وفای به عهد: تفاوت میان نسخهها
(←پانویس) |
(←مقدمه) |
||
| خط ۱۰: | خط ۱۰: | ||
==مقدمه== | ==مقدمه== | ||
*وفای به عهد و [[پیمان]] در [[فرهنگ دینی]]، جایگاهی والا دارد و از مصادیق [[مسئولیتپذیری]] [[انسان]] بهشمار میرود. [[خداوند]] در [[قرآن کریم]] به این موضوع اشاره دارد. [[آیات]] نخستین سوره [[مائده]] و [[آیه]] ۳۴ | *وفای به عهد و [[پیمان]] در [[فرهنگ دینی]]، جایگاهی والا دارد و از مصادیق [[مسئولیتپذیری]] [[انسان]] بهشمار میرود. [[خداوند]] در [[قرآن کریم]] به این موضوع اشاره دارد. | ||
*وفای به عهد از دو بعد فردی و [[اجتماعی]] مورد توجه [[امام]]{{ع}} قرار گرفته است. [[همبستگی]] این صفت با کمال روحی و انسانیَت [[انسان]] در [[ارتباط مستقیم]] است. [[انسان]] هرقدر از [[کمال انسانی]] برخوردار باشد، نسبت به عهده و [[پیمان]] خویش پایبندی بیشتری دارد. از دیگر سو، پایبند نبودن به [[عهد]] و [[پیمان]]، پایههای [[ایمان]] را متزلزل میکند. از اینرو [[امام]]{{ع}} بنیاد دیندرای را [[ادای امانت]] و [[وفای به پیمان]]، [[امانتداری]] را معیار [[ایمان]] و [[دیانت]]، [[امین]] بودن و [[ادای امانت]] را رأس [[اسلام]] برمیشمرد و پایبندی به تعهدات و پیمانها را عامل بازدارنده [[انسان]] از [[خیانت]] و رعایت [[اخلاق]] در همه وجوه فردی و [[اجتماعی]] و [[خانوادگی]] میداند. بههمین [[دلیل]] از دیدگاه [[امام]]، بدترین [[مردمان]] کسی است که بر [[عهد]] خویش پایبند نباشد<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، | *[[آیات]] نخستین سوره [[مائده]] و [[آیه]] ۳۴ سوره [[اسراء]] و [[آیه]] ۹۱ سوره نحل، آشکارا به این موضوع اشاره کرده است: ای کسانی که [[ایمان]] آوردهاید، به پیمانها وفا کنید...<ref>{{متن قرآن| يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ أَوْفُواْ بِالْعُقُودِ أُحِلَّتْ لَكُم بَهِيمَةُ الأَنْعَامِ إِلاَّ مَا يُتْلَى عَلَيْكُمْ غَيْرَ مُحِلِّي الصَّيْدِ وَأَنتُمْ حُرُمٌ إِنَّ اللَّهَ يَحْكُمُ مَا يُرِيدُ}}؛ سوره مائده، آیه ۱</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص۸۹۰</ref>. | ||
*از دیگر سو، وفای به عهد بهدلیل [[ارزش]] [[اجتماعی]] آن و تأثیری که در [[روابط اجتماعی]] و تثبیت بنیاد [[جامعه]] میگذارد، مورد توجه [[امام علی]]{{ع}} است. وفای به عهد موجب برقراری [[اعتماد]] در [[جامعه]] و به تبع ان ایجاد انس و الفت افراد با یکدیگر و گسترش تعامل بین آنها و در نتیجه، ایجاد [[وحدت]] و [[همبستگی]] [[اجتماعی]] میشود. [[امام]]{{ع}} در [[نهج البلاغه]] بر این موضوع تأکید دارد و حتی رعایت آن را در مورد [[دشمن]] نیز مورد [[تصدیق]] قرار میدهد: اگر با [[دشمن]] پیمانی بستی یا او را [[امان]] دادی، [[پیمان]] را وفا کن و [[امان]] را ادا، و از [[دل]] و [[جان]] بر سر آن باش، زیرا [[مردم]] (با وجود گوناگونیِ خواستها و اختلافنظرهاشان) اتفاق نظری که در اهمیت وفای به عهد دارند، در هیچ یک از فرایض دیگر [[الهی]] ندارند. حتی [[مشرکان]] هم آن را رعایت میکنند، زیرا عواقب [[پیمانشکنی]] را میدانند<ref>نهج البلاغه، نامه ۵۳</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، | *وفای به عهد از دو بعد فردی و [[اجتماعی]] مورد توجه [[امام]]{{ع}} قرار گرفته است. [[همبستگی]] این صفت با کمال روحی و انسانیَت [[انسان]] در [[ارتباط مستقیم]] است. [[انسان]] هرقدر از [[کمال انسانی]] برخوردار باشد، نسبت به عهده و [[پیمان]] خویش پایبندی بیشتری دارد. از دیگر سو، پایبند نبودن به [[عهد]] و [[پیمان]]، پایههای [[ایمان]] را متزلزل میکند. از اینرو [[امام]]{{ع}} بنیاد دیندرای را [[ادای امانت]] و [[وفای به پیمان]]، [[امانتداری]] را معیار [[ایمان]] و [[دیانت]]، [[امین]] بودن و [[ادای امانت]] را رأس [[اسلام]] برمیشمرد و پایبندی به تعهدات و پیمانها را عامل بازدارنده [[انسان]] از [[خیانت]] و رعایت [[اخلاق]] در همه وجوه فردی و [[اجتماعی]] و [[خانوادگی]] میداند. بههمین [[دلیل]] از دیدگاه [[امام]]، بدترین [[مردمان]] کسی است که بر [[عهد]] خویش پایبند نباشد<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص۸۹۰.</ref>. | ||
*[[امام]]{{ع}} در فرازی دیگر از [[نامه]] ۵۳ وفای به عهد و [[پیمان]] را مایه امن و [[آسایش]] در [[جامعه]] میداند که در سایه آن [[امنیت جامعه]] و [[مردمان]] تأمین میشود. از اینرو خود چندان پایبند به [[عهد]] و [[پیمان]] خویش بود که پس از ماجرای [[حکمیت]] که [[امام]] به آن [[راضی]] نبود، در پاسخ برخی که نقض عهدنامه را از او میخواستند، فرمود: آیا پس از اینکه عهدی را نوشتیم، آن را نقض کنیم؟ این کار جایز نیست<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، | *از دیگر سو، وفای به عهد بهدلیل [[ارزش]] [[اجتماعی]] آن و تأثیری که در [[روابط اجتماعی]] و تثبیت بنیاد [[جامعه]] میگذارد، مورد توجه [[امام علی]]{{ع}} است. وفای به عهد موجب برقراری [[اعتماد]] در [[جامعه]] و به تبع ان ایجاد انس و الفت افراد با یکدیگر و گسترش تعامل بین آنها و در نتیجه، ایجاد [[وحدت]] و [[همبستگی]] [[اجتماعی]] میشود. [[امام]]{{ع}} در [[نهج البلاغه]] بر این موضوع تأکید دارد و حتی رعایت آن را در مورد [[دشمن]] نیز مورد [[تصدیق]] قرار میدهد: اگر با [[دشمن]] پیمانی بستی یا او را [[امان]] دادی، [[پیمان]] را وفا کن و [[امان]] را ادا، و از [[دل]] و [[جان]] بر سر آن باش، زیرا [[مردم]] (با وجود گوناگونیِ خواستها و اختلافنظرهاشان) اتفاق نظری که در اهمیت وفای به عهد دارند، در هیچ یک از فرایض دیگر [[الهی]] ندارند. حتی [[مشرکان]] هم آن را رعایت میکنند، زیرا عواقب [[پیمانشکنی]] را میدانند<ref>نهج البلاغه، نامه ۵۳</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص۸۹۰.</ref>. | ||
*[[اندیشه]] [[توحیدی]] [[امام]]{{ع}} هر [[پیمان]] و تعهدی را مانند [[پیمان]] با [[خدا]] میبیند و هرگز اجازه عهدشکنی به خود نمیدهد. [[خداوند]] در [[قرآن کریم]] میفرماید: {{متن قرآن| وَأَوْفُواْ بِعَهْدِ اللَّهِ إِذَا عَاهَدتُّمْ وَلاَ تَنقُضُواْ الأَيْمَانَ بَعْدَ تَوْكِيدِهَا وَقَدْ جَعَلْتُمُ اللَّهَ عَلَيْكُمْ كَفِيلاً إِنَّ اللَّهَ يَعْلَمُ مَا تَفْعَلُونَ}}<ref>سوره نحل، آیه ۹۱</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، | *[[امام]]{{ع}} در فرازی دیگر از [[نامه]] ۵۳ وفای به عهد و [[پیمان]] را مایه امن و [[آسایش]] در [[جامعه]] میداند که در سایه آن [[امنیت جامعه]] و [[مردمان]] تأمین میشود. از اینرو خود چندان پایبند به [[عهد]] و [[پیمان]] خویش بود که پس از ماجرای [[حکمیت]] که [[امام]] به آن [[راضی]] نبود، در پاسخ برخی که نقض عهدنامه را از او میخواستند، فرمود: آیا پس از اینکه عهدی را نوشتیم، آن را نقض کنیم؟ این کار جایز نیست<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص۸۹۰.</ref>. | ||
*از اینرو شکستن [[عهد]] و [[پیمان]] [[گناه]] است. پایبندی [[امام]]{{ع}} بر [[عهد]] و [[پیمان]] به اندازهای است که حتی حاضر نشد با کسی که [[نیرنگ]] میبست و [[نقص]] [[پیمان]] را بدون کمترین دغدغهای بهکار میگرفت، مقابله به مثل کند<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، | *[[اندیشه]] [[توحیدی]] [[امام]]{{ع}} هر [[پیمان]] و تعهدی را مانند [[پیمان]] با [[خدا]] میبیند و هرگز اجازه عهدشکنی به خود نمیدهد. [[خداوند]] در [[قرآن کریم]] میفرماید: {{متن قرآن| وَأَوْفُواْ بِعَهْدِ اللَّهِ إِذَا عَاهَدتُّمْ وَلاَ تَنقُضُواْ الأَيْمَانَ بَعْدَ تَوْكِيدِهَا وَقَدْ جَعَلْتُمُ اللَّهَ عَلَيْكُمْ كَفِيلاً إِنَّ اللَّهَ يَعْلَمُ مَا تَفْعَلُونَ}}<ref>سوره نحل، آیه ۹۱</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص۸۹۱.</ref>. | ||
*[[خیانت]] در [[امانت]] و شکستن [[عهد]] و [[پیمان]]، [[انسان]] را در این [[جهان]] [[خوار]] و رسوا میکند و اثر آن در [[آخرت]] بس بزرگتر از اثر اینجهانی آن است<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، | *از اینرو شکستن [[عهد]] و [[پیمان]] [[گناه]] است. پایبندی [[امام]]{{ع}} بر [[عهد]] و [[پیمان]] به اندازهای است که حتی حاضر نشد با کسی که [[نیرنگ]] میبست و [[نقص]] [[پیمان]] را بدون کمترین دغدغهای بهکار میگرفت، مقابله به مثل کند<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص۸۹۱.</ref>. | ||
*آن کس که به [[امانت]] [[الهی]] بیاعتنا باشد و در کشتزار [[خیانت]] چرد و شخصیت انسانی و [[دینی]] خود را پاس ندارد، [[ذلت]] و [[خواری]] را در [[دنیا]] برای خود خریده است و در [[آخرت]] نیز، ذلیلتر و بدبختتر خواهد شد<ref>نهج البلاغه، نامه ۲۶</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، | *[[خیانت]] در [[امانت]] و شکستن [[عهد]] و [[پیمان]]، [[انسان]] را در این [[جهان]] [[خوار]] و رسوا میکند و اثر آن در [[آخرت]] بس بزرگتر از اثر اینجهانی آن است<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص۸۹۱.</ref>. | ||
*آن کس که به [[امانت]] [[الهی]] بیاعتنا باشد و در کشتزار [[خیانت]] چرد و شخصیت انسانی و [[دینی]] خود را پاس ندارد، [[ذلت]] و [[خواری]] را در [[دنیا]] برای خود خریده است و در [[آخرت]] نیز، ذلیلتر و بدبختتر خواهد شد<ref>نهج البلاغه، نامه ۲۶</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص۸۹۱.</ref>. | |||
== پرسشهای وابسته == | == پرسشهای وابسته == | ||
نسخهٔ ۲۵ فوریهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۱۶:۴۱
 | این یک مقالهٔ خرد است. میتوانید با گسترش آن به امامتپدیا کمک کنید. |
- مدخلهای وابسته به این بحث:
- در این باره، تعداد بسیاری از پرسشهای عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل وفای به عهد (پرسش) قابل دسترسی خواهند بود.
مقدمه
- وفای به عهد و پیمان در فرهنگ دینی، جایگاهی والا دارد و از مصادیق مسئولیتپذیری انسان بهشمار میرود. خداوند در قرآن کریم به این موضوع اشاره دارد.
- آیات نخستین سوره مائده و آیه ۳۴ سوره اسراء و آیه ۹۱ سوره نحل، آشکارا به این موضوع اشاره کرده است: ای کسانی که ایمان آوردهاید، به پیمانها وفا کنید...[۱][۲].
- وفای به عهد از دو بعد فردی و اجتماعی مورد توجه امام(ع) قرار گرفته است. همبستگی این صفت با کمال روحی و انسانیَت انسان در ارتباط مستقیم است. انسان هرقدر از کمال انسانی برخوردار باشد، نسبت به عهده و پیمان خویش پایبندی بیشتری دارد. از دیگر سو، پایبند نبودن به عهد و پیمان، پایههای ایمان را متزلزل میکند. از اینرو امام(ع) بنیاد دیندرای را ادای امانت و وفای به پیمان، امانتداری را معیار ایمان و دیانت، امین بودن و ادای امانت را رأس اسلام برمیشمرد و پایبندی به تعهدات و پیمانها را عامل بازدارنده انسان از خیانت و رعایت اخلاق در همه وجوه فردی و اجتماعی و خانوادگی میداند. بههمین دلیل از دیدگاه امام، بدترین مردمان کسی است که بر عهد خویش پایبند نباشد[۳].
- از دیگر سو، وفای به عهد بهدلیل ارزش اجتماعی آن و تأثیری که در روابط اجتماعی و تثبیت بنیاد جامعه میگذارد، مورد توجه امام علی(ع) است. وفای به عهد موجب برقراری اعتماد در جامعه و به تبع ان ایجاد انس و الفت افراد با یکدیگر و گسترش تعامل بین آنها و در نتیجه، ایجاد وحدت و همبستگی اجتماعی میشود. امام(ع) در نهج البلاغه بر این موضوع تأکید دارد و حتی رعایت آن را در مورد دشمن نیز مورد تصدیق قرار میدهد: اگر با دشمن پیمانی بستی یا او را امان دادی، پیمان را وفا کن و امان را ادا، و از دل و جان بر سر آن باش، زیرا مردم (با وجود گوناگونیِ خواستها و اختلافنظرهاشان) اتفاق نظری که در اهمیت وفای به عهد دارند، در هیچ یک از فرایض دیگر الهی ندارند. حتی مشرکان هم آن را رعایت میکنند، زیرا عواقب پیمانشکنی را میدانند[۴][۵].
- امام(ع) در فرازی دیگر از نامه ۵۳ وفای به عهد و پیمان را مایه امن و آسایش در جامعه میداند که در سایه آن امنیت جامعه و مردمان تأمین میشود. از اینرو خود چندان پایبند به عهد و پیمان خویش بود که پس از ماجرای حکمیت که امام به آن راضی نبود، در پاسخ برخی که نقض عهدنامه را از او میخواستند، فرمود: آیا پس از اینکه عهدی را نوشتیم، آن را نقض کنیم؟ این کار جایز نیست[۶].
- اندیشه توحیدی امام(ع) هر پیمان و تعهدی را مانند پیمان با خدا میبیند و هرگز اجازه عهدشکنی به خود نمیدهد. خداوند در قرآن کریم میفرماید: ﴿ وَأَوْفُواْ بِعَهْدِ اللَّهِ إِذَا عَاهَدتُّمْ وَلاَ تَنقُضُواْ الأَيْمَانَ بَعْدَ تَوْكِيدِهَا وَقَدْ جَعَلْتُمُ اللَّهَ عَلَيْكُمْ كَفِيلاً إِنَّ اللَّهَ يَعْلَمُ مَا تَفْعَلُونَ﴾[۷][۸].
- از اینرو شکستن عهد و پیمان گناه است. پایبندی امام(ع) بر عهد و پیمان به اندازهای است که حتی حاضر نشد با کسی که نیرنگ میبست و نقص پیمان را بدون کمترین دغدغهای بهکار میگرفت، مقابله به مثل کند[۹].
- خیانت در امانت و شکستن عهد و پیمان، انسان را در این جهان خوار و رسوا میکند و اثر آن در آخرت بس بزرگتر از اثر اینجهانی آن است[۱۰].
- آن کس که به امانت الهی بیاعتنا باشد و در کشتزار خیانت چرد و شخصیت انسانی و دینی خود را پاس ندارد، ذلت و خواری را در دنیا برای خود خریده است و در آخرت نیز، ذلیلتر و بدبختتر خواهد شد[۱۱][۱۲].
پرسشهای وابسته
جستارهای وابسته
منابع
پانویس
با کلیک بر فلش ↑ به محل متن مرتبط با این پانویس منتقل میشوید:
- ↑ ﴿ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ أَوْفُواْ بِالْعُقُودِ أُحِلَّتْ لَكُم بَهِيمَةُ الأَنْعَامِ إِلاَّ مَا يُتْلَى عَلَيْكُمْ غَيْرَ مُحِلِّي الصَّيْدِ وَأَنتُمْ حُرُمٌ إِنَّ اللَّهَ يَحْكُمُ مَا يُرِيدُ﴾؛ سوره مائده، آیه ۱
- ↑ دانشنامه نهج البلاغه، ج۲، ص۸۹۰
- ↑ دانشنامه نهج البلاغه، ج۲، ص۸۹۰.
- ↑ نهج البلاغه، نامه ۵۳
- ↑ دانشنامه نهج البلاغه، ج۲، ص۸۹۰.
- ↑ دانشنامه نهج البلاغه، ج۲، ص۸۹۰.
- ↑ سوره نحل، آیه ۹۱
- ↑ دانشنامه نهج البلاغه، ج۲، ص۸۹۱.
- ↑ دانشنامه نهج البلاغه، ج۲، ص۸۹۱.
- ↑ دانشنامه نهج البلاغه، ج۲، ص۸۹۱.
- ↑ نهج البلاغه، نامه ۲۶
- ↑ دانشنامه نهج البلاغه، ج۲، ص۸۹۱.