عبدالله بن داهر رازی

از امامت‌پدیا، دانشنامهٔ امامت و ولایت

آشنایی اجمالی

ابوسلیمان عبدالله بن داهر بن یحیی بن داهر احمری انصاری رازی، از محدثان شیعه امامی است که در شهر ری سکونت داشت[۱]. در اسناد روایات، عبدالله بن داهر با یک واسطه[۲] یا سه واسطه[۳] از امام صادق(ع) حدیث نقل کرده و روایت بی‌واسطه‌ای از آن حضرت یافت نشده است. عبدالله بن داهر افزون بر امام معصوم، از محدثانی عبدالله بن عبدالقدوس[۴]، اعمش[۵] و عمر بن جمیع[۶] روایت کرده است. وی دارای شاگردان و راویانی نیز بوده که مشهورترین ایشان حسین بن حسن[۷]، ابراهیم بن معمر[۸]، سلیمان بن احمد و محمد بن عباس[۹] می‌باشند.

درباره شخصیت عبدالله بن داهر میان رجال‌نویسان اختلاف است؛ نجاشی وی را محدثی ضعیف دانسته[۱۰] و رجالیان شیعه و اهل‌سنت نیز جز یک تن، همگی بر تضعیف او اتفاق‌نظر دارند. با این حال، بررسی روایات گویای مذهب امامی و عدم انحراف اعتقادی اوست؛ چنان‌که تضعیفش نزد رجالیان اهل‌سنت، نه ناشی از ضعف حدیثی، که به دلیل نقل فضائل اهل‌بیت(ع) به‌ویژه حضرت علی(ع) بوده است، تا جایی که ابن‌عدی تصریح کرده: «"عامة ما یرویه فی فضائل علی و هو فیه متهم"»[۱۱]. بر این اساس، با توجه به مضامین روایات وی[۱۲] و حضورش در طریق نقل خطبه همام، نامه امام علی(ع) به امام حسن(ع) در نهج‌البلاغه، حدیث ثقلین و سفینه؛ و همچنین روایت کتابش توسط محمد بن اسماعیل برمکی که نجاشی او را «کان ثقة مستقیماً» خوانده است[۱۳]، می‌توان به صداقت یا دست‌کم حُسن‌حال وی و اعتقاد راسخش به اهل‌بیت(ع) پی برد.

تاریخ دقیق وفات وی معلوم نیست. او دارای تألیفی به‌نام «کتاب الحدیث» بوده که آن را از امام صادق(ع) روایت کرده است[۱۴].[۱۵]

جستارهای وابسته

منابع

پانویس

  1. الجرح و التعدیل، ج۷، ص۳۱۰، ش۱۶۹۱.
  2. ... حدثنا عبد الله بن داهر، عن أبیه، عن جعفر بن محمد عن آبائه، عن علی(ع) قال: کتب علی إلی ابنه الحسن(ع)؛ کشف المحجه، ص۲۱۹.
  3. عن عبدالله بن داهر عن الحسن بن یحیی عن قثم أبی قتادة الحرانی عن عبدالله بن یونس عن أبی عبدالله(ع) قال: قام رجل یقال له حمام و...؛ الکافی، ج۲، ص۲۲.
  4. ضعفاء العقیلی، ج۲، ص۲۵۰، ش۸۰۴.
  5. المجروحین، ج۲، ص۹.
  6. تاریخ بغداد، ج۹، ص۴۵۹، ش۵۰۸۵.
  7. التوحید، ص۳۰۸، ح۲.
  8. معانی الأخبار، ص۱۲۳، ح۵.
  9. کشف المحجه، ص۲۱۹.
  10. رجال النجاشی، ص۲۲۸.
  11. الکامل فی ضعفاء الرجال، ج۴، ص۲۲۹.
  12. برخی از روایات وی را می‌‌توان در این منابع مشاهده کرد: الکافی، ج۲، ص۲۲۶، ح۱؛ صدوق، الأمالی، ص۲۲۷، ح۸؛ التوحید، ص۳۰۸، ح۲؛ علل الشرائع، ج۱، ص۱۶۱، ح۱؛ مناقب الإمام أمیرالمؤمنین(ع)، ج۲، ص۲۶۷، ح۷۳۲؛ الإرشاد، ج۱، ص۴۷؛ مفید، الامالی، ص۸۶؛ الیقین، ص۱۶۱ (باب ۲۳) و۵۰۰ (باب ۲۰۴)؛ کشف المحجه، ص۲۱۹، ذکر طریق نامه (۳۱) نهج البلاغه؛ المعجم الصغیر، ج۱، ص۱۳۹؛ المعجم الأوسط، ج۴، ص۹-۱۰ و ۱۹۸؛ المعجم الکبیر، ج۱، ص۱۴۸، ج۳، ص۴۵-۴۶، ح۲۶۳۷؛ ذیل تاریخ بغداد، ج۲، ص۴۳؛ بحارالأنوار، ج۹۷، ص۳۸۹-۳۹۰، ح۱۴.
  13. رجال النجاشی، ص۳۴۱، ش۹۱۵.
  14. له کتاب یرویه عن أبی عبدالله(ع)، قال الحسن بن أحمد بن محمد بن الهیثم العجلی: حدثنا أبی، عن أحمد بن یحیی بن زکریا، عن محمد بن إسماعیل البرمکی، عنه به؛ رجال النجاشی، ص۲۲۸، ش۶۰۲.
  15. جمعی از پژوهشگران، فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی ج۱، ص۴۵۵-۴۵۶.
    ر.ک: جوادی آملی، عبدالله، رجال تفسیری ج۱، ص۱۵۷-۱۶۹.