←حکمت، ضرورت، اهداف و فواید بعثت
بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۳۲: | خط ۳۲: | ||
*برخی اندیشمندان مسلمان، در استدلال بر ضرورت [[نبوت]]، بر ناتوانی انسان از رسیدن به آنچه بر [[پیامبران]] به ارمغان آوردهاند، تکیه میکنند <ref>[[راه و راهنماشناسی (کتاب)|راه و راهنماشناسی]]، ص ۱۱۴.</ref>. | *برخی اندیشمندان مسلمان، در استدلال بر ضرورت [[نبوت]]، بر ناتوانی انسان از رسیدن به آنچه بر [[پیامبران]] به ارمغان آوردهاند، تکیه میکنند <ref>[[راه و راهنماشناسی (کتاب)|راه و راهنماشناسی]]، ص ۱۱۴.</ref>. | ||
*'''برخی از محدودیتهای عقل انسان''': '''۱.''' اگرچه عقل بر شناخت اصول کلی اعمال حسن و قبیح قادر است، اما عقل استدلالی در شناخت حکم امور جزئی، معمولاً به خطا رفته است. خرد آدمی هم حسن سپاسگزاری خداوند را و هم وجوب آن را درمییابد، اما نمیداند با چه اعمالی از عهده شکر او برمیآید. '''۲.''' تحقق عمل اختیاری، علاوه بر ادراک حسن و تکلیف، وابسته به تصمیم و اراده آدمی است، بهگونهای که با احساسات و امیال و گرایشهای آدمی آمیخته است. بسا کسانی که میدانند خوردن مال دیگری زشت است، اما فشار گرسنگی، آنان را به راهی دیگر میبرد. علمای اخلاق از این واقعیت که عقل گاهی مغلوب هوی میشود و سکانداری کشتی وجود آدمی را به احساسات و عواطف واگذار میکند، خبر میدهند. آری، خداوند، عقل را همچون چراغی برای تشخیص راه رستگاری در دل آدمی نهاده است، اما فروغ این چراغ، بسیار آسیبپذیر است و با اندک نسیمی که از جانب هوس میوزد، رو به خاموشی مینهد. پس خداوند به تعیین، مددکاری برای [[رسول باطن]] "عقل" خواهد فرستاد تا هم بر روشنایی چراغ عقل بیفزاید و هم آن را از گردباد هوا و هوس ایمنی بخشد. | *'''برخی از محدودیتهای عقل انسان''': '''۱.''' اگرچه عقل بر شناخت اصول کلی اعمال حسن و قبیح قادر است، اما عقل استدلالی در شناخت حکم امور جزئی، معمولاً به خطا رفته است. خرد آدمی هم حسن سپاسگزاری خداوند را و هم وجوب آن را درمییابد، اما نمیداند با چه اعمالی از عهده شکر او برمیآید. '''۲.''' تحقق عمل اختیاری، علاوه بر ادراک حسن و تکلیف، وابسته به تصمیم و اراده آدمی است، بهگونهای که با احساسات و امیال و گرایشهای آدمی آمیخته است. بسا کسانی که میدانند خوردن مال دیگری زشت است، اما فشار گرسنگی، آنان را به راهی دیگر میبرد. علمای اخلاق از این واقعیت که عقل گاهی مغلوب هوی میشود و سکانداری کشتی وجود آدمی را به احساسات و عواطف واگذار میکند، خبر میدهند. آری، خداوند، عقل را همچون چراغی برای تشخیص راه رستگاری در دل آدمی نهاده است، اما فروغ این چراغ، بسیار آسیبپذیر است و با اندک نسیمی که از جانب هوس میوزد، رو به خاموشی مینهد. پس خداوند به تعیین، مددکاری برای [[رسول باطن]] "عقل" خواهد فرستاد تا هم بر روشنایی چراغ عقل بیفزاید و هم آن را از گردباد هوا و هوس ایمنی بخشد. | ||
'''ضرورت وحیانی [[بعثت|بعثت پیامبران]]''': قرآن کریم و روایات با بیان کارکردهای [[بعثت]] به این ضرورت پرداختهاند: | :'''ضرورت وحیانی [[بعثت|بعثت پیامبران]]''': قرآن کریم و روایات با بیان کارکردهای [[بعثت]] به این ضرورت پرداختهاند: | ||
# برای عبادت خداوند و اجتناب از [[طاغوت]] <ref>{{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن|وَلَقَدْ بَعَثْنَا فِي كُلِّ أُمَّةٍ رَّسُولاً أَنِ اعْبُدُواْ اللَّهَ وَاجْتَنِبُواْ الطَّاغُوتَ فَمِنْهُم مَّنْ هَدَى اللَّهُ وَمِنْهُم مَّنْ حَقَّتْ عَلَيْهِ الضَّلالَةُ فَسِيرُواْ فِي الأَرْضِ فَانظُرُواْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُكَذِّبِينَ}}﴾}} سوره نحل، آیه: ۳۶.</ref>، [[انبیا]]، علاوه بر تشویق مردم به عبادت خداوند و اجتناب از طاغوت و بتهای ساختگی، پرهیز از بت نفس را نیز توصیه میکردند <ref>[[کلام نوین اسلامی (کتاب)|کلام نوین اسلامی]]، ص ۵۱.</ref>. | # برای عبادت خداوند و اجتناب از [[طاغوت]] <ref>{{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن|وَلَقَدْ بَعَثْنَا فِي كُلِّ أُمَّةٍ رَّسُولاً أَنِ اعْبُدُواْ اللَّهَ وَاجْتَنِبُواْ الطَّاغُوتَ فَمِنْهُم مَّنْ هَدَى اللَّهُ وَمِنْهُم مَّنْ حَقَّتْ عَلَيْهِ الضَّلالَةُ فَسِيرُواْ فِي الأَرْضِ فَانظُرُواْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُكَذِّبِينَ}}﴾}} سوره نحل، آیه: ۳۶.</ref>، [[انبیا]]، علاوه بر تشویق مردم به عبادت خداوند و اجتناب از طاغوت و بتهای ساختگی، پرهیز از بت نفس را نیز توصیه میکردند <ref>[[کلام نوین اسلامی (کتاب)|کلام نوین اسلامی]]، ص ۵۱.</ref>. | ||
# حکومت و داوری بهحق میان مردم و مخالفت با هوای نفسانی: اولاً، بسیاری از قوانین هستند که عقل بشر، توان درک آنها را ندارد. ثانیاً، چهبسا احکامی که اگر انسان بخواهد از طریق عقل یا تجربه، به آنها پیببرد، گرفتار ضرر جبرانناپذیر گردد؛ مثل احکام روابط جنسی. | # حکومت و داوری بهحق میان مردم و مخالفت با هوای نفسانی: اولاً، بسیاری از قوانین هستند که عقل بشر، توان درک آنها را ندارد. ثانیاً، چهبسا احکامی که اگر انسان بخواهد از طریق عقل یا تجربه، به آنها پیببرد، گرفتار ضرر جبرانناپذیر گردد؛ مثل احکام روابط جنسی. | ||
# ایجاد [[عدالت اجتماعی]] توسط مردم | # ایجاد [[عدالت اجتماعی]] توسط مردم <ref>{{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن|لَقَدْ أَرْسَلْنَا رُسُلَنَا بِالْبَيِّنَاتِ وَأَنزَلْنَا مَعَهُمُ الْكِتَابَ وَالْمِيزَانَ لِيَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ وَأَنزَلْنَا الْحَدِيدَ فِيهِ بَأْسٌ شَدِيدٌ وَمَنَافِعُ لِلنَّاسِ وَلِيَعْلَمَ اللَّهُ مَن يَنصُرُهُ وَرُسُلَهُ بِالْغَيْبِ إِنَّ اللَّهَ قَوِيٌّ عَزِيزٌ}}﴾}} سوره حدید، آیه: ۲۵.</ref> <ref>[[کلام نوین اسلامی (کتاب)|کلام نوین اسلامی]]، ص ۵۲ و ۵۳.</ref>. | ||
==منابع== | ==منابع== | ||