ابوالاغر تمیمی: تفاوت میان نسخهها
جز (ربات: جایگزینی خودکار متن (-{{ویرایش غیرنهایی}} +)) |
جز (جایگزینی متن - 'دست' به 'دست') |
||
| (۳۳ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۶ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = اصحاب امام علی | عنوان مدخل = ابوالاغر تمیمی | مداخل مرتبط = [[ابوالاغر تمیمی در تاریخ اسلامی]] - [[ابوالاغر تمیمی در تراجم و رجال]] - [[ابوالاغر تمیمی در حدیث]]| پرسش مرتبط = }} | |||
{{جعبه اطلاعات | {{جعبه اطلاعات اصحاب | ||
| | | نام = ابوالاغر تمیمی | ||
| | | مشهور به = | ||
| تصویر = | | نام تصویر = تصویر نمادین جنگ صفین.jpg | ||
| | | عرض تصویر = | ||
| نام = أبیض بن الأغر بن الصباح | | توضیح تصویر = تصویر نمادین جنگ صفین | ||
| | | نام کامل = أبیض بن الأغر بن الصباح | ||
| | | نامهای دیگر = | ||
| | | جنسیت = مرد | ||
| | | کنیه = | ||
| | | لقب = | ||
| | | اهل = | ||
| | | از قبیله = [[بنی تمیم]] | ||
| | | از تیره = | ||
| | | پدر = | ||
| | | مادر = | ||
| | | همسر = | ||
| | | پسر = | ||
| دین = | | دختر = | ||
| خواهر = | |||
| برادر = | |||
| خویشاوندان = | |||
| وابستگان = | |||
| تاریخ تولد = | |||
| محل تولد = | |||
| محل زندگی = | |||
| تاریخ درگذشت = | |||
| محل درگذشت = | |||
| تاریخ شهادت = | |||
| محل شهادت = | |||
| طول عمر = | |||
| محل دفن = | |||
| دین = | |||
| مذهب = | | مذهب = | ||
| | | از اصحاب = [[امام علی]] | ||
| | | از طبقه = | ||
| | | در جنگ = [[جنگ صفین]] | ||
[[ | | نقشها = | ||
| | | فعالیتها = | ||
| | | علت شهرت = | ||
| علت درگذشت = | |||
| علت شهادت = | |||
| راوی از = | |||
| روایات مشهور = | |||
| مشایخ او = {{فهرست جعبه| [[سلیمان بن مهران الأعمش]] | [[ثابت بن دینار]] | [[أبو حنیفة النعمان التیمی]] | [[الضحاک بن عثمان الحزامی]] | [[عبید الله بن الأصم العامری]] | [[حمید بن أبی حمید الطویل]] | و...}} | |||
| راویان از او = {{فهرست جعبه| [[سعید بن سالم الکوفی]] | [[عبد الرحمن بن الحسین الحنفی]] | [[عکرمة بن إبراهیم الأزدی]] | [[هشام بن عمار السلمی]] | [[یحیی بن حسان البکری]] | [[کرمة بن یزید النباتی]] | و...}} | |||
| آخرین راوی از او = | |||
}} | }} | ||
ابوالاغر [[ابیض بن اغر بن صباح تمیمی کوفی منقری]] یا ابوالاغر، [[غسان بن اغر بن حصین نهشلی تمیمی]] یا شخص دیگری که در تاریخ نام و نسب او ناشناخته است. | ابوالاغر [[ابیض بن اغر بن صباح تمیمی کوفی منقری]] یا ابوالاغر، [[غسان بن اغر بن حصین نهشلی تمیمی]] یا شخص دیگری که در تاریخ نام و نسب او ناشناخته است. | ||
==مقدمه== | == مقدمه == | ||
ابوالاغر تمیمی از [[یاران امیرالمؤمنین]] {{ع}} بالا بود و در [[جنگ صفین]] [[حضرت]] را [[یاری]] کرد<ref>اعیان الشیعه، ج۲، ص۲۸۹.</ref>. | |||
[[ابن ابی الحدید]]، ضمن این که ابوالاغر تمیمی را از [[اصحاب]] [[امیر مؤمنان]] {{ع}} به شمار آورده که در [[جنگ صفین]] در رکاب آن [[حضرت]] [[مجاهدت]] کرده است، این داستان را از او [[نقل]] میکند که گفت: من در معرکه [[صفین]] [[ایستاده]] بودم که [[عباس بن ربیعة بن حارث بن عبدالمطلب]] در حالی که [[غرق]] در [[سلاح]] بود و غیر از چشمانش چیزی پیدا نبود از کنار من عبور کرد، او شمشیری [[یمنی]] در دست داشت که میچرخاند و بر اسبی [[سرکش]] سوار بود که لگامش را [[استوار]] نکشیده بود و آن را آهسته میراند، ناگاه یکی از [[مردم]] [[شام]] که نامش [[عرار بن ادهم شامی]] بود، بر او بانگ زد: ای [[عباس بن ربیعه بن حارث|عباس]]، برای [[نبرد تن به تن]] آماده شود. [[عباس بن ربیعه بن حارث|عباس]] گفت: حاضرم به شرط آنکه پیاده [[جنگ]] کنیم که [[امید]] کمتری برای [[گریز]] باشد، مرد شامی پیاده شد و در حالی که [[رجز]] میخواند با [[عباس بن حارث]] که از اسب پیاده شده بود به [[نبرد]] پرداختند. جمعی از نیروهای حاضر در میدان [[نبرد]] که سوار بر اسبها و لگام در دست داشتند، به سرانجام این دو، مینگریستند. | |||
ابوالاغر تمیمی میگوید: آن دو مدتی از روز را به [[جنگ]] با [[شمشیر]] سپری کردند و چون [[زره]] و [[جامه]] هر دو کامل و [[استوار]] بود، هیچ یک بر دیگری [[پیروز]] نشد تا این که [[عباس بن ربیعه بن حارث|عباس]] متوجه شکافی در [[زره]] مرد شامی شد، دست انداخت و آن را [[درید]] و سپس با [[شمشیر]] چنان ضربهای به او زد که شکم او از هم [[درید]] و سرنگون گردید و بر [[زمین]] افتاد. در این موقع [[مردم]] فریادشان به [[تکبیر]] بلند شد و گویا [[زمین]] زیر پایشان به لرزه درآمد. | |||
ابوالاغر تمیمی میگوید در همین حال ناگهان از پشت سر صدایی شنیدم که میگفت: {{متن قرآن|قَاتِلُوهُمْ يُعَذِّبْهُمُ اللَّهُ بِأَيْدِيكُمْ وَيُخْزِهِمْ وَيَنْصُرْكُمْ عَلَيْهِمْ وَيَشْفِ صُدُورَ قَوْمٍ مُؤْمِنِينَ}}<ref>«با آنان پیکار کنید تا خداوند آنها را به دست شما عذاب کند و خوارشان گرداند و شما را بر آنان پیروزی دهد و دلهای گروهی مؤمن را خنک گرداند» سوره توبه، آیه ۱۴.</ref>. به عقب نگاه کردم، دیدم [[امیرالمؤمنین علی]] {{ع}} است، به من فرمود: «ای ابوالاغر تمیمی! این کسی که با [[دشمن]] ما [[نبرد]] کرد، چه کسی بود؟» گفتم: این پسر برادرت [[عباس بن ربیعه]] بود. فرمود: «آری هموست»، سپس [[حضرت]] مطالبی را با [[عباس بن ربیعه]] در میان گذاشت و او را از این که مرکز [[فرماندهی]] خود را رها کرده، ملامت نمود. [[عباس بن ربیعه بن حارث|عباس]] عرضه داشت: آیا آن مرد شامی مرا به [[نبرد تن به تن]] فرا خوانده، نپذیرم؟ [[امیرالمؤمنین]] {{ع}} فرمود: «آری [[اطاعت]] از [[فرمان امام]] سزاوارتر و مهمتر از پاسخ دادن به خواسته [[دشمن]] است». | |||
آنگاه [[حضرت]] از [[پاسخ گویی]] او در این غوغای [[جنگی]] به [[خشم]] آمد و چین بر پیشانی او آمد ولی به زودی [[خشم]] خود را فرو خورد و [[آرامش]] یافت و دستهای خود را با [[تضرع]] به درگاه [[پروردگار]] برداشت و عرضه داشت:بار پروردگارا، این [[رفتار]] [[عباس بن ربیعه بن حارث|عباس]] را بپذیر و خطایش را بیامرز، من از او گذشتم تو نیز از او درگذر <ref>{{متن حدیث|اللهم! اشکر للعباس مقامه، و اغفر ذنبه، إنی قد غفرت له، فاغفر له}}؛ ر. ک: شرح ابن ابی الحدید، ج۵، ص۲۱۹ - ۲۲۱.</ref> | |||
شاید علت این که [[حضرت]] او را در [[جنگ]] با آن شخص ملامت نموده، برای [[انسجام]] و [[انضباط]] در [[جنگ]] بوده که کسی از پیش خود وارد [[جنگ]] با کسی نشود<ref>[[سید اصغر ناظمزاده|ناظمزاده، سید اصغر]]، [[اصحاب امام علی ج۱ (کتاب)|اصحاب امام علی]]، ج۱، ص۸۲-۸۴.</ref>. به [[دلیل]] [[نقل حدیث]] از [[امام علی]] {{ع}} و ذکر نام او در [[کتاب وقعة صفین]] [[نصر بن مزاحم]] و [[کوفی]] بودن، احتمال میرود او همان [[ابوالاغر]]، [[ابیض بن اغر بن صباح تمیمی کوفی منقری]] باشد. شخص دیگر که هم [[کنیه]] او ابوالاغر باشد و هم از [[بنی تمیم]] باشد ابوالاغر، [[غسان بن اغر بن حصین نهشلی تمیمی]] است که احتمالا ارتباطی با [[صفین]] نداشته باشد. | |||
==مشایخ در روایت== | == مشایخ در روایت == | ||
{{فهرست | {{فهرست راویان}} | ||
* [[ضحاک بن عثمان بن عبد الله بن خالد]] مشهور به [[الضحاک بن عثمان الحزامی]] | |||
*[[ضحاک بن عثمان بن عبد الله بن خالد ]] مشهور به [[الضحاک بن عثمان الحزامی]] | * [[نعمان بن ثابت بن زوطی]] مشهور به [[أبو حنیفة النعمان التیمی]] | ||
*[[نعمان بن ثابت بن زوطی]] مشهور به [[أبو حنیفة النعمان التیمی ]] | * [[ثابت بن دینار]] مشهور به [[ثابت بن أبی صفیة الأزدی]] | ||
*[[ثابت بن دینار]] مشهور به [[ثابت بن أبی صفیة الأزدی]] | * [[حمید بن تیرویه]] مشهور به [[حمید بن أبی حمید الطویل]] | ||
*[[حمید بن تیرویه]] مشهور به [[حمید بن أبی حمید الطویل]] | * [[سعد بن طریف]] مشهور به [[سعد بن طریف الإسکاف]] | ||
*[[سعد بن طریف]] مشهور به [[سعد بن طریف الإسکاف]] | * [[سلیمان بن مهران]] مشهور به [[سلیمان بن مهران الأعمش]] | ||
*[[سلیمان بن مهران]] مشهور به [[سلیمان بن مهران الأعمش]] | * [[عبید الله بن عبد الله بن الأصم]] مشهور به [[عبید الله بن الأصم العامری]] | ||
*[[عبید الله بن عبد الله بن الأصم]] مشهور به [[عبید الله بن الأصم العامری]] | * [[محمد بن سعید بن حسان بن قیس]] مشهور به [[محمد بن سعید المصلوب]] | ||
*[[محمد بن سعید بن حسان بن قیس]] مشهور به [[محمد بن سعید المصلوب]] | * [[محمد بن عمرو بن علقمة بن وقاص بن محصن]] مشهور به [[محمد بن عمرو اللیثی]] | ||
*[[محمد بن عمرو بن علقمة بن وقاص بن محصن]] مشهور به [[محمد بن عمرو اللیثی]] | * [[هشام بن حسان]] مشهور به [[هشام بن حسان الأزدی]] | ||
*[[هشام بن حسان]] مشهور به [[هشام بن حسان الأزدی]] | * [[عبد الله بن عبد الله بن الأصم]] مشهور به [[عبد الله بن عبد الله العامری]]<ref>[https://hadith.islam-db.com/narrators/9573/%D8%A3%D8%A8%D9%8A%D8%B6-%D8%A8%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%BA%D8%B1-%D8%A8%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%B5%D8%A8%D8%A7%D8%AD موسوعة الحدیث] | ||
*[[عبد الله بن عبد الله بن الأصم]] مشهور به [[عبد الله بن عبد الله العامری]]<ref>[https://hadith.islam-db.com/narrators/9573/%D8%A3%D8%A8%D9%8A%D8%B6-%D8%A8%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%BA%D8%B1-%D8%A8%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%B5%D8%A8%D8%A7%D8%AD موسوعة الحدیث] | |||
</ref> | </ref> | ||
{{پایان | {{پایان مدخل وابسته}} | ||
==روایتکنندگان از او== | == روایتکنندگان از او == | ||
{{فهرست | {{فهرست راویان}} | ||
* [[سعید بن سالم]] مشهور به [[سعید بن سالم الکوفی]] | |||
*[[سعید بن سالم]] مشهور به [[سعید بن سالم الکوفی]] | * [[عبد الرحمن بن الحسین]] مشهور به [[عبد الرحمن بن الحسین الحنفی]] | ||
*[[عبد الرحمن بن الحسین]] مشهور به [[عبد الرحمن بن الحسین الحنفی]] | * [[عکرمة بن إبراهیم]] مشهور به [[عکرمة بن إبراهیم الأزدی]] | ||
*[[عکرمة بن إبراهیم]] مشهور به [[عکرمة بن إبراهیم الأزدی]] | * [[هشام بن عمار بن نصیر بن میسرة بن أبان]] مشهور به [[هشام بن عمار السلمی]] | ||
*[[هشام بن عمار بن نصیر بن میسرة بن أبان]] مشهور به [[هشام بن عمار السلمی]] | * [[یحیی بن حسان بن حیان]] مشهور به [[یحیی بن حسان البکری]] | ||
*[[یحیی بن حسان بن حیان]] مشهور به [[یحیی بن حسان البکری]] | * [[عکرمة بن یزید]] مشهور به [[عکرمة بن یزید النباتی]] | ||
*[[عکرمة بن یزید]] مشهور به [[عکرمة بن یزید النباتی]] | * [[علی بن زید بن عبد الله]] مشهور به [[علی بن زید الفرضی]] | ||
*[[علی بن زید بن عبد الله]] مشهور به [[علی بن زید الفرضی]] | * [[عمیر بن عمار]] مشهور به [[عمیر بن عمار الهمدانی]] | ||
*[[عمیر بن عمار]] مشهور به [[عمیر بن عمار الهمدانی]] | * [[عتبة بن السکن]] مشهور به [[عتبة بن السکن الفزاری]]<ref>[https://hadith.islam-db.com/narrators/9573/%D8%A3%D8%A8%D9%8A%D8%B6-%D8%A8%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%BA%D8%B1-%D8%A8%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%B5%D8%A8%D8%A7%D8%AD موسوعة الحدیث] | ||
*[[عتبة بن السکن]] مشهور به [[عتبة بن السکن الفزاری]]<ref>[https://hadith.islam-db.com/narrators/9573/%D8%A3%D8%A8%D9%8A%D8%B6-%D8%A8%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%BA%D8%B1-%D8%A8%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%B5%D8%A8%D8%A7%D8%AD موسوعة الحدیث] | |||
</ref> | </ref> | ||
{{پایان | {{پایان مدخل وابسته}} | ||
== جستارهای وابسته == | == جستارهای وابسته == | ||
{{مدخل وابسته}} | |||
* [[بنیتمیم]] (قبیله) | |||
{{پایان مدخل وابسته}} | |||
==منابع== | == منابع == | ||
# [[پرونده:1379452.jpg|22px]] [[سید اصغر ناظمزاده|ناظمزاده، سید اصغر]]، [[اصحاب امام علی ج۱ (کتاب)|'''اصحاب امام علی''']] | |||
# [https://hadith.islam-db.com/narrators/9573/%D8%A3%D8%A8%D9%8A%D8%B6-%D8%A8%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%BA%D8%B1-%D8%A8%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%B5%D8%A8%D8%A7%D8%AD موسوعة الحدیث] | |||
{{ | == پانویس == | ||
{{پانویس}} | |||
[[رده: | [[رده:اصحاب امام علی]] | ||
[[رده:اعلام]] | [[رده:اعلام]] | ||
[[رده:سپاهیان امام علی در جنگ صفین]] | [[رده:سپاهیان امام علی در جنگ صفین]] | ||
[[رده:بنیتمیم]] | |||
نسخهٔ کنونی تا ۲ مارس ۲۰۲۳، ساعت ۱۲:۲۰
ابوالاغر ابیض بن اغر بن صباح تمیمی کوفی منقری یا ابوالاغر، غسان بن اغر بن حصین نهشلی تمیمی یا شخص دیگری که در تاریخ نام و نسب او ناشناخته است.
| ابوالاغر تمیمی | |
|---|---|
تصویر نمادین جنگ صفین | |
| نام کامل | أبیض بن الأغر بن الصباح |
| جنسیت | مرد |
| از قبیله | بنی تمیم |
| از اصحاب | امام علی |
| حضور در جنگ | جنگ صفین |
| مشخصات حدیثی | |
| مشایخ او | |
| راویان از او | |
مقدمه
ابوالاغر تمیمی از یاران امیرالمؤمنین (ع) بالا بود و در جنگ صفین حضرت را یاری کرد[۱]. ابن ابی الحدید، ضمن این که ابوالاغر تمیمی را از اصحاب امیر مؤمنان (ع) به شمار آورده که در جنگ صفین در رکاب آن حضرت مجاهدت کرده است، این داستان را از او نقل میکند که گفت: من در معرکه صفین ایستاده بودم که عباس بن ربیعة بن حارث بن عبدالمطلب در حالی که غرق در سلاح بود و غیر از چشمانش چیزی پیدا نبود از کنار من عبور کرد، او شمشیری یمنی در دست داشت که میچرخاند و بر اسبی سرکش سوار بود که لگامش را استوار نکشیده بود و آن را آهسته میراند، ناگاه یکی از مردم شام که نامش عرار بن ادهم شامی بود، بر او بانگ زد: ای عباس، برای نبرد تن به تن آماده شود. عباس گفت: حاضرم به شرط آنکه پیاده جنگ کنیم که امید کمتری برای گریز باشد، مرد شامی پیاده شد و در حالی که رجز میخواند با عباس بن حارث که از اسب پیاده شده بود به نبرد پرداختند. جمعی از نیروهای حاضر در میدان نبرد که سوار بر اسبها و لگام در دست داشتند، به سرانجام این دو، مینگریستند.
ابوالاغر تمیمی میگوید: آن دو مدتی از روز را به جنگ با شمشیر سپری کردند و چون زره و جامه هر دو کامل و استوار بود، هیچ یک بر دیگری پیروز نشد تا این که عباس متوجه شکافی در زره مرد شامی شد، دست انداخت و آن را درید و سپس با شمشیر چنان ضربهای به او زد که شکم او از هم درید و سرنگون گردید و بر زمین افتاد. در این موقع مردم فریادشان به تکبیر بلند شد و گویا زمین زیر پایشان به لرزه درآمد. ابوالاغر تمیمی میگوید در همین حال ناگهان از پشت سر صدایی شنیدم که میگفت: ﴿قَاتِلُوهُمْ يُعَذِّبْهُمُ اللَّهُ بِأَيْدِيكُمْ وَيُخْزِهِمْ وَيَنْصُرْكُمْ عَلَيْهِمْ وَيَشْفِ صُدُورَ قَوْمٍ مُؤْمِنِينَ﴾[۲]. به عقب نگاه کردم، دیدم امیرالمؤمنین علی (ع) است، به من فرمود: «ای ابوالاغر تمیمی! این کسی که با دشمن ما نبرد کرد، چه کسی بود؟» گفتم: این پسر برادرت عباس بن ربیعه بود. فرمود: «آری هموست»، سپس حضرت مطالبی را با عباس بن ربیعه در میان گذاشت و او را از این که مرکز فرماندهی خود را رها کرده، ملامت نمود. عباس عرضه داشت: آیا آن مرد شامی مرا به نبرد تن به تن فرا خوانده، نپذیرم؟ امیرالمؤمنین (ع) فرمود: «آری اطاعت از فرمان امام سزاوارتر و مهمتر از پاسخ دادن به خواسته دشمن است». آنگاه حضرت از پاسخ گویی او در این غوغای جنگی به خشم آمد و چین بر پیشانی او آمد ولی به زودی خشم خود را فرو خورد و آرامش یافت و دستهای خود را با تضرع به درگاه پروردگار برداشت و عرضه داشت:بار پروردگارا، این رفتار عباس را بپذیر و خطایش را بیامرز، من از او گذشتم تو نیز از او درگذر [۳]
شاید علت این که حضرت او را در جنگ با آن شخص ملامت نموده، برای انسجام و انضباط در جنگ بوده که کسی از پیش خود وارد جنگ با کسی نشود[۴]. به دلیل نقل حدیث از امام علی (ع) و ذکر نام او در کتاب وقعة صفین نصر بن مزاحم و کوفی بودن، احتمال میرود او همان ابوالاغر، ابیض بن اغر بن صباح تمیمی کوفی منقری باشد. شخص دیگر که هم کنیه او ابوالاغر باشد و هم از بنی تمیم باشد ابوالاغر، غسان بن اغر بن حصین نهشلی تمیمی است که احتمالا ارتباطی با صفین نداشته باشد.
مشایخ در روایت
- ضحاک بن عثمان بن عبد الله بن خالد مشهور به الضحاک بن عثمان الحزامی
- نعمان بن ثابت بن زوطی مشهور به أبو حنیفة النعمان التیمی
- ثابت بن دینار مشهور به ثابت بن أبی صفیة الأزدی
- حمید بن تیرویه مشهور به حمید بن أبی حمید الطویل
- سعد بن طریف مشهور به سعد بن طریف الإسکاف
- سلیمان بن مهران مشهور به سلیمان بن مهران الأعمش
- عبید الله بن عبد الله بن الأصم مشهور به عبید الله بن الأصم العامری
- محمد بن سعید بن حسان بن قیس مشهور به محمد بن سعید المصلوب
- محمد بن عمرو بن علقمة بن وقاص بن محصن مشهور به محمد بن عمرو اللیثی
- هشام بن حسان مشهور به هشام بن حسان الأزدی
- عبد الله بن عبد الله بن الأصم مشهور به عبد الله بن عبد الله العامری[۵]
روایتکنندگان از او
- سعید بن سالم مشهور به سعید بن سالم الکوفی
- عبد الرحمن بن الحسین مشهور به عبد الرحمن بن الحسین الحنفی
- عکرمة بن إبراهیم مشهور به عکرمة بن إبراهیم الأزدی
- هشام بن عمار بن نصیر بن میسرة بن أبان مشهور به هشام بن عمار السلمی
- یحیی بن حسان بن حیان مشهور به یحیی بن حسان البکری
- عکرمة بن یزید مشهور به عکرمة بن یزید النباتی
- علی بن زید بن عبد الله مشهور به علی بن زید الفرضی
- عمیر بن عمار مشهور به عمیر بن عمار الهمدانی
- عتبة بن السکن مشهور به عتبة بن السکن الفزاری[۶]
جستارهای وابسته
- بنیتمیم (قبیله)
منابع
پانویس
- ↑ اعیان الشیعه، ج۲، ص۲۸۹.
- ↑ «با آنان پیکار کنید تا خداوند آنها را به دست شما عذاب کند و خوارشان گرداند و شما را بر آنان پیروزی دهد و دلهای گروهی مؤمن را خنک گرداند» سوره توبه، آیه ۱۴.
- ↑ «اللهم! اشکر للعباس مقامه، و اغفر ذنبه، إنی قد غفرت له، فاغفر له»؛ ر. ک: شرح ابن ابی الحدید، ج۵، ص۲۱۹ - ۲۲۱.
- ↑ ناظمزاده، سید اصغر، اصحاب امام علی، ج۱، ص۸۲-۸۴.
- ↑ موسوعة الحدیث
- ↑ موسوعة الحدیث