پرش به محتوا

جزیرة العرب: تفاوت میان نسخه‌ها

۶٬۸۷۳ بایت اضافه‌شده ،  ‏۱۳ ژوئن ۲۰۲۴
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱۳: خط ۱۳:


بنابر قول مشهور، [[سکونت]] [[کفّار]] در جزیرة العرب جایز نیست<ref>جواهر الكلام، ج۲۱، ص۲۸۹ ـ ۲۹۱</ref>. در اینکه مراد از جزیرة العرب چیست، [[اختلاف]] است. برخی، آن را خصوص حجاز دانسته‌‏اند<ref>المبسوط، ج۲، ص۴۷؛ تحرير الاحكام، ج۲، ص۲۱۲؛ تذكرة الفقهاء، ج۹، ص۳۳۴ ـ ۳۳۵</ref>؛ لکن برخی دیگر، اعم از آن دانسته و سکونت کفّار را در تمامی جزیرة العرب جایز ندانسته‏‌اند<ref>الدروس الشرعية، ج۲، ص۳۹؛ جامع المقاصد، ج۳، ص۴۶۵؛ غاية المراد، ج۱، ص۴۹۸.</ref>.<ref>[[سید محمود هاشمی شاهرودی|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (کتاب)|فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت]] ج۳، ص۸۳-۸۴.</ref>
بنابر قول مشهور، [[سکونت]] [[کفّار]] در جزیرة العرب جایز نیست<ref>جواهر الكلام، ج۲۱، ص۲۸۹ ـ ۲۹۱</ref>. در اینکه مراد از جزیرة العرب چیست، [[اختلاف]] است. برخی، آن را خصوص حجاز دانسته‌‏اند<ref>المبسوط، ج۲، ص۴۷؛ تحرير الاحكام، ج۲، ص۲۱۲؛ تذكرة الفقهاء، ج۹، ص۳۳۴ ـ ۳۳۵</ref>؛ لکن برخی دیگر، اعم از آن دانسته و سکونت کفّار را در تمامی جزیرة العرب جایز ندانسته‏‌اند<ref>الدروس الشرعية، ج۲، ص۳۹؛ جامع المقاصد، ج۳، ص۴۶۵؛ غاية المراد، ج۱، ص۴۹۸.</ref>.<ref>[[سید محمود هاشمی شاهرودی|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (کتاب)|فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت]] ج۳، ص۸۳-۸۴.</ref>
==جزیرةالعرب==
سرزمینی خشک است که به آن شبه [[جزیره عربستان]] نیز می‌گویند.
به آن شبه جزیره گویند زیرا از سه سوی در حصار آب قرار گرفته است. از غرب [[دریای سرخ]] که حد فاصل جزیرةالعرب و [[قاره]] آفریقاست؛ جنوب آن [[اقیانوس هند]] و در شرق، [[دریای عمان]] و [[خلیج فارس]] قرار گرفته است که جزیرةالعرب را از [[ایران]] جدا می‌سازد. تنها در قسمت شمالی با [[کویت]] و [[عراق]] و [[شامات]] پیوند زمینی دارد. دریاهایی که این شبه جزیره را محاصره کرده‌اند عبارتند از:
# دریای سرخ یا [[قلزم]] ([[بحر احمر]]) در [[مغرب]]
#دریای [[عرب]] در جنوب
# [[خلیج عدن]] در جنوب
# دریای عمان در شرق
#خلیج فارس در شرق
# [[دریای مدیترانه]] در شمال غرب. [[جزیرة العرب]]، شکلی مربع مستطیل با اضلاع نامتساوی دارد و مجموع مساحت آن به بیش از سه میلیون کیلومتر مربع می‌رسد<ref>تاریخ و آثار اسلامی مکه مکرمه و مدینه منوره، اصغر قائدان، نشر مشعر، چاپ سوم، ۱۳۷۷، ص۲۵.</ref>.
کشورهای تشکیل دهنده شبه جزیره عبارتند از: [[عربستان سعودی]]، [[یمن]]، قطر، امارات، [[بحرین]]، عمان، کویت و [[اردن]].
جزیرةالعرب از جهت جغرافیایی به چند بخش تقسیم می‌شود:
# [[حجاز]]؛ سواحل شرقی دریای سرخ و طبعاً شامل بخشی از ناحیه [[غربی]] جزیرةالعرب است.
#تهامه؛ آن بخش از جزیرةالعرب است که در جنوب حجاز قرار دارد.
#نجد؛ قسمت میانی جزیرةالعرب از شمال به جنوب است که در شرق حجاز قرار دارد.
#عروض؛ بخش وسیعی از جزیرةالعرب را که در ناحیه شرقی آن قرار دارد، اصطلاحاً عروض می‌نامند. مهم‌ترین شهرهای منطقه شرقی، شهرهای [[احساء]] و [[قطیف]] است که مرکز [[شیعیان]] [[عربستان]] می‌باشد. در حاشیه شرقی و جنوب شرقی جزیره، کشورهای قطر، به را بحرین و عمان قرار دارند.
# یمن؛ شامل نواحی جنوبی جزیرةالعرب است که به دو قسمت یمن جنوبی و یمن شمالی تقسیم گردیده و در [[حال]] حاضر یک [[کشور]] به [[حساب]] می‌آید.
#حضرموت؛ ناحیه وسیعی در شرق عدن و در کناره دریا است که صحرای [[احقاف]] در مجاورت آن بوده است.
بدین ترتیب، جزیرةالعرب افزون بر آنکه از لحاظ جغرافیایی به مناطق مختلف می‌شود، به لحاظ [[سیاسی]] مشتمل بر چندین واحد مستقل سیاسی است. امروزه گسترده‌ترین و مهم‌ترین بخش [[جزیرةالعرب]] را [[کشور]] [[عربستان سعودی]] تشکیل می‌دهد.
بیشتر قسمت این شبه جزیره را صحرا و کویرهای خشک و سوزان تشکیل می‌دهند که نه تنها قابل سکونت نیستند بلکه اغلب دست‌یابی و گذر از آنها نیز محال و ناممکن است. زمین‌شناسان، [[عربستان]] را دنباله صحرای بزرگ [[آفریقا]] می‌دانند که به وسیله [[رود نیل]] و [[دریای سرخ]] جدا شده است.
صحراهای جزیرةالعرب عبارتند از: بادیة [[الشام]]، صحرای نفود، صحرای الدّهناء، الرُّبعُ الخالی و صحرای [[احقاف]].
جزیرةالعرب از هزاره اول قبل از [[میلاد مسیح]] به سه قسمت عمده تقسیم می‌شده است:
# عربستان سعید، یکی از متمدن‌ترین قسمت‌های سه‌گانه بوده که از هزاره اول قبل از میلاد دارای [[تمدن]] با شکوهی بوده است. عربستان سعید در منتهی الیه جنوب شبه جزیره قرار داشته و دارای موقعیتی به شکل مثلث است. در این قسمت دولت‌های [[مَعینیان]]، قَتَبان، سَبا، حضرموت، [[حمیریان]] و [[حبشیان]] یکی پس از دیگری به [[حکومت]] رسیده و [[آخرین دولت]] آن مقارن [[ظهور اسلام]]، «[[دیلمیان]]» دست نشانده [[دولت ساسانی]] [[ایران]] بودند که اولین [[حاکم]] آن «و هرز دیلمی» و آخرین آن «بازان» است. پس از نامه‌ای که [[رسول خدا]]{{صل}} برای بازان نوشت، وی و [[ایرانیان]] ساکن در این منطقه همگی [[مسلمان]] شدند. آنان نقش به سزایی در دفع [[فتنه]] «[[اسود عنسی]]» [[پیامبر دروغین]] داشتند.
# عربستان صخره‌ای؛ چون کاخ‌ها و خانه‌های [[مردم]] این منطقه در [[دل]] [[کوه]] حفاری شده آن را عربستان سنگی نامیده‌‌اند. در [[قرن نهم]] قبل از میلاد، حد شمالی آن تا [[دمشق]] می‌رسیده است.
# عربستان صحرایی؛ حدود آن بیابان‌های وسیع حد فاصل میان [[عراق]] و [[شام]] یعنی همان «بادیة الشام» بوده است. رودخانه «[[فرات]]» [[مرز]] شرقی آن، مرزهای «عربستان سعید» مرز جنوبی آن بوده و در سمت شمال [[غربی]] و غرب، به «عربستان صخره‌ای» متصل می‌شده است. دولت‌های [[غساسنه]] و لَخَمیان در این مناطق [[حکومت]] می‌کرده‌اند که [[هنگام ظهور اسلام]] و انجام [[فتوحات]] در شمال شبه جزیره، منقرض و بسیاری از [[مردم]] آن به اسلام‌گراییدند<ref>تاریخ و آثار اسلامی، مکه مکرمه و مدینه منوره، اصغر قائدان، مشعر، چاپ سوم، ۱۳۷۷، ص۳۰.</ref>.<ref>[[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای، مجتبی]]، [[محمدنامه (کتاب)|محمدنامه]]، ص ۳۰۳.</ref>


== منابع ==
== منابع ==
خط ۱۸: خط ۴۵:
# [[پرونده:1368945.jpg|22px]] [[سید محمود هاشمی شاهرودی|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (کتاب)|'''فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت''']]
# [[پرونده:1368945.jpg|22px]] [[سید محمود هاشمی شاهرودی|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (کتاب)|'''فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت''']]
# [[پرونده:IM010527.jpg|22px]] [[عاتق بن غيث بلادی|بلادی، عاتق بن غيث]]، [[معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة (کتاب)|'''معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة''']]
# [[پرونده:IM010527.jpg|22px]] [[عاتق بن غيث بلادی|بلادی، عاتق بن غيث]]، [[معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة (کتاب)|'''معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة''']]
# [[پرونده:IM010703.jpg|22px]] [[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای، مجتبی]]، [[محمدنامه (کتاب)|'''محمدنامه''']]
{{پایان منابع}}
{{پایان منابع}}


۸۰٬۱۲۹

ویرایش