بحث:حکومت: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش برچسب: پیوندهای ابهامزدایی |
||
| (یک نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
== حکومت در عصر حضور معصوم == | |||
[[شیعه]] در باب [[ولایت]] [[سیاسی]] پس از [[رحلت پیامبر اکرم]] {{صل}} به "نظریه [[امامت]]" [[معتقد]] است. [[اعتقاد]] [[شیعه]] در باب [[شأن]] و [[منزلت]] [[امامان معصوم]] {{عم}} در [[ولایت]] [[سیاسی]] آنان بر [[امت]] خلاصه نمیشود و بسی فراتر از آن است. [[شیعه]] بر آن است که [[امامان معصوم]] {{عم}} در همه [[شؤون]] [[نبی اکرم]] {{صل}} جز [[دریافت وحی]] [[تشریعی]]، [[وارث]] و [[نایب]] او هستند؛ بنابراین، [[امامان]]، افزون بر [[ولایت]] [[سیاسی]]، دارای [[ولایت]] [[معنوی]] و [[هدایت دینی]] [[جامعه]] و آموزگار حقایق [[دینی]] نیز هستند. دیدگاه [[عالمان]] [[شیعی]] در باب [[ولایت]] [[سیاسی]] در عصر [[حضور امام]] [[معصوم]]، به طور کامل متحد و صریح و روشن است. [[شیعه]] به نظریه [[امامت]] [[معتقد]] است و [[ولایت]] [[امت]] را یکی از [[شؤون امامت]] [[امام]] [[معصوم]] میداند. این [[مذهب]] بر [[حق]]، کلیه حکومتهایی که با نادیده گرفتن این [[حق الهی]] تشکیل میشوند، غاصبانه و [[حکومت جور]] میداند. در این مبنا، [[عالمان]] [[شیعی]] [[اختلاف]] دیدگاهی ندارد؛ زیرا قوام و [[هویت]] [[شیعه]] با این [[اعتقاد]] گره خورده است. آنچه [[شایسته]] بحث و بررسی است، [[اندیشه سیاسی]] [[شیعه]] در [[عصر غیبت]] است. | |||
== حکومت در عصر غیبت معصوم == | |||
[[اندیشه سیاسی]] [[شیعه]] در [[عصر غیبت]]، به لحاظ وضوح و روشنی و اتفاق کلمه، برابر و همطراز با [[اندیشه سیاسی]] [[شیعه]] در عصر [[حضور امام]] [[معصوم]] نیست. هیچ عالم [[شیعی]]، هرگز در زمینه [[ولایت]] [[سیاسی]] [[معصومان]] و [[امامت]] آنان [[تردید]] نمیکند؛ زیرا این [[تردید]]، به منزله [[خروج]] از [[تشیع]] است. [[امامت]] [[معصومان]] {{عم}} نه صرفا یک اتفاقنظر، بلکه جوهره [[تشیع]] است. پرسش آن است که آیا چنین اتفاق نظری در باب کیفیت [[ولایت]] [[سیاسی]] در عصر [[غیبت امام]] [[معصوم]] {{ع}} وجود دارد؟ واقعیت آن است که چنین اتفاق نظری از همه جهات وجود ندارد؛ یعنی نمیتوان یک قول مشخص و ثابت را به همه [[عالمان]] [[شیعی]] نسبت داد؛ زیرا در برخی زوایای این بحث، میان آنان اختلافنظرهایی وجود دارد<ref>واعظی، احمد، حکومت اسلامی، ص ۹۲- ۹۵(با تصرف).</ref>. همانگونه که پیش از این گفته شد، ویژگیهایی، این دوران را با قبل از آن متمایز ساخته است که مهمترین آنها قطع ارتباط [[مردم]] با [[امام]] خویش است. در این دوران است که [[مسلمین]] از [[پیشوا]] و رهبرشان بریده، راهی به بهرهبرداری از گفتار و [[کردار]] آن [[حضرت]] ندارند؛ [[نماینده]] و سفیر خاصی نیست و از آن [[حضرت]] پیامی شنیده نمیشود و [[نامه]] و سفارشی از سوی آن [[حضرت]]- آنگونه که در [[دوران غیبت صغرا]] متداول بود- نمیبینند<ref>ر. ک: صدر، سید محمد، تاریخ غیبت کبرا، ص ۳۴.</ref>. بنابراین، میتوان دیدگاه مدافعان" "حکومت" [[ولی فقیه]]" را در [[جایگاه]] اصلی مترقی مورد پذیرش دانست<ref>[[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[درسنامه مهدویت ج۲ (کتاب)|درسنامه مهدویت ج۲]]، ص۲۴۵-۲۴۸.</ref>. | |||
== پانویس == | |||
{{پانویس}} | |||
==موسوعة الأحاديث العلوية== | ==موسوعة الأحاديث العلوية== | ||
{{فهرست اثر}} | {{فهرست اثر}} | ||
نسخهٔ کنونی تا ۵ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۱۴
حکومت در عصر حضور معصوم
شیعه در باب ولایت سیاسی پس از رحلت پیامبر اکرم (ص) به "نظریه امامت" معتقد است. اعتقاد شیعه در باب شأن و منزلت امامان معصوم (ع) در ولایت سیاسی آنان بر امت خلاصه نمیشود و بسی فراتر از آن است. شیعه بر آن است که امامان معصوم (ع) در همه شؤون نبی اکرم (ص) جز دریافت وحی تشریعی، وارث و نایب او هستند؛ بنابراین، امامان، افزون بر ولایت سیاسی، دارای ولایت معنوی و هدایت دینی جامعه و آموزگار حقایق دینی نیز هستند. دیدگاه عالمان شیعی در باب ولایت سیاسی در عصر حضور امام معصوم، به طور کامل متحد و صریح و روشن است. شیعه به نظریه امامت معتقد است و ولایت امت را یکی از شؤون امامت امام معصوم میداند. این مذهب بر حق، کلیه حکومتهایی که با نادیده گرفتن این حق الهی تشکیل میشوند، غاصبانه و حکومت جور میداند. در این مبنا، عالمان شیعی اختلاف دیدگاهی ندارد؛ زیرا قوام و هویت شیعه با این اعتقاد گره خورده است. آنچه شایسته بحث و بررسی است، اندیشه سیاسی شیعه در عصر غیبت است.
حکومت در عصر غیبت معصوم
اندیشه سیاسی شیعه در عصر غیبت، به لحاظ وضوح و روشنی و اتفاق کلمه، برابر و همطراز با اندیشه سیاسی شیعه در عصر حضور امام معصوم نیست. هیچ عالم شیعی، هرگز در زمینه ولایت سیاسی معصومان و امامت آنان تردید نمیکند؛ زیرا این تردید، به منزله خروج از تشیع است. امامت معصومان (ع) نه صرفا یک اتفاقنظر، بلکه جوهره تشیع است. پرسش آن است که آیا چنین اتفاق نظری در باب کیفیت ولایت سیاسی در عصر غیبت امام معصوم (ع) وجود دارد؟ واقعیت آن است که چنین اتفاق نظری از همه جهات وجود ندارد؛ یعنی نمیتوان یک قول مشخص و ثابت را به همه عالمان شیعی نسبت داد؛ زیرا در برخی زوایای این بحث، میان آنان اختلافنظرهایی وجود دارد[۱]. همانگونه که پیش از این گفته شد، ویژگیهایی، این دوران را با قبل از آن متمایز ساخته است که مهمترین آنها قطع ارتباط مردم با امام خویش است. در این دوران است که مسلمین از پیشوا و رهبرشان بریده، راهی به بهرهبرداری از گفتار و کردار آن حضرت ندارند؛ نماینده و سفیر خاصی نیست و از آن حضرت پیامی شنیده نمیشود و نامه و سفارشی از سوی آن حضرت- آنگونه که در دوران غیبت صغرا متداول بود- نمیبینند[۲]. بنابراین، میتوان دیدگاه مدافعان" "حکومت" ولی فقیه" را در جایگاه اصلی مترقی مورد پذیرش دانست[۳].
پانویس
- ↑ واعظی، احمد، حکومت اسلامی، ص ۹۲- ۹۵(با تصرف).
- ↑ ر. ک: صدر، سید محمد، تاریخ غیبت کبرا، ص ۳۴.
- ↑ سلیمیان، خدامراد، درسنامه مهدویت ج۲، ص۲۴۵-۲۴۸.
موسوعة الأحاديث العلوية
- كليات السياسة و التدبير
- الحكم و ضرورة وجود الحاكم
- الحكومة
- الحاكم
- أئمة العدل و الجور
- صفات الحاكم
- الإمام العادل و وظائفه
- الوالي
- الحكومة العادلة
- الحكومة الجائرة
- الجنود و أمرائها
- سياسة الجنود و أمرائها
- الشرطي
- العمال على البلاد
- سياسة العمال
- الكتّاب
- سیاسة الكتّاب
- الخاصة و الأقرباء الكلي و الأصدقاء
- سياسة الخاصة و الأقرباء الكلي و الأصدقاء
- الرعية (عامة الناس)
- سياسة الرعية
- سياسة أهل الكتاب
- سياسة الأشراف
- التجار و ذوو الصناعات
- سياسة التجار و ذوو الصناعات
- العلماء و الأطباء
- سياسة العلماء و الأطباء
الدليل التصنيفي
اجمالي
- ۱:۱۴ أركان الدولة
- ۲:۱۴ العلاقات الدولية
- ۳:۱۴ قواعد النظام السياسي
تفصيلي
- ۱:۱۴ أركان الدولة
- ۱:۱:۱:۱۴ الشعب
- ۲:۱:۱:۱۴ السلطة
- ۳:۱:۱:۱۴ الإقليم
- ۴:۱:۱:۱۴ الدستور
- ۲:۱۴ العلاقات الدولية
- ۱:۲:۱۴ الجهاد (انظر الجهاد والتعبئة العسكرية)
- ۲:۲:۱۴ الصلح (انظر الجهاد والتعبئة العسكرية)
- ۳:۲:۱۴ المعاهدات (انظر الجهاد والتعبئة العسكرية)
- ۴:۲:۱۴التجارة الدولية
- ۵:۲:۱۴ السفارات
- ۳:۱۴ قواعد النظام السياسي
- ۱:۳:۱۴ الحاكمية لله
- ۲:۳:۱۴ الطاعة
- ۳:۳:۱۴ العدل
- ۴:۳:۱۴ الشوري
- ۵:۳:۱۴ وحدة الأمة
- ۶:۳:۱۴ وحدة الحاكم
- ۷:۳:۱۴ الحريات العامة
- ۸:۳:۱۴ المعارضة والنقد الذاتي
- ۱:۱۴ أركان الدولة
- ۱:۱:۱۴ الشعب
- ۱:۱:۱:۱۴ الأمة
- ۱:۱:۱:۱:۱۴ مفهوم الأمة
- ۲:۱:۱:۱:۱۴ وحدة الأمة
- ۳:۱:۱:۱:۱۴ النهي عن العصبية
- ۴:۱:۱:۱:۱۴ التكافل بين أفراد الأمة
- ۵:۱:۱:۱:۱۴ الولاء والبراء
- ۶:۱:۱:۱:۱۴ تميز الأمة وشخصيتها
- ۲:۱:۱:۱۴ المواطن
- ۱:۲:۱:۱:۱۴ واجبات المواطن
- ۱:۱:۲:۱:۱:۱۴ الالتزام بالنظام العام
- ۲:۱:۲:۱:۱:۱۴ نصرة الحاكم وعدم الخروج عليه
- ۳:۱:۲:۱:۱:۱۴ النصيحة للحكام والأمر بالمعروف والنهي عن المنكر
- ۴:۱:۲:۱:۱:۱۴ الجهاد بالمال والنفس
- ۵:۱:۲:۱:۱:۱۴ الالتزام بأحكام الإسلام
- ۲:۲:۱:۱:۱۴ حقوق المواطن
- ۱:۲:۲:۱:۱:۱۴ حرمة دم المواطن وعرضة وماله
- ۲:۲:۲:۱:۱:۱۴ حق التعبير والرأي
- ۳:۲:۲:۱:۱:۱۴ الحرية السياسية
- ۴:۲:۲:۱:۱:۱۴ حق التملك والعمل
- ۵:۲:۲:۱:۱:۱۴ حرية التعليم
- ۶:۲:۲:۱:۱:۱۴ حرية التنقل
- ۷:۲:۲:۱:۱:۱۴ حرية المسكن
- ۳:۲:۱:۱:۱۴ شروط المواطنة في الدولة الإسلامية
- ۴:۲:۱:۱:۱۴ أهل الذمة
- ۱:۴:۲:۱:۱:۱۴ طوائف أهل الذمة
- ۲:۴:۲:۱:۱:۱۴ واجبات أهل الذمة
- ۱:۲:۴:۲:۱:۱:۱۴ الالتزام بعقد الذمة
- ۲:۲:۴:۲:۱:۱:۱۴ الولاء للدولة الإسلامية
- ۳:۲:۴:۲:۱:۱:۱۴ الخضوع للنظام العام
- ۳:۴:۲:۱:۱:۱۴ حقوق أهل الذمة
- ۴:۲:۱:۱:۱۴:۱:۳ عصمة دماء أهل الذمة وأموالهم
- ۴:۲:۱:۱:۱۴:۲:۳ حرية التدين لاهل الذمة
- ۳:۳:۴:۲:۱:۱:۱۴ حرية التملك والعمل لأهل الذمة
- ۴:۳:۴:۲:۱:۱:۱۴ حرية التعبير لأهل الذمة
- ۵:۳:۴:۲:۱:۱:۱۴ الحرية السياسية لأهل الذمة
- ۶:۳:۴:۲:۱:۱:۱۴ الحرية التعليمية لأهل الذمة
- ۷:۳:۴:۲:۱:۱:۱۴ حرية المسكن لأهل الذمة
- ۸:۳:۴:۲:۱:۱:۱۴ حرية الانتقال لأهل الذمة
- ۲:۱:۱۴ السلطة
- ۱:۲:۱:۱۴ السلطة التنفيذية
- ۱:۱:۲:۱:۱۴ رئيس الدولة
- ۱:۱:۱:۲:۱:۱۴ أهمية رئيس الدولة وضروراته
- ۲:۱:۱:۲:۱:۱۴ شروط رئيس الدولة
- ۱:۲:۱:۱:۲:۱:۱۴ الإسلام
- ۲:۲:۱:۱:۲:۱:۱۴ البلوغ
- ۳:۲:۱:۱:۲:۱:۱۴ العقل
- ۴:۲:۱:۱:۲:۱:۱۴ العلم
- ۵:۲:۱:۱:۲:۱:۱۴ الحرية
- ۶:۲:۱:۱:۲:۱:۱۴ الذكورة
- ۷:۲:۱:۱:۲:۱:۱۴ النسب
- ۸:۲:۱:۱:۲:۱:۱۴ سلامة الأعضاء ۹:۲:۱:۱:۲:۱:۱۴
- ۹:۲:۱:۱:۲:۱:۱۴ الكفاءة
- ۱۰:۲:۱:۱:۲:۱:۱۴ العدالة
- ۳:۱:۱:۲:۱:۱۴ طرق ولاية رئيس الدولة
- ۱:۳:۱:۱:۲:۱:۱۴ العهد والاستخلاف لرئيس الدولة
- ۲:۳:۱:۱:۲:۱:۱۴ الاستيلاء لرئيس الدولة
- ۳:۳:۱:۱:۲:۱:۱۴ اختيار رئيس الدولة
- ۴:۳:۱:۱:۲:۱:۱۴ إمامة المفضول
- ۵:۳:۱:۱:۲:۱:۱۴ الوراثة في الحكم
- ۴:۱:۱:۲:۱:۱۴ واجبات رئيس الدولة
- ۱:۴:۱:۱:۲:۱:۱۴ تطبيق أحكام الإسلام والمحافظة على الدين
- ۲:۴:۱:۱:۲:۱:۱۴ المحافظة على حدود الدولة وأرضها
- ۳:۴:۱:۱:۲:۱:۱۴ نشر الدعوة الإسلامية
- ۴:۴:۱:۱:۲:۱:۱۴ نصرة المسلمين
- ۵:۴:۱:۱:۲:۱:۱۴ جباية الأموال وانفاقها
- ۶:۴:۱:۱:۲:۱:۱۴ اختيار الأكفاء للوظائف العامة
- ۷:۴:۱:۱:۲:۱:۱۴ توفير الحياة الكريمة للرعية
- ۵:۱:۱:۲:۱:۱۴ حقوق رئيس الدولة
- ۱:۵:۱:۱:۲:۱:۱۴ حق السمع والطاعة للرئيس
- ۲:۵:۱:۱:۲:۱:۱۴ حق النصرة والنصيحة للرئيس
- ۳:۵:۱:۱:۲:۱:۱۴ حق رئيس الدولة في مال الرعية
- ۶:۱:۱:۲:۱:۱۴ البيعة
- ۱:۶:۱:۱:۲:۱:۱۴ مفهوم البيعة ومشروعيتها
- ۲:۶:۱:۱:۲:۱:۱۴ حكم إعطاء البيعة
- ۳:۶:۱:۱:۲:۱:۱۴ الذي يأخذ البيعة
- ۴:۶:۱:۱:۲:۱:۱۴ أنواع البيعة وموضوعاتها
- ۵:۶:۱:۱:۲:۱:۱۴ كيفية البيعة
- ۶:۶:۱:۱:۲:۱:۱۴ تكرار البيعة
- ۷:۶:۱:۱:۲:۱:۱۴ الوفاء بالبيعة
- ۸:۶:۱:۱:۲:۱:۱۴ نقض البيعة
- ۷:۱:۱:۲:۱:۱۴ طرق انتهاء ولاية رئيس الدولة
- ۱:۷:۱:۱:۲:۱:۱۴ زوال أهلية رئيس الدولة
- ۲:۷:۱:۱:۲:۱:۱۴ كفر رئيس الدولة وردته
- ۳:۷:۱:۱:۲:۱:۱۴ فسق رئيس الدولة وظلمه
- ۴:۷:۱:۱:۲:۱:۱۴ موت رئيس الدولة
- ۲:۱:۲:۱:۱۴ الوزارة
- ۱:۲:۱:۲:۱:۱۴ مفهوم الوزارة ومشروعيتها
- ۳:۱:۲:۱:۱۴ الإمارة والولاية
- ۱:۳:۱:۲:۱:۱۴
- ۲:۳:۱:۲:۱:۱۴ إمارة الأقاليم
- ۳:۳:۱:۲:۱:۱۴ اختيار رئيس الدولة للأمراء
- ۴:۳:۱:۲:۱:۱۴ مساعدة الأمراء لرئيس الدولة
- ۵:۳:۱:۲:۱:۱۴ محاسبة رئيس الدولة للأمراء
- ۶:۳:۱:۲:۱:۱۴ عزل رئيس الدولة للأمراء
- ۷:۳:۱:۲:۱:۱۴ انواع الإمارة
- ۱:۷:۳:۱:۲:۱:۱۴ إمارة الجند
- ۲:۷:۳:۱:۲:۱:۱۴ إمارة بيت المال
- ۳:۷:۳:۱:۲:۱:۱۴ إمارة الزكاة
- ۴:۷:۳:۱:۲:۱:۱۴ إمارة الصلاة
- ۵:۷:۳:۱:۲:۱:۱۴ إمارة المحتسب
- ۶:۷:۳:۱:۲:۱:۱۴ إمارة الشرطة
- ۷:۷:۳:۱:۲:۱:۱۴ إمارة الاستيلاء
- ۸:۳:۱:۲:۱:۱۴ قواعد اختيار الولاة والأمراء
- ۱:۸:۳:۱:۲:۱:۱۴ الأمانة والقوة
- ۲:۸:۳:۱:۲:۱:۱۴ مراعاة البيئات (الظروف ولاحوال)
- ۹:۳:۱:۲:۱:۱۴ طرق انتهاء الإمارة والولاية
- ۱:۹:۳:۱:۲:۱:۱۴ الاستعفاء من الامير
- ۲:۹:۳:۱:۲:۱:۱۴ عزل الإمارة
- ۳:۹:۳:۱:۲:۱:۱۴ موت الأمير
- ۴:۹:۳:۱:۲:۱:۱۴ زوال أهلية الأمير
- ۵:۹:۳:۱:۲:۱:۱۴ أسر الأمير
- ۲:۲:۱:۱۴ السلطة التشريعية
- ۱:۲:۲:۱:۱۴ الحاكمية لله تعالى
- ۲:۲:۲:۱:۱۴ السيادة للامة
- ۳:۲:۲:۱:۱۴ الشوري
- ۱:۳:۲:۲:۱:۱۴ أهمية الشوري ومشروعيتها
- ۲:۳:۲:۲:۱:۱۴ حكم الشوري
- ۳:۳:۲:۲:۱:۱۴ نتيجة الشوري
- ۱:۳:۳:۲:۲:۱:۱۴ الشوري معلمة
- ۲:۳:۳:۲:۲:۱:۱۴ الشوري ملزمة
- ۴:۳:۲:۲:۱:۱۴ أهل الشوري وشروطهم
- ۳:۲:۱:۱۴ السلطة القضائية (انظر القضاء)
- ۳:۱:۱۴ الإقليم
- ۱:۳:۱:۱۴ مفهوم الإقليم
- ۱:۱:۳:۱:۱۴ الإقليم البري وحدوده
- ۲:۱:۳:۱:۱۴ الإقليم البحري وحدوده
- ۳:۱:۳:۱:۱۴ الإقليم الجوي
- ۲:۳:۱:۱۴ أنواع الأقاليم
- ۱:۲:۳:۱:۱۴ دار الإسلام
- ۲:۲:۳:۱:۱۴ دار الحرب
- ۳:۲:۳:۱:۱۴ دار الصلح والهدنة
- ۳:۳:۱:۱۴ الهجرة إلى الأقاليم
- ۱:۳:۳:۱:۱۴ معني الهجرة وحكمها
- ۲:۳:۳:۱:۱۴ فضل الهجرة والمهاجرين
- ۳:۳:۳:۱:۱۴ حقوق المهاجر
- ۴:۱:۱۴ الدستور
- ۱:۴:۱:۱۴ مفهوم الدستور
- ۲:۴:۱:۱۴ مصارد الدستور
- ۱:۲:۴:۱:۱۴ القرآن
- ۲:۲:۴:۱:۱۴ السنة
- ۴:۱:۱۴:۳ إلزامية الدستور للحكام والمحكومين
- ۲:۱۴ العلاقات الدولية
- ۱:۲:۱۴ الجهاد (انظر الجهاد والتعبئة العسكرية)
- ۲:۲:۱۴ الصلح (انظر الجهاد والتعيئة العسكرية)
- ۳:۲:۱۴ المعاهدات (انظر الجهاد والتعبئة العسكرية)
- ۴:۲:۱۴ الاستئمان (انظر الجهاد والتعبئة العسكرية)
- ۵:۲:۱۴ التجارة الدولية
- ۶:۲:۱۴ السفارات
- ۱:۶:۲:۱۴ مشروعية السفارة
- ۲:۶:۲:۱۴ حقوق السفير
- ۳:۶:۲:۱۴ واجبات السفير
- ۳:۱۴ قواعد النظام السياسي
- ۱:۳:۱۴ الحاكمية لله
- ۲:۳:۱۴ الطاعة
- ۳:۳:۱۴ العدل
- ۴:۳:۱۴ الشوري
- ۵:۳:۱۴ وحدة الأمة
- ۶:۳:۱۴ وحدة الحاكم
- ۷:۳:۱۴ الحريات العامة
- ۸:۳:۱۴ المعارضة والنقد الذاتي