جهاد در کلام اسلامی: تفاوت میان نسخهها
(←مقدمه) |
(←مقدمه) |
||
| خط ۱۲: | خط ۱۲: | ||
*[[امام]] هنگام [[مدیریت جامعه]] [[اسلامی]]، گاه ناچار است با [[شورشیان]] یا [[دشمنان]] [[مبارزه]] کند. ازاینرو [[جهاد]] از [[وظایف امام]] به شمار میرود. [[شیخ مفید]] افزون بر آنکه درباره برخی [[جنگهای امام علی]]{{ع}} مانند [[جنگ جمل]] به تفصیل سخن گفته و کتابی مستقل نگاشته، گاهی به این [[وظیفه]] برای متصدی [[منصب امامت]] نیز تصریح کرده است.<ref>محمد بن محمد بن نعمان (شیخ مفید)، الجمل، ص۲۱۲. نیز ر.ک: همو، الفصول العشرة، ص۱۰۵-۱۰۶.</ref> | *[[امام]] هنگام [[مدیریت جامعه]] [[اسلامی]]، گاه ناچار است با [[شورشیان]] یا [[دشمنان]] [[مبارزه]] کند. ازاینرو [[جهاد]] از [[وظایف امام]] به شمار میرود. [[شیخ مفید]] افزون بر آنکه درباره برخی [[جنگهای امام علی]]{{ع}} مانند [[جنگ جمل]] به تفصیل سخن گفته و کتابی مستقل نگاشته، گاهی به این [[وظیفه]] برای متصدی [[منصب امامت]] نیز تصریح کرده است.<ref>محمد بن محمد بن نعمان (شیخ مفید)، الجمل، ص۲۱۲. نیز ر.ک: همو، الفصول العشرة، ص۱۰۵-۱۰۶.</ref> | ||
*[[سید مرتضی]] آنجا که از [[لزوم]] [[اشجع]] بودن [[امام]] سخن به میان میآورد، [[دلیل]] آن را چنین [[تبیین]] میکند که [[جهاد]] یکی از [[واجبات]] [[حاکم]] است و باید [[حاکم]] خود دراینباره از دیگران شجاعتر باشد.<ref>سید مرتضی علم الهدی، الذخیرة فی علم الکلام، تحقیق سید احمد حسینی، ص۴۱۳.</ref> [[ابوالصلاح حلبی]] نیز با [[ادله نقلی]] [[ثابت]] میکند که [[امام]]{{ع}}، پیشوای [[مردم]] در امر [[جهاد]] است، پس باید [[شجاعترین]] [[مردم]] باشد.<ref>ابوالصلاح حلبی، الکافی فی الفقه، تحقیق رضا استادی، ص۹۰.</ref> | *[[سید مرتضی]] آنجا که از [[لزوم]] [[اشجع]] بودن [[امام]] سخن به میان میآورد، [[دلیل]] آن را چنین [[تبیین]] میکند که [[جهاد]] یکی از [[واجبات]] [[حاکم]] است و باید [[حاکم]] خود دراینباره از دیگران شجاعتر باشد.<ref>سید مرتضی علم الهدی، الذخیرة فی علم الکلام، تحقیق سید احمد حسینی، ص۴۱۳.</ref> [[ابوالصلاح حلبی]] نیز با [[ادله نقلی]] [[ثابت]] میکند که [[امام]]{{ع}}، پیشوای [[مردم]] در امر [[جهاد]] است، پس باید [[شجاعترین]] [[مردم]] باشد.<ref>ابوالصلاح حلبی، الکافی فی الفقه، تحقیق رضا استادی، ص۹۰.</ref> | ||
[[ابوالصلاح حلبی]] با تقسیمبندی انواع [[کافران]]، به بیان انواع [[جهاد]] میپردازد، <ref>همان، ص۲۴۵-۲۵۹.</ref> اما به نقش [[امام]] در انواع [[جهاد]] اشاره نمیکند. | *[[ابوالصلاح حلبی]] با تقسیمبندی انواع [[کافران]]، به بیان انواع [[جهاد]] میپردازد، <ref>همان، ص۲۴۵-۲۵۹.</ref> اما به نقش [[امام]] در انواع [[جهاد]] اشاره نمیکند. | ||
*مرحوم [[شیخ طوسی]] در آثار [[فقهی]] خود به تفصیل به بحث [[جهاد]] و نقش و [[جایگاه امام]] در آن پرداخته است. وی بیان میکند که [[جهاد]] آنگاه [[واجب]] است که [[دعوت]] به آن از سوی [[امام]] [[عادل]] یا [[نائب]] [[منصوب]] از طرف او صورت گیرد. در غیر این صورت، [[جهاد]] در رکاب [[امام جائر]]، جایز نیست، مگر آنکه [[ترس]] از چیره شدن غیرمسلمانان بر [[سرزمین]] [[اسلام]] باشد که در این صورت، [[مجاهد]] باید به قصد [[دفاع]] از [[کیان اسلام]] – نه [[همراهی با امام]] جائر– به [[جهاد]] بپردازد.<ref>محمد بن حسن طوسی، النهایة، ص۲۹۰.</ref> | *مرحوم [[شیخ طوسی]] در آثار [[فقهی]] خود به تفصیل به بحث [[جهاد]] و نقش و [[جایگاه امام]] در آن پرداخته است. وی بیان میکند که [[جهاد]] آنگاه [[واجب]] است که [[دعوت]] به آن از سوی [[امام]] [[عادل]] یا [[نائب]] [[منصوب]] از طرف او صورت گیرد. در غیر این صورت، [[جهاد]] در رکاب [[امام جائر]]، جایز نیست، مگر آنکه [[ترس]] از چیره شدن غیرمسلمانان بر [[سرزمین]] [[اسلام]] باشد که در این صورت، [[مجاهد]] باید به قصد [[دفاع]] از [[کیان اسلام]] – نه [[همراهی با امام]] جائر– به [[جهاد]] بپردازد.<ref>محمد بن حسن طوسی، النهایة، ص۲۹۰.</ref> | ||
*[[ابن میثم بحرانی]] به طور گذرا بر این [[وظیفه امام]] تأکید کرده است.<ref>میثم بن علی بن میثم بحرانی، النجاة فی القیامة، ص۵۸ و ۱۴۶-۱۴۷.</ref> [[علامه حلّی]] نیز بارها این [[وظیفه امام]] را یادآور شده است، <ref>حسن بن یوسف حلی، الالفین، ج۲، ص۲۴-۲۵.</ref> و تأکید میکند که [[وجوب]] [[جهاد]] مشروط به [[وجود امام]] یا [[نایب]] اوست.<ref>همو، قواعد الاحکام، ج۱، ص۴۷۸.</ref> | *[[ابن میثم بحرانی]] به طور گذرا بر این [[وظیفه امام]] تأکید کرده است.<ref>میثم بن علی بن میثم بحرانی، النجاة فی القیامة، ص۵۸ و ۱۴۶-۱۴۷.</ref> [[علامه حلّی]] نیز بارها این [[وظیفه امام]] را یادآور شده است، <ref>حسن بن یوسف حلی، الالفین، ج۲، ص۲۴-۲۵.</ref> و تأکید میکند که [[وجوب]] [[جهاد]] مشروط به [[وجود امام]] یا [[نایب]] اوست.<ref>همو، قواعد الاحکام، ج۱، ص۴۷۸.</ref> | ||
نسخهٔ ۲۷ اوت ۲۰۲۰، ساعت ۰۹:۰۷
 | این یک مقالهٔ خرد است. میتوانید با گسترش آن به امامتپدیا کمک کنید. |
- در این باره، تعداد بسیاری از پرسشهای عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل جهاد (پرسش) قابل دسترسی خواهند بود.
مقدمه
- امام هنگام مدیریت جامعه اسلامی، گاه ناچار است با شورشیان یا دشمنان مبارزه کند. ازاینرو جهاد از وظایف امام به شمار میرود. شیخ مفید افزون بر آنکه درباره برخی جنگهای امام علی(ع) مانند جنگ جمل به تفصیل سخن گفته و کتابی مستقل نگاشته، گاهی به این وظیفه برای متصدی منصب امامت نیز تصریح کرده است.[۱]
- سید مرتضی آنجا که از لزوم اشجع بودن امام سخن به میان میآورد، دلیل آن را چنین تبیین میکند که جهاد یکی از واجبات حاکم است و باید حاکم خود دراینباره از دیگران شجاعتر باشد.[۲] ابوالصلاح حلبی نیز با ادله نقلی ثابت میکند که امام(ع)، پیشوای مردم در امر جهاد است، پس باید شجاعترین مردم باشد.[۳]
- ابوالصلاح حلبی با تقسیمبندی انواع کافران، به بیان انواع جهاد میپردازد، [۴] اما به نقش امام در انواع جهاد اشاره نمیکند.
- مرحوم شیخ طوسی در آثار فقهی خود به تفصیل به بحث جهاد و نقش و جایگاه امام در آن پرداخته است. وی بیان میکند که جهاد آنگاه واجب است که دعوت به آن از سوی امام عادل یا نائب منصوب از طرف او صورت گیرد. در غیر این صورت، جهاد در رکاب امام جائر، جایز نیست، مگر آنکه ترس از چیره شدن غیرمسلمانان بر سرزمین اسلام باشد که در این صورت، مجاهد باید به قصد دفاع از کیان اسلام – نه همراهی با امام جائر– به جهاد بپردازد.[۵]
- ابن میثم بحرانی به طور گذرا بر این وظیفه امام تأکید کرده است.[۶] علامه حلّی نیز بارها این وظیفه امام را یادآور شده است، [۷] و تأکید میکند که وجوب جهاد مشروط به وجود امام یا نایب اوست.[۸]
- فاضل مقداد آخرین متکلم این دوران، وجوب جهاد دفاعی را غیرمشروط به حضور امام دانسته، [۹] اما معتقد است که وجوب جهاد با کفار برای مسلمان کردن آنها، مشروط به حضور امام(ع) است.[۱۰][۱۱]
جستارهای وابسته
منابع
پانویس
- ↑ محمد بن محمد بن نعمان (شیخ مفید)، الجمل، ص۲۱۲. نیز ر.ک: همو، الفصول العشرة، ص۱۰۵-۱۰۶.
- ↑ سید مرتضی علم الهدی، الذخیرة فی علم الکلام، تحقیق سید احمد حسینی، ص۴۱۳.
- ↑ ابوالصلاح حلبی، الکافی فی الفقه، تحقیق رضا استادی، ص۹۰.
- ↑ همان، ص۲۴۵-۲۵۹.
- ↑ محمد بن حسن طوسی، النهایة، ص۲۹۰.
- ↑ میثم بن علی بن میثم بحرانی، النجاة فی القیامة، ص۵۸ و ۱۴۶-۱۴۷.
- ↑ حسن بن یوسف حلی، الالفین، ج۲، ص۲۴-۲۵.
- ↑ همو، قواعد الاحکام، ج۱، ص۴۷۸.
- ↑ فاضل مقداد سیوری حلی، کنز العرفان، تحقیق سید محمد قاضی، ج۱، ص۳۴۴.
- ↑ همو، الاعتماد فی شرح واجب الاعتقاد، تحقیق ضیاءالدین بصری، ص۱۵۷-۱۵۸؛ همو، التنقیح الرائع، ج۱، ص۵۶۸-۵۶۹.
- ↑ فاریاب، محمد حسین، بررسی انطباق شئون امامت در کلام امامیه بر قرآن و سنت ص: ۳۸۷.