرد [[واحد]] مجموعه اجزاء؛ بدین معنا که اجزا، مجموعه یک [[واحد]] را تشکیل دهند که در مجموع، کارکرد واحدی بهوجود آورند؛ اگرچه عمل هریک از اجزاء با دیگری متفاوت باشد<ref>عبدالرحمان عالم، بنیادهای علم سیاست، ص۱۴۹و۱۵۰.</ref>. | ||
به نظر میرسد در آنچه دربارۀ مفهوم [[نظام]] [[نقل]] کردیم، وجود [[اراده]] و [[آگاهی]] در بین اجزای [[نظام]] و نقش آن در شکل دهی [[نظام]]، منظور نشده است. برای اینکه بتوان مفهوم [[نظام]] [[واحد]] بین اجزای هوشیار و برخوردار از [[عقل]]، [[اراده]] و [[آگاهی]] را [[تبیین]] نمود، لازم است عناصر اصلی تشکیل دهندۀ چنین نظامی را در نظر داشت. | |||
عناصر اصلی [[نظام]] تشکیل یافته از عناصر و اجزای هوشیار را میتوان در چند چیز اصلی خلاصه نمود: | |||
#وجود [[رهبری]] و [[مدیریت]] مرکزی [[واحد]]؛ | #وجود [[رهبری]] و [[مدیریت]] مرکزی [[واحد]]؛ | ||
#[[انسجام]] و هماهنگی بین اجزا؛ | #[[انسجام]] و هماهنگی بین اجزا؛ | ||
#وجود [[هدف]] [[واحد]]. | #وجود [[هدف]] [[واحد]]. | ||
وجود این سه عنصر بین اجزا، [[نظام]] واحدی را شکل میدهد و نتیجۀ آن، فعل واحدی است که از مجموعۀ [[نظام]] سر میزند؛ بنابراین، عناصر یادشدۀ فوق، مقومات یک [[نظام]] [[واحد]] و [[وحدت]] در فعل، ویژگی اصلی آن را تشکیل میدهد<ref>[[محسن اراکی|اراکی، محسن]]، [[فقه نظام سیاسی اسلام ج۱ (کتاب)|فقه نظام سیاسی اسلام]]، ج۱، ص:۶۸-۶۹.</ref>. | |||
== جستارهای وابسته == | == جستارهای وابسته == | ||
| خط ۴۰: | خط ۴۶: | ||
== منابع == | == منابع == | ||
{{منابع}} | {{منابع}} | ||
# [[پرونده:11123.jpg|22px]] [[محسن اراکی|اراکی، محسن]]، [[فقه نظام سیاسی اسلام ج۱ (کتاب)|'''فقه نظام سیاسی اسلام ج۱''']] | |||
{{پایان منابع}} | {{پایان منابع}} | ||
== پانویس == | == پانویس == | ||
نسخهٔ ۲۳ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۱۰
این مدخل زیرشاخهٔ بحث نظام است. نظام از چند منظر متفاوت، بررسی میشود: نظام در فقه سیاسی - پرسش مرتبط نداردمفهوم نظام (سیستم)
رابرت دال[۱] در تعریف سیستم چنین میگوید: "هر مجموعه از عناصر که بتواند به نحوی به طور متداخل با یکدیگر عمل کند، میتواند بهصورت یک سیستم نگریسته شود. کهکشانها، تیمهای فوتبال، قوههای مقننه و احزاب سیاسی، هرکدام یک سیستم هستند"[۲].
عبدالرحمان عالم، ویژگیهای بنیادین نظام را در پنج چیز خلاصه میکند:
- وجود اجزای متفاوت همزمان و همراه؛
- وجود رابطۀ منظم بین اجزاء؛
- نظم بین اجزاء الگوی واحدی به وجود آورد؛
- وجود جایگاه خاصی برای هریک از اجزا در الگوی نظم بین آنها؛
- کارکرد واحد مجموعه اجزاء؛ بدین معنا که اجزا، مجموعه یک واحد را تشکیل دهند که در مجموع، کارکرد واحدی بهوجود آورند؛ اگرچه عمل هریک از اجزاء با دیگری متفاوت باشد[۳].
به نظر میرسد در آنچه دربارۀ مفهوم نظام نقل کردیم، وجود اراده و آگاهی در بین اجزای نظام و نقش آن در شکل دهی نظام، منظور نشده است. برای اینکه بتوان مفهوم نظام واحد بین اجزای هوشیار و برخوردار از عقل، اراده و آگاهی را تبیین نمود، لازم است عناصر اصلی تشکیل دهندۀ چنین نظامی را در نظر داشت.
عناصر اصلی نظام تشکیل یافته از عناصر و اجزای هوشیار را میتوان در چند چیز اصلی خلاصه نمود:
وجود این سه عنصر بین اجزا، نظام واحدی را شکل میدهد و نتیجۀ آن، فعل واحدی است که از مجموعۀ نظام سر میزند؛ بنابراین، عناصر یادشدۀ فوق، مقومات یک نظام واحد و وحدت در فعل، ویژگی اصلی آن را تشکیل میدهد[۴].
جستارهای وابسته
منابع
پانویس
- ↑ Robert Dahl.
- ↑ رابرت دال، مترجم: حسین ظفریان، تجزیه و تحلیل جدید سیاست، ص۱۴.
- ↑ عبدالرحمان عالم، بنیادهای علم سیاست، ص۱۴۹و۱۵۰.
- ↑ اراکی، محسن، فقه نظام سیاسی اسلام، ج۱، ص:۶۸-۶۹.