عبدالله بن اباض

از امامت‌پدیا، دانشنامهٔ امامت و ولایت

مقدمه

او از سران خوارج و بنیانگذار فرقۀ اباضیه و از جمله کسانی است که با ابن زبیر در مکه ائتلاف کرد و پس از اختلاف با ابن زبیر از او جدا شد و همراه با چند تن از خوارج دیگر مانند نافع بن ازرق و عبدالله بن صفار به بصره آمد و این درحالی بود که ابن زیاد فرار کرده بود و خوارجی که در زندان بودند درها را شکسته و بیرون آمده بودند[۱]. عبدالله بن اباض تندروی‌های دیگر سران خوارج را نفی می‌کرد و لذا فرقۀ اباضیه را به وجود آورد که معتدل‌ترین فرقه‌های خوارج بود و هم‌اکنون نیز اباضیه در بعضی از کشورهای افریقایی و عمان وجود دارد.

به گفتۀ شهرستانی در جریان خروج عبدالله بن یحیی طالب الحق، عبدالله بن اباض با او همراهی می‌کرد[۲]. منابع اباضی نامۀ مفصلی از عبدالله بن اباض به عبدالملک بن مروان را نقل کرده‌اند که مطالب مهمی دارد، از جمله اینکه ابن اباض از نافع بن ازرق تبرّا می‌جوید و او را مرتد و کافر می‌داند[۳]. مطلب دیگر اینکه از ابو القاسم بلخی نقل شده که گفته است: اصحاب ما حکایت کرده‌اند که عبدالله بن اباض از دنیا نرفت مگر اینکه همۀ گفته‌های خود را ترک کرد و رو به اعتزال و قول حق نمود[۴].[۵]

منابع

پانویس

  1. تاریخ طبری، ج ۴، ص۴۳۹
  2. شهرستانی، الملل و النحل، ج ۱، ص۱۳۴
  3. بارونی: مختصر تاریخ الاباضیه، ص۱۹
  4. نشوان الحمیری: الحور العین، ص۱۷۳
  5. جعفری، یعقوب، خوارج در تاریخ، ص ۲۱۹.