زکات در لغت: تفاوت میان نسخه‌ها

نسخهٔ کنونی تا ‏۸ فوریهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۵۵

مقدمه

زکات در لغت به معنای نموّ، زیادی، برکت و طهارت است و به معنای مدح نیز آمده است و این از نام‌های مشترک میان «مُخْرَج؛ آنچه خارج می‌شود» و «فِعْل؛ آنچه انجام می‌گیرد» است؛ از این رو هم بر «عین» که مقداری از مال زکات است گفته می‌شود و هم بر معنای آن، که تزکیه باشد؛ بنابراین، زکات اموال به معنای طهارت آنها و زکات فطره به معنای طهارت بدن است^[۱].^[۲]

ابن منظور از لغت شناسان عرب زبان درباره زکات می‌نویسد: «زکات، برگزیده چیز است و زکّاه؛ یعنی برگزیده‌اش را گرفت و تزکّی؛ یعنی انفاق کرد»^[۳].

اصل زکات در لغت به معنای طهارت، رشد، برکت و ستایش است و همه این موارد در قرآن و حدیث به کار رفته است^[۴].

میر شریف می‌نویسد: «زکات در لغت به معنای زیادی است»^[۵].

راغب اصفهانی می‌نویسد: «اصل زکات، رشدی است که از برکت خداوند حاصل می‌شود و این مسئله هم در امور دنیوی و هم در امور اخروی کاربرد دارد. از همین مقوله است زکاتی که انسان به عنوان حق خداوند به فقرا می‌دهد و اینکه به چنین مالی زکات می‌گویند یا به امید برکت در مال است، یا بدین سبب است که باعث تکامل نفس می‌شود»^[۶].^[۷]

منابع

پانویس

↑ النهایه فی غریب الحدیث و الأثر، ج۲، ص۳۰۷.
↑ ذاکری، علی اکبر، سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین ج۳، ص ۱۶۵ - ۱۶۷.
↑ "قال ابوعلي: الزكاة صفوة الشيء و زكّاه إذا أخذ زكاته و تزكّى أی تصدّق"؛ لسان العرب، ج۱۴، ص۳۵۸.
↑ "قال ابو زيد النحوي: و اصل الزكاة في اللغة الطهارة و النماء و البركة و المدح و كلّه قد استعمل في القرآن و الحديث"؛ لسان العرب، ج۱۴، ص۳۵۸.
↑ "الزكاة في اللغة الزيادة"؛ التعریفات، ص۵۰.
↑ "اصل الزكاة النموّ الحاصل عن بركة اللّه تعالى ويعتبر ذلك بالأمور الدنيوية والأخروية ومنه الزكاة مما يخرج الانسان من حق اللّه تعالى إلى الفقراء وتسميته بذلك لما يكون فيها من رجاء البركة او لتزكية النفس، ای تنمتيها بالخيرات والبركات"؛ مفردات، ص۲۱۳.
↑ مرتضوی، سید محمد، آیات ولایت در قرآن ج۱، ص ۳۶۵.

[1] النهایه فی غریب الحدیث و الأثر، ج۲، ص۳۰۷.

[2] ذاکری، علی اکبر، سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین ج۳، ص ۱۶۵ - ۱۶۷.

[3] "قال ابوعلي: الزكاة صفوة الشيء و زكّاه إذا أخذ زكاته و تزكّى أی تصدّق"؛ لسان العرب، ج۱۴، ص۳۵۸.

[4] "قال ابو زيد النحوي: و اصل الزكاة في اللغة الطهارة و النماء و البركة و المدح و كلّه قد استعمل في القرآن و الحديث"؛ لسان العرب، ج۱۴، ص۳۵۸.

[5] "الزكاة في اللغة الزيادة"؛ التعریفات، ص۵۰.

[6] "اصل الزكاة النموّ الحاصل عن بركة اللّه تعالى ويعتبر ذلك بالأمور الدنيوية والأخروية ومنه الزكاة مما يخرج الانسان من حق اللّه تعالى إلى الفقراء وتسميته بذلك لما يكون فيها من رجاء البركة او لتزكية النفس، ای تنمتيها بالخيرات والبركات"؛ مفردات، ص۲۱۳.

[7] مرتضوی، سید محمد، آیات ولایت در قرآن ج۱، ص ۳۶۵.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-{{امامت}}
 {{مدخل مرتبط
 | موضوع مرتبط = زکات
 | عنوان مدخل  = زکات
-| مداخل مرتبط = [[زکات در لغت]] - [[زکات در قرآن]] - [[زکات در حدیث]] - [[زکات در نهج البلاغه]] - [[زکات در کلام اسلامی]] - [[زکات در اخلاق اسلامی]] - [[زکات در فقه سیاسی]] - [[زکات در معارف دعا و زیارات]] - [[زکات در معارف و سیره نبوی]] - [[زکات در معارف و سیره علوی]] - [[زکات در معارف و سیره سجادی]] - [[زکات در فقه اسلامی]] - [[زکات در جامعه‌شناسی اسلامی]]
+| مداخل مرتبط = [[زکات در لغت]] - [[زکات در قرآن]] - [[زکات در نهج البلاغه]] - [[زکات در فقه سیاسی]] - [[زکات در معارف دعا و زیارات]] - [[زکات در معارف و سیره نبوی]] - [[زکات در معارف و سیره علوی]] - [[زکات در معارف و سیره سجادی]] - [[زکات در معارف و سیره معصوم]] - [[زکات در فقه اسلامی]] - [[زکات در جامعه‌شناسی اسلامی]] - [[زکات در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]
 | پرسش مرتبط  =
 }}
-==مقدمه==
+== مقدمه ==
-بدون تردید، [[زکات]] واژه‌ای [[عربی]] است و قبل از اینکه [[پیامبر اسلام]] به [[رسالت]] برانگیخته شود و [[قرآن]] نازل گردد، [[عرب]] زبانان واژه زکات را در گفتگوهای خود به کار می‌برده‌اند.
+زکات در لغت به معنای نموّ، زیادی، [[برکت]] و [[طهارت]] است و به معنای [[مدح]] نیز آمده است و این از نام‌های مشترک میان «مُخْرَج؛ آنچه خارج می‌شود» و «فِعْل؛ آنچه انجام می‌گیرد» است؛ از این رو هم بر «عین» که مقداری از [[مال]] زکات است گفته می‌شود و هم بر معنای آن، که [[تزکیه]] باشد؛ بنابراین، [[زکات]] [[اموال]] به معنای طهارت آنها و زکات فطره به معنای طهارت بدن است<ref>النهایه فی غریب الحدیث و الأثر، ج۲، ص۳۰۷.</ref>.<ref>[[علی اکبر ذاکری|ذاکری، علی اکبر]]، [[سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین ج۳ (کتاب)|سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین ج۳]]، ص ۱۶۵ - ۱۶۷.</ref>
-بنابر این باید دید در لغت عرب زکات به چه معنی است؟
-ابن منظور از لغت شناسان عرب زبان در این باره می‌نویسد:
-{{عربی|قال ابوعلي: الزكاة صفوة الشيء و زكّاه إذا أخذ زكاته و تزكّى أی تصدّق}}<ref>لسان العرب، ج۱۴، ص۳۵۸.</ref>.
-«زکات، [[برگزیده]] چیز است و زکّاه؛ یعنی برگزیده‌اش را گرفت و تزکّی؛ یعنی [[انفاق]] کرد».
-{{عربی|قال الفراء: زكاه صلاحا}}<ref>لسان العرب، ج۱۴، ص۳۵۸.</ref>.
+[[ابن منظور]] از لغت شناسان عرب زبان درباره زکات می‌نویسد: «زکات، [[برگزیده]] چیز است و زکّاه؛ یعنی برگزیده‌اش را گرفت و تزکّی؛ یعنی [[انفاق]] کرد»<ref>{{عربی|"قال ابوعلي: الزكاة صفوة الشيء و زكّاه إذا أخذ زكاته و تزكّى أی تصدّق"}}؛ لسان العرب، ج۱۴، ص۳۵۸.</ref>.
-{{عربی|قال ابو زيد النحوي: و اصل الزكاة في اللغة الطهارة و النماء و البركة و المدح و كلّه قد استعمل في القرآن و الحديث}}<ref>لسان العرب، ج۱۴، ص۳۵۸.</ref>.
-اصل زکات در لغت به معنای [[طهارت]]، [[رشد]]، [[برکت]] و [[ستایش]] است و همه این موارد در قرآن و [[حدیث]] به کار رفته است.
+اصل زکات در لغت به معنای [[طهارت]]، [[رشد]]، [[برکت]] و [[ستایش]] است و همه این موارد در قرآن و [[حدیث]] به کار رفته است<ref>{{عربی|"قال ابو زيد النحوي: و اصل الزكاة في اللغة الطهارة و النماء و البركة و المدح و كلّه قد استعمل في القرآن و الحديث"}}؛ لسان العرب، ج۱۴، ص۳۵۸.</ref>.
-[[میر]] [[شریف]] می‌نویسد:
-{{عربی|الزكاة في اللغة الزيادة}}<ref>التعریفات، ص۵۰.</ref>؛ «زکات در لغت به معنای زیادی است».
-راغب می‌نویسد:
+[[میر شریف]] می‌نویسد: «زکات در لغت به معنای زیادی است»<ref>{{عربی|"الزكاة في اللغة الزيادة"}}؛ التعریفات، ص۵۰.</ref>.
-{{عربی|اصل الزكاة النموّ الحاصل عن بركة اللّه تعالى و يعتبر ذلك بالأمور الدنيوية و الأخروية و منه الزكاة مما يخرج الانسان من حق اللّه تعالى إلى الفقراء و تسميته بذلك لما يكون فيها من رجاء البركة او لتزكية النفس، ای تنمتيها بالخيرات و البركات}}<ref>مفردات، ص۲۱۳.</ref>.
-«اصل زکات، رشدی است که از برکت [[خداوند]] حاصل می‌شود و این مسئله هم در [[امور دنیوی]] و هم در [[امور اخروی]] کاربرد دارد. از همین مقوله است زکاتی که [[انسان]] به عنوان [[حق خداوند]] به [[فقرا]] می‌دهد و اینکه به چنین [[مالی]] زکات می‌گویند یا به [[امید]] برکت در [[مال]] است، یا بدین سبب است که باعث [[تکامل نفس]] می‌شود».<ref>[[سید محمد مرتضوی|مرتضوی، سید محمد]]، [[آیات ولایت در قرآن ج۱ (کتاب)|آیات ولایت در قرآن ج۱]]، ص ۳۶۵.</ref>
+[[راغب اصفهانی]] می‌نویسد: «اصل زکات، رشدی است که از برکت [[خداوند]] حاصل می‌شود و این مسئله هم در [[امور دنیوی]] و هم در امور اخروی کاربرد دارد. از همین مقوله است زکاتی که [[انسان]] به عنوان حق [[خداوند]] به [[فقرا]] می‌دهد و اینکه به چنین [[مالی]] زکات می‌گویند یا به [[امید]] برکت در [[مال]] است، یا بدین سبب است که باعث تکامل نفس می‌شود»<ref>{{عربی|"اصل الزكاة النموّ الحاصل عن بركة اللّه تعالى ويعتبر ذلك بالأمور الدنيوية والأخروية ومنه الزكاة مما يخرج الانسان من حق اللّه تعالى إلى الفقراء وتسميته بذلك لما يكون فيها من رجاء البركة او لتزكية النفس، ای تنمتيها بالخيرات والبركات"}}؛ مفردات، ص۲۱۳.</ref>.<ref>[[سید محمد مرتضوی|مرتضوی، سید محمد]]، [[آیات ولایت در قرآن ج۱ (کتاب)|آیات ولایت در قرآن ج۱]]، ص ۳۶۵.</ref>
 == منابع ==
 {{منابع}}
+# [[پرونده: 1100830.jpg|22px]] [[علی اکبر ذاکری|ذاکری، علی اکبر]]، [[سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین ج۳ (کتاب)|'''سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین ج۳''']]
 # [[پرونده:1100836.jpg|22px]] [[سید محمد مرتضوی|مرتضوی، سید محمد]]، [[آیات ولایت در قرآن ج۱ (کتاب)|'''آیات ولایت در قرآن ج۱''']]
 {{پایان منابع}}
@@ خط ۳۵: / خط ۲۷: @@
 [[رده:زکات]]
-[[رده:مدخل]]