اراضی فیء: تفاوت میان نسخه‌ها

از امامت‌پدیا، دانشنامهٔ امامت و ولایت
خط ۱: خط ۱:
{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل  = | مداخل مرتبط = [[اراضی فیء در قرآن]] - [[اراضی فیء در حدیث]] - [[اراضی فیء در فقه اسلامی]] - [[اراضی فیء در فقه سیاسی]]| پرسش مرتبط  = اراضی فیء (پرسش)}}
{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل  = | مداخل مرتبط = [[اراضی فیء در قرآن]] - [[اراضی فیء در حدیث]] - [[اراضی فیء در فقه اسلامی]] - [[اراضی فیء در فقه سیاسی]]| پرسش مرتبط  = اراضی فیء (پرسش)}}


==مقدمه==
== مقدمه ==
فئ، بر اموالی اطلاق می‌شد که با اعزام [[سپاه]]، ولی بدون [[جنگ]] و [[خونریزی]] از [[بیگانگان]] به دست می‌آمد، بر خلاف [[غنیمت]] که الزاماً با [[جنگ]] همراه بود؛ مانند جزیۀ سرانه و [[خراج]] [[زمین]] سواد ([[عراق]]). [[اراضی]] فئ به زمین‌هایی گفته می‌شد که مالکان آنها پیش از آغاز [[جنگ]] با [[سپاه اسلام]]؛ آن را رها کرده و رفته باشند. در [[فقه]] [[شیعی]]، [[اراضی]] فئ از [[اراضی]] عنوه به حساب آمده<ref>النهایه، ص۲۹۴؛ مبسوط، ج۲، ص۶۴؛ تهذیب، ج۶، ص۱۵۱؛ المنتهی، ج۱۴، ص۱۷۳.</ref> و [[منافع]] آن، بر پنج سهم مساوی تقسیم می‌گردید:
فئ، بر اموالی اطلاق می‌شد که با اعزام [[سپاه]]، ولی بدون [[جنگ]] و [[خونریزی]] از [[بیگانگان]] به دست می‌آمد، بر خلاف [[غنیمت]] که الزاماً با [[جنگ]] همراه بود؛ مانند جزیۀ سرانه و [[خراج]] [[زمین]] سواد ([[عراق]]). [[اراضی]] فئ به زمین‌هایی گفته می‌شد که مالکان آنها پیش از آغاز [[جنگ]] با [[سپاه اسلام]]؛ آن را رها کرده و رفته باشند. در [[فقه]] [[شیعی]]، [[اراضی]] فئ از [[اراضی]] عنوه به حساب آمده<ref>النهایه، ص۲۹۴؛ مبسوط، ج۲، ص۶۴؛ تهذیب، ج۶، ص۱۵۱؛ المنتهی، ج۱۴، ص۱۷۳.</ref> و [[منافع]] آن، بر پنج سهم مساوی تقسیم می‌گردید:
#سهم [[رسول الله]] که پس از [[رحلت]] آن [[حضرت]]، [[ابوبکر]] - [[خلیفه اول]] - آن را به امور [[سلاح]] اختصاص داد؛
# سهم [[رسول الله]] که پس از [[رحلت]] آن [[حضرت]]، [[ابوبکر]] - [[خلیفه اول]] - آن را به امور [[سلاح]] اختصاص داد؛
#سهم [[ذوی القربی]] (سهم [[بنی هاشم]]، بنی المطلب و عبدالمناف از [[قریش]])؛
# سهم [[ذوی القربی]] (سهم [[بنی هاشم]]، بنی المطلب و عبدالمناف از [[قریش]])؛
#سهم [[یتیمان]] [[نیازمند]]؛
# سهم [[یتیمان]] [[نیازمند]]؛
#سهم [[مساکین]]؛
# سهم [[مساکین]]؛
#سهم [[ابن سبیل]] و مسافرین<ref>ابویعلی، الاحکام السلطانیه، ص۱۳۷؛ مبسوط، ج۲، ص۶۵.</ref><ref>[[اباصلت فروتن|فروتن، اباصلت]]، [[علی اصغر مرادی|مرادی، علی اصغر]]، [[واژه‌نامه فقه سیاسی (کتاب)|واژه‌نامه فقه سیاسی]]، ص ۲۷.</ref>.
# سهم [[ابن سبیل]] و مسافرین<ref>ابویعلی، الاحکام السلطانیه، ص۱۳۷؛ مبسوط، ج۲، ص۶۵.</ref><ref>[[اباصلت فروتن|فروتن، اباصلت]]، [[علی اصغر مرادی|مرادی، علی اصغر]]، [[واژه‌نامه فقه سیاسی (کتاب)|واژه‌نامه فقه سیاسی]]، ص ۲۷.</ref>.


== منابع ==
== منابع ==

نسخهٔ ‏۲۴ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۵۸

مقدمه

فئ، بر اموالی اطلاق می‌شد که با اعزام سپاه، ولی بدون جنگ و خونریزی از بیگانگان به دست می‌آمد، بر خلاف غنیمت که الزاماً با جنگ همراه بود؛ مانند جزیۀ سرانه و خراج زمین سواد (عراق). اراضی فئ به زمین‌هایی گفته می‌شد که مالکان آنها پیش از آغاز جنگ با سپاه اسلام؛ آن را رها کرده و رفته باشند. در فقه شیعی، اراضی فئ از اراضی عنوه به حساب آمده[۱] و منافع آن، بر پنج سهم مساوی تقسیم می‌گردید:

  1. سهم رسول الله که پس از رحلت آن حضرت، ابوبکر - خلیفه اول - آن را به امور سلاح اختصاص داد؛
  2. سهم ذوی القربی (سهم بنی هاشم، بنی المطلب و عبدالمناف از قریش
  3. سهم یتیمان نیازمند؛
  4. سهم مساکین؛
  5. سهم ابن سبیل و مسافرین[۲][۳].

منابع

پانویس

  1. النهایه، ص۲۹۴؛ مبسوط، ج۲، ص۶۴؛ تهذیب، ج۶، ص۱۵۱؛ المنتهی، ج۱۴، ص۱۷۳.
  2. ابویعلی، الاحکام السلطانیه، ص۱۳۷؛ مبسوط، ج۲، ص۶۵.
  3. فروتن، اباصلت، مرادی، علی اصغر، واژه‌نامه فقه سیاسی، ص ۲۷.