سمرة بن جندب فزاری: تفاوت میان نسخهها
HeydariBot (بحث | مشارکتها) |
|||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = [[سمرة بن جندب فزاری در قرآن]] - [[سمرة بن جندب فزاری در تاریخ اسلامی]] - [[سمرة بن جندب فزاری در حدیث]]| پرسش مرتبط = }} | {{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = [[سمرة بن جندب فزاری در قرآن]] - [[سمرة بن جندب فزاری در تاریخ اسلامی]] - [[سمرة بن جندب فزاری در حدیث]]| پرسش مرتبط = }} | ||
==مقدمه== | == مقدمه == | ||
[[سمره]] ساکن [[بصره]] بود. وقتی پدرش [[جندب]] درگذشت، او [[کودکی]] بیش نبود و مادرش او را به همراه خود به [[مدینه]] آورد<ref>الاستیعاب، ابن عبد البر، ج۲، ص۶۵۴.</ref>. [[مادر]] سمره زنی از [[قبیله بنی اسد]] بود <ref>المغازی، واقدی (ترجمه: مهدوی دامغانی)، ص۱۵۷.</ref>. او به خاطر زیباییش، خواستگاران زیادی داشت، اما شرط کرده بود که با کسی [[ازدواج]] میکند که [[سرپرستی]] فرزندش سمره را هم بر عهده بگیرد و هزینهاش را بپردازد تا زمانی که سمره به سن [[بلوغ]] برسد<ref>الاستیعاب، ابن عبد البر، ج۲، ص۶۵۴.</ref>. مردی از [[انصار]] به نام [[مُرَیّ بن سنان]] این شرط را قبول کرد و با او ازدواج کرد<ref>اسد الغابه، ابن اثیر، ج۲، ص۳۰۲.</ref>. سمره این گونه تحت تکفل انصار در آمد. یکی از چشمانش [[انحراف]] داشته، هم چنان که [[زیاد بن ابیه]] نیز چنین بود. | [[سمره]] ساکن [[بصره]] بود. وقتی پدرش [[جندب]] درگذشت، او [[کودکی]] بیش نبود و مادرش او را به همراه خود به [[مدینه]] آورد<ref>الاستیعاب، ابن عبد البر، ج۲، ص۶۵۴.</ref>. [[مادر]] سمره زنی از [[قبیله بنی اسد]] بود <ref>المغازی، واقدی (ترجمه: مهدوی دامغانی)، ص۱۵۷.</ref>. او به خاطر زیباییش، خواستگاران زیادی داشت، اما شرط کرده بود که با کسی [[ازدواج]] میکند که [[سرپرستی]] فرزندش سمره را هم بر عهده بگیرد و هزینهاش را بپردازد تا زمانی که سمره به سن [[بلوغ]] برسد<ref>الاستیعاب، ابن عبد البر، ج۲، ص۶۵۴.</ref>. مردی از [[انصار]] به نام [[مُرَیّ بن سنان]] این شرط را قبول کرد و با او ازدواج کرد<ref>اسد الغابه، ابن اثیر، ج۲، ص۳۰۲.</ref>. سمره این گونه تحت تکفل انصار در آمد. یکی از چشمانش [[انحراف]] داشته، هم چنان که [[زیاد بن ابیه]] نیز چنین بود. | ||
سمره همراه [[پیامبر]]{{صل}} در [[جنگ احد]] شرکت کرد. او بعدها به بصره آمد و در آنجا دارای [[املاک]] زیادی شد. سپس به [[کوفه]] رفت و در محله [[بنی اسد]] که در حومه [[شهر]] بود، خانههای کلنگی را خرید و بازسازی کرد و در آن ساکن شد. او از پیامبر{{صل}} [[احادیث]] بسیاری [[نقل]] کرده است که البته به واسطه [[شخصیت]] نامتعادل، [[جنایتکار]] و منفی او، چندان به آنها توجه نمیشود؛ هر چند آن [[روایات]]، از نظر معنا مهم و [[ارزشمند]] هستند<ref>الطبقات الکبری، ابن سعد (ترجمه: مهدوی دامغانی)، ج۷، ص۴۷.</ref>. همچنین دو [[خانه]] در بصره داشت؛ که یکی در بازار و دیگری در محله کلا واقع بود. بین سمره و [[منذر بن زبیر]] [[اختلاف]] [[مالی]] به وجود آمده بود که نزد [[معاویه]] رفتند و [[خیانت]] سمره آشکار شد و او صد هزار [[دینار]] به منذر [[جریمه]] پرداخت <ref>أنساب الأشراف، بلاذری، ج۱۳، ص۱۸۵.</ref>. | سمره همراه [[پیامبر]] {{صل}} در [[جنگ احد]] شرکت کرد. او بعدها به بصره آمد و در آنجا دارای [[املاک]] زیادی شد. سپس به [[کوفه]] رفت و در محله [[بنی اسد]] که در حومه [[شهر]] بود، خانههای کلنگی را خرید و بازسازی کرد و در آن ساکن شد. او از پیامبر {{صل}} [[احادیث]] بسیاری [[نقل]] کرده است که البته به واسطه [[شخصیت]] نامتعادل، [[جنایتکار]] و منفی او، چندان به آنها توجه نمیشود؛ هر چند آن [[روایات]]، از نظر معنا مهم و [[ارزشمند]] هستند<ref>الطبقات الکبری، ابن سعد (ترجمه: مهدوی دامغانی)، ج۷، ص۴۷.</ref>. همچنین دو [[خانه]] در بصره داشت؛ که یکی در بازار و دیگری در محله کلا واقع بود. بین سمره و [[منذر بن زبیر]] [[اختلاف]] [[مالی]] به وجود آمده بود که نزد [[معاویه]] رفتند و [[خیانت]] سمره آشکار شد و او صد هزار [[دینار]] به منذر [[جریمه]] پرداخت <ref>أنساب الأشراف، بلاذری، ج۱۳، ص۱۸۵.</ref>. | ||
سمره میگوید: "در [[زمان]] [[رسول خدا]]{{صل}} پسر بچه بودم و هر آنچه را از پیامبر{{صل}} میشنیدم، [[حفظ]] میکردم و پیامبر{{صل}} هم مرا از این کار منع نمیکرد، مگر این که [[اولویت]] را در اینگونه امور به کسانی میداد که از من مسنتر بودند. من در نمازی که [[پیامبر]]{{صل}} بر زنی که هنگام زایمان، مرده بود، میخواند، حاضر بودم و پیامبر{{صل}} در حالی که در وسط جنازه [[ایستاده]] بود، [[نماز]] میت را میخواند<ref>الاستیعاب، ابن عبد البر، ج۲، ص۶۵۵.</ref>. | سمره میگوید: "در [[زمان]] [[رسول خدا]] {{صل}} پسر بچه بودم و هر آنچه را از پیامبر {{صل}} میشنیدم، [[حفظ]] میکردم و پیامبر {{صل}} هم مرا از این کار منع نمیکرد، مگر این که [[اولویت]] را در اینگونه امور به کسانی میداد که از من مسنتر بودند. من در نمازی که [[پیامبر]] {{صل}} بر زنی که هنگام زایمان، مرده بود، میخواند، حاضر بودم و پیامبر {{صل}} در حالی که در وسط جنازه [[ایستاده]] بود، [[نماز]] میت را میخواند<ref>الاستیعاب، ابن عبد البر، ج۲، ص۶۵۵.</ref>. | ||
[[ابو موسی اشعری]]، [[سمرة بن جندب]] را [[مسئول]] [[نظارت]] بر [[امور مالی]] و بازار در منطقه [[اهواز]] کرد<ref>فتوح البلدان، بلاذری (ترجمه: توکل)، ص۵۲۷.</ref>. در [[زمان]] [[حاکمیت]] [[زیاد بن ابیه]] بر [[بصره]] و [[کوفه]]<ref>به دلیل حکومت همزمان زیاد بر این دو شهر به صورتی که شش ماه در بصره و شش ماه در کوفه بود.</ref> زمانی که او به کوفه میرفت، سمره را در بصره [[جانشین]] خود قرار میداد و سمره تا شش ماه [[حاکم بصره]] میشد<ref>تاریخ الطبری، طبری، ج۵، ص۲۳۴-۲۳۵.</ref>.<ref>[[محمد ایوب کاظمی|کاظمی، محمد ایوب]]، [[سمرة بن جندب فزاری (مقاله)|مقاله «سمرة بن جندب فزاری»]]، [[دایرة المعارف صحابه پیامبر اعظم ج۵ (کتاب)| دایرة المعارف صحابه پیامبر اعظم ج۵]]، ص:۳۴۵-۳۴۶.</ref> | [[ابو موسی اشعری]]، [[سمرة بن جندب]] را [[مسئول]] [[نظارت]] بر [[امور مالی]] و بازار در منطقه [[اهواز]] کرد<ref>فتوح البلدان، بلاذری (ترجمه: توکل)، ص۵۲۷.</ref>. در [[زمان]] [[حاکمیت]] [[زیاد بن ابیه]] بر [[بصره]] و [[کوفه]]<ref>به دلیل حکومت همزمان زیاد بر این دو شهر به صورتی که شش ماه در بصره و شش ماه در کوفه بود.</ref> زمانی که او به کوفه میرفت، سمره را در بصره [[جانشین]] خود قرار میداد و سمره تا شش ماه [[حاکم بصره]] میشد<ref>تاریخ الطبری، طبری، ج۵، ص۲۳۴-۲۳۵.</ref>.<ref>[[محمد ایوب کاظمی|کاظمی، محمد ایوب]]، [[سمرة بن جندب فزاری (مقاله)|مقاله «سمرة بن جندب فزاری»]]، [[دایرة المعارف صحابه پیامبر اعظم ج۵ (کتاب)| دایرة المعارف صحابه پیامبر اعظم ج۵]]، ص:۳۴۵-۳۴۶.</ref> | ||
==سمره و شرکت در [[جنگ احد]]== | == سمره و شرکت در [[جنگ احد]] == | ||
==حجامت پیامبر{{صل}}== | == حجامت پیامبر {{صل}} == | ||
==گستاخی سمره در برابر پیامبر{{صل}}== | == گستاخی سمره در برابر پیامبر {{صل}} == | ||
==سمره و [[خورشید گرفتگی]] در [[زمان]] پیامبر{{صل}}== | == سمره و [[خورشید گرفتگی]] در [[زمان]] پیامبر {{صل}} == | ||
==[[سمره]] و [[فرمانداری]] [[بصره]]== | == [[سمره]] و [[فرمانداری]] [[بصره]] == | ||
==سمره و [[خواندن نماز]] بر سجاح== | == سمره و [[خواندن نماز]] بر سجاح == | ||
==نقش سمره در جعل حدیث== | == نقش سمره در جعل حدیث == | ||
[[روایت]] شده است که [[معاویه]] صدهزار درهم به سمرة بن جندب داد تا روایت کند [[آیه]]: {{متن قرآن|وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يُعْجِبُكَ قَوْلُهُ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَيُشْهِدُ اللَّهَ عَلَى مَا فِي قَلْبِهِ وَهُوَ أَلَدُّ الْخِصَامِ * وَإِذَا تَوَلَّى سَعَى فِي الْأَرْضِ لِيُفْسِدَ فِيهَا وَيُهْلِكَ الْحَرْثَ وَالنَّسْلَ وَاللَّهُ لَا يُحِبُّ الْفَسَادَ}}<ref>«و از مردم کسی است که گفتارش درباره زندگی این جهان تو را به شگفتی وا میدارد و خداوند را بر آنچه در دل دارد گواه میگیرد و همو کینهتوزترین دشمنان است * و چون به سرپرستی در کاری دسترسی یابد میکوشد که در زمین تبهکاری ورزد و کشت و پشت را نابود کند و خداوند تباهی را دوست نمیدارد» سوره بقره، آیه ۲۰۴-۲۵.</ref> در [[حق علی]]{{ع}} و آیه: {{متن قرآن|وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَشْرِي نَفْسَهُ ابْتِغَاءَ مَرْضَاتِ اللَّهِ}}<ref>«و از مردم کسی است که در به دست آوردن خشنودی خداوند از جان میگذرد و خداوند به بندگان مهربان است» سوره بقره، آیه ۲۰۷.</ref> در [[حق]] [[ابن ملجم]] نازل شده است، لیک [[سمره]] نپذیرفت. معاویه دویست هزار درهم داد، باز هم نپذیرفت، لیک هنگامی که معاویه چهارصد هزار درهم به سمره پیشنهاد کرد، او پذیرفت و همانی را که معاویه میخواست، روایت کرد»<ref>ابن ابی الحدید معتزلی، عبدالحمید، شرح نهج البلاغه، ج۴، ص۷۳.</ref>.<ref>[[محمد مهدی آصفی|آصفی، محمد مهدی]]، [[بر آستان عاشورا ج۱ (کتاب)|بر آستان عاشورا]]، ج۱، ص ۱۰۵.</ref> | [[روایت]] شده است که [[معاویه]] صدهزار درهم به سمرة بن جندب داد تا روایت کند [[آیه]]: {{متن قرآن|وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يُعْجِبُكَ قَوْلُهُ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَيُشْهِدُ اللَّهَ عَلَى مَا فِي قَلْبِهِ وَهُوَ أَلَدُّ الْخِصَامِ * وَإِذَا تَوَلَّى سَعَى فِي الْأَرْضِ لِيُفْسِدَ فِيهَا وَيُهْلِكَ الْحَرْثَ وَالنَّسْلَ وَاللَّهُ لَا يُحِبُّ الْفَسَادَ}}<ref>«و از مردم کسی است که گفتارش درباره زندگی این جهان تو را به شگفتی وا میدارد و خداوند را بر آنچه در دل دارد گواه میگیرد و همو کینهتوزترین دشمنان است * و چون به سرپرستی در کاری دسترسی یابد میکوشد که در زمین تبهکاری ورزد و کشت و پشت را نابود کند و خداوند تباهی را دوست نمیدارد» سوره بقره، آیه ۲۰۴-۲۵.</ref> در [[حق علی]] {{ع}} و آیه: {{متن قرآن|وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَشْرِي نَفْسَهُ ابْتِغَاءَ مَرْضَاتِ اللَّهِ}}<ref>«و از مردم کسی است که در به دست آوردن خشنودی خداوند از جان میگذرد و خداوند به بندگان مهربان است» سوره بقره، آیه ۲۰۷.</ref> در [[حق]] [[ابن ملجم]] نازل شده است، لیک [[سمره]] نپذیرفت. معاویه دویست هزار درهم داد، باز هم نپذیرفت، لیک هنگامی که معاویه چهارصد هزار درهم به سمره پیشنهاد کرد، او پذیرفت و همانی را که معاویه میخواست، روایت کرد»<ref>ابن ابی الحدید معتزلی، عبدالحمید، شرح نهج البلاغه، ج۴، ص۷۳.</ref>.<ref>[[محمد مهدی آصفی|آصفی، محمد مهدی]]، [[بر آستان عاشورا ج۱ (کتاب)|بر آستان عاشورا]]، ج۱، ص ۱۰۵.</ref> | ||
==[[سمرة بن جندب فزاری در حدیث|سمره و نقل روایت از پیامبر]]{{صل}}== | == [[سمرة بن جندب فزاری در حدیث|سمره و نقل روایت از پیامبر]] {{صل}} == | ||
==سرانجام [[سمره]]== | == سرانجام [[سمره]] == | ||
== منابع == | == منابع == | ||
نسخهٔ ۲۵ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۰۹:۴۱
سمرة بن جندب فزاری از چند منظر متفاوت، بررسی میشود: سمرة بن جندب فزاری در قرآن - سمرة بن جندب فزاری در تاریخ اسلامی - سمرة بن جندب فزاری در حدیث - پرسش مرتبط نداردمقدمه
سمره ساکن بصره بود. وقتی پدرش جندب درگذشت، او کودکی بیش نبود و مادرش او را به همراه خود به مدینه آورد[۱]. مادر سمره زنی از قبیله بنی اسد بود [۲]. او به خاطر زیباییش، خواستگاران زیادی داشت، اما شرط کرده بود که با کسی ازدواج میکند که سرپرستی فرزندش سمره را هم بر عهده بگیرد و هزینهاش را بپردازد تا زمانی که سمره به سن بلوغ برسد[۳]. مردی از انصار به نام مُرَیّ بن سنان این شرط را قبول کرد و با او ازدواج کرد[۴]. سمره این گونه تحت تکفل انصار در آمد. یکی از چشمانش انحراف داشته، هم چنان که زیاد بن ابیه نیز چنین بود.
سمره همراه پیامبر (ص) در جنگ احد شرکت کرد. او بعدها به بصره آمد و در آنجا دارای املاک زیادی شد. سپس به کوفه رفت و در محله بنی اسد که در حومه شهر بود، خانههای کلنگی را خرید و بازسازی کرد و در آن ساکن شد. او از پیامبر (ص) احادیث بسیاری نقل کرده است که البته به واسطه شخصیت نامتعادل، جنایتکار و منفی او، چندان به آنها توجه نمیشود؛ هر چند آن روایات، از نظر معنا مهم و ارزشمند هستند[۵]. همچنین دو خانه در بصره داشت؛ که یکی در بازار و دیگری در محله کلا واقع بود. بین سمره و منذر بن زبیر اختلاف مالی به وجود آمده بود که نزد معاویه رفتند و خیانت سمره آشکار شد و او صد هزار دینار به منذر جریمه پرداخت [۶].
سمره میگوید: "در زمان رسول خدا (ص) پسر بچه بودم و هر آنچه را از پیامبر (ص) میشنیدم، حفظ میکردم و پیامبر (ص) هم مرا از این کار منع نمیکرد، مگر این که اولویت را در اینگونه امور به کسانی میداد که از من مسنتر بودند. من در نمازی که پیامبر (ص) بر زنی که هنگام زایمان، مرده بود، میخواند، حاضر بودم و پیامبر (ص) در حالی که در وسط جنازه ایستاده بود، نماز میت را میخواند[۷].
ابو موسی اشعری، سمرة بن جندب را مسئول نظارت بر امور مالی و بازار در منطقه اهواز کرد[۸]. در زمان حاکمیت زیاد بن ابیه بر بصره و کوفه[۹] زمانی که او به کوفه میرفت، سمره را در بصره جانشین خود قرار میداد و سمره تا شش ماه حاکم بصره میشد[۱۰].[۱۱]
سمره و شرکت در جنگ احد
حجامت پیامبر (ص)
گستاخی سمره در برابر پیامبر (ص)
سمره و خورشید گرفتگی در زمان پیامبر (ص)
سمره و فرمانداری بصره
سمره و خواندن نماز بر سجاح
نقش سمره در جعل حدیث
روایت شده است که معاویه صدهزار درهم به سمرة بن جندب داد تا روایت کند آیه: ﴿وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يُعْجِبُكَ قَوْلُهُ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَيُشْهِدُ اللَّهَ عَلَى مَا فِي قَلْبِهِ وَهُوَ أَلَدُّ الْخِصَامِ * وَإِذَا تَوَلَّى سَعَى فِي الْأَرْضِ لِيُفْسِدَ فِيهَا وَيُهْلِكَ الْحَرْثَ وَالنَّسْلَ وَاللَّهُ لَا يُحِبُّ الْفَسَادَ﴾[۱۲] در حق علی (ع) و آیه: ﴿وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَشْرِي نَفْسَهُ ابْتِغَاءَ مَرْضَاتِ اللَّهِ﴾[۱۳] در حق ابن ملجم نازل شده است، لیک سمره نپذیرفت. معاویه دویست هزار درهم داد، باز هم نپذیرفت، لیک هنگامی که معاویه چهارصد هزار درهم به سمره پیشنهاد کرد، او پذیرفت و همانی را که معاویه میخواست، روایت کرد»[۱۴].[۱۵]
سمره و نقل روایت از پیامبر (ص)
سرانجام سمره
منابع
پانویس
- ↑ الاستیعاب، ابن عبد البر، ج۲، ص۶۵۴.
- ↑ المغازی، واقدی (ترجمه: مهدوی دامغانی)، ص۱۵۷.
- ↑ الاستیعاب، ابن عبد البر، ج۲، ص۶۵۴.
- ↑ اسد الغابه، ابن اثیر، ج۲، ص۳۰۲.
- ↑ الطبقات الکبری، ابن سعد (ترجمه: مهدوی دامغانی)، ج۷، ص۴۷.
- ↑ أنساب الأشراف، بلاذری، ج۱۳، ص۱۸۵.
- ↑ الاستیعاب، ابن عبد البر، ج۲، ص۶۵۵.
- ↑ فتوح البلدان، بلاذری (ترجمه: توکل)، ص۵۲۷.
- ↑ به دلیل حکومت همزمان زیاد بر این دو شهر به صورتی که شش ماه در بصره و شش ماه در کوفه بود.
- ↑ تاریخ الطبری، طبری، ج۵، ص۲۳۴-۲۳۵.
- ↑ کاظمی، محمد ایوب، مقاله «سمرة بن جندب فزاری»، دایرة المعارف صحابه پیامبر اعظم ج۵، ص:۳۴۵-۳۴۶.
- ↑ «و از مردم کسی است که گفتارش درباره زندگی این جهان تو را به شگفتی وا میدارد و خداوند را بر آنچه در دل دارد گواه میگیرد و همو کینهتوزترین دشمنان است * و چون به سرپرستی در کاری دسترسی یابد میکوشد که در زمین تبهکاری ورزد و کشت و پشت را نابود کند و خداوند تباهی را دوست نمیدارد» سوره بقره، آیه ۲۰۴-۲۵.
- ↑ «و از مردم کسی است که در به دست آوردن خشنودی خداوند از جان میگذرد و خداوند به بندگان مهربان است» سوره بقره، آیه ۲۰۷.
- ↑ ابن ابی الحدید معتزلی، عبدالحمید، شرح نهج البلاغه، ج۴، ص۷۳.
- ↑ آصفی، محمد مهدی، بر آستان عاشورا، ج۱، ص ۱۰۵.