عبدالله بن داهر رازی
این مدخل زیرشاخهٔ بحث اصحاب امام صادق است. عبدالله بن داهر رازی از چند منظر متفاوت، بررسی میشود: عبدالله بن داهر رازی در تراجم و رجال - پرسش مرتبط نداردآشنایی اجمالی
ابوسلیمان عبدالله بن داهر بن یحیی بن داهر احمری انصاری رازی، از محدثان شیعه امامی است که در شهر ری سکونت داشت[۱]. وی کتابی را از امام صادق(ع) روایت کرده که محمد بن اسماعیل برمکی راوی آن است[۲]. در اسناد روایات، عبدالله بن داهر با یک واسطه[۳] یا سه واسطه[۴] از امام صادق(ع) حدیث نقل کرده و روایت بیواسطهای از آن حضرت یافت نشده است. عبدالله بن داهر افزون بر امام معصوم، از محدثانی همچون پدرش داهر بن یحیی احمری مقرئ[۵]، حسن بن یحیی[۶]، ابوقتادة حرانی[۷]، حمانی[۸]، عبدالله بن عبدالقدوس[۹]، اعمش[۱۰] و عمر بن جمیع[۱۱] روایت کرده است. وی دارای شاگردان و راویانی نیز بوده که مشهورترین ایشان جعفر بن محمد کوفی[۱۲]، ابراهیم بن خالد مقری کسائی[۱۳]، حسین بن حسن[۱۴]، محمد بن اسماعیل برمکی[۱۵]، ابراهیم بن معمر[۱۶]، عبدالله بن اسماعیل[۱۷]، احمد بن ابی خیثمة[۱۸]، محمد بن جریر، سلیمان بن احمد، علی بن سعید بن بشیر[۱۹] و محمد بن عباس[۲۰] میباشند.
درباره شخصیت عبدالله بن داهر، میان علما و رجالنویسان اختلاف است. نجاشی وی را محدثی ضعیف دانسته[۲۱] و رجالیان شیعه به دنبال او نیز به ضعیف بودن وی نظر دادهاند. رجالیان اهل سنت نیز جز یک نفر، او را تضعیف کردهاند.
از بررسی روایات، به روشنی فهمیده میشود که عبدالله بن داهر مذهب امامی داشته و انحراف اعتقادی نداشته؛ اما در زمینه وثاقت، چنان که گذشت، رجالیان شیعه و اهل سنت وی را تضعیف کردهاند؛ با این تفاوت که در کتب رجالی شیعه راز تضعیف ذکر نشده؛ ولی رجالیان اهل سنت وی را بر اثر نقل احادیث فضائل اهل بیت (ع) به ویژه حضرت علی (ع) تضعیف کردهاند، چنان که ابن عدی با عبارت "عامة ما یرویه فی فضائل علی و هو فیه متهم"[۲۲] به آن تصریح کرده است.
بر این اساس، با توجه به مضامین روایات عبدالله بن داهر[۲۳] و قرار گرفتن نامش در طریق نقل خطبه همام نهج البلاغه، نامه امام علی(ع) به امام حسن(ع) در نهج البلاغه، حدیث ثقلین و حدیث سفینه، همچنین روایت کتابش از سوی محمد بن اسماعیل برمکی که نجاشی دربارهاش نوشته «کان ثقة مستقیماً»[۲۴]، میتوان به صداقت یا دستکم حُسن حال وی و اعتقاد راسخش به اهل بیت(ع) پی برد.
تاریخ دقیق وفات وی معلوم نیست. او دارای تألیفی بهنام «کتاب الحدیث» بوده که آن را از امام صادق(ع) روایت کرده است[۲۵].[۲۶]
جستارهای وابسته
- داهر بن یحیی احمری (پدر)
- یحیی احمری (جد)
منابع
پانویس
- ↑ الجرح و التعدیل، ج۷، ص۳۱۰، ش۱۶۹۱.
- ↑ له کتاب یرویه عن أبی عبدالله(ع)، قال الحسن بن أحمد بن محمد بن الهیثم العجلی: حدثنا أبی، عن أحمد بن یحیی بن زکریا، عن محمد بن إسماعیل البرمکی، عنه به؛ رجال النجاشی، ص۲۲۸، ش۶۰۲.
- ↑ ... حدثنا عبد الله بن داهر، عن أبیه، عن جعفر بن محمد عن آبائه، عن علی(ع) قال: کتب علی إلی ابنه الحسن(ع)؛ کشف المحجه، ص۲۱۹.
- ↑ عن عبدالله بن داهر عن الحسن بن یحیی عن قثم أبی قتادة الحرانی عن عبدالله بن یونس عن أبی عبدالله(ع) قال: قام رجل یقال له حمام و...؛ الکافی، ج۲، ص۲۲.
- ↑ الارشاد، ج۱، ص۴۷.
- ↑ الکافی، ج۲، ص۲۲۶، ح۱.
- ↑ الخصال، ج۱، ص۵۸، ذیل ح۷۸.
- ↑ الخرائج و الجرائح، ج۲، ص۸۳۸، ح۵۳.
- ↑ ضعفاء العقیلی، ج۲، ص۲۵۰، ش۸۰۴.
- ↑ المجروحین، ج۲، ص۹.
- ↑ تاریخ بغداد، ج۹، ص۴۵۹، ش۵۰۸۵.
- ↑ شرح الأخبار، ج۲، ص۵۴۳، ح۵۳۱.
- ↑ الأمالی (صدوق)، ص۲۲۷، ح۸.
- ↑ التوحید، ص۳۰۸، ح۲.
- ↑ الخصال، ج۱، ص۵۸، ذیل ح۷۸.
- ↑ معانی الأخبار، ص۱۲۳، ح۵.
- ↑ ... عن محمد بن أحمد بن أبی الثلج قال: حدثنی جدی قال: حدثنا عبد الله بن داهر...؛ الارشاد، ج۱، ص۴۷؛ مراد از جدی در این سند عبدالله بن اسماعیل است: محمد بن أحمد بن محمد بن عبدالله بن إسماعیل الکاتب أبوبکر، یعرف بابن أبی الثلج - و أبوالثلج هو عبدالله بن إسماعیل؛ رجال النجاشی، ص۳۸۱، ش۱۰۳۷.
- ↑ مفید، الأمالی، ص۸۶، ح۲.
- ↑ الیقین، ص۱۶۱ (باب ۲۳)، ۵۰۰ (باب ۲۰۴) و ۵۰۹ (باب ۲۱۲).
- ↑ کشف المحجه، ص۲۱۹.
- ↑ رجال النجاشی، ص۲۲۸.
- ↑ الکامل فی ضعفاء الرجال، ج۴، ص۲۲۹.
- ↑ برخی از روایات وی را میتوان در این منابع مشاهده کرد: الکافی، ج۲، ص۲۲۶، ح۱؛ صدوق، الأمالی، ص۲۲۷، ح۸؛ التوحید، ص۳۰۸، ح۲؛ علل الشرائع، ج۱، ص۱۶۱، ح۱؛ مناقب الإمام أمیرالمؤمنین(ع)، ج۲، ص۲۶۷، ح۷۳۲؛ الإرشاد، ج۱، ص۴۷؛ مفید، الامالی، ص۸۶؛ الیقین، ص۱۶۱ (باب ۲۳) و۵۰۰ (باب ۲۰۴)؛ کشف المحجه، ص۲۱۹، ذکر طریق نامه (۳۱) نهج البلاغه؛ المعجم الصغیر، ج۱، ص۱۳۹؛ المعجم الأوسط، ج۴، ص۹-۱۰ و ۱۹۸؛ المعجم الکبیر، ج۱، ص۱۴۸، ج۳، ص۴۵-۴۶، ح۲۶۳۷؛ ذیل تاریخ بغداد، ج۲، ص۴۳؛ بحارالأنوار، ج۹۷، ص۳۸۹-۳۹۰، ح۱۴.
- ↑ رجال النجاشی، ص۳۴۱، ش۹۱۵.
- ↑ له کتاب یرویه عن أبی عبدالله(ع)، قال الحسن بن أحمد بن محمد بن الهیثم العجلی: حدثنا أبی، عن أحمد بن یحیی بن زکریا، عن محمد بن إسماعیل البرمکی، عنه به؛ رجال النجاشی، ص۲۲۸، ش۶۰۲.
- ↑ ر.ک: جوادی آملی، عبدالله، رجال تفسیری ج۱، ص۱۵۷-۱۶۹.