مسجد کوفه
- این مدخل از چند منظر متفاوت، بررسی میشود:
- در این باره، تعداد بسیاری از پرسشهای عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل مسجد کوفه (پرسش) قابل دسترسی خواهند بود.
مقدمه
- از مکانهای منسوب به حضرت مهدی(ع)، مسجد کوفه است. این مکان بیشتر در روایات مربوط به عصر ظهور و حاکمیت حضرت مهدی(ع) وارد شده است. از روایات استفاده میشود که این مسجد، در عصر ظهور از جایگاه و پایگاه مهم و برجستهای برخوردار است که برخی از این قرار است:
- مرکز دادرسی؛ امام صادق(ع) در این باره فرمود: مرکز حکومت مهدی(ع) کوفه و مرکز قضاوت و دادرسی او مسجد اعظم کوفه است[۱][۲].
- مرکز تبلیغ دینی؛ حضرت صادق(ع) فرمود: "گویی به قائم مینگرم که بر فراز منبر مسجد کوفه است. ۳۱۳ تن یارانش در اطراف او حلقه زدهاند. آنان پرچمداران و فرمانروایان خداوند بر فراز گیتی میان بندگان خدایند"[۳]. امام باقر(ع) نیز در این باره فرمود: "مهدی(ع) وارد کوفه میشود. سه گروه درگیر، در یک صف بر وی گرد آیند. او بر فراز منبر، خطبه میخواند و مردم، آنقدر اشک شوق میریزند که متوجه سخنان او نمیشنوند"[۴][۵].
- محل اقامه جمعه و جماعت؛ امام علی(ع) در خطبهای طولانی، ویژگیهای مسجد کوفه را چنین شمرده است: ای اهل کوفه! خداوند سبحانه و تعالی به شما نعمتهایی داده که به هیچکس نداده است. از برتری محل برگزاری نماز شما این است که اینجا خانه آدم، خانه نوح، خانه ادریس، عبادتگاه حضرت ابراهیم خلیل و عبادتگاه برادرم حضرت خضر(ع) بود و امروز محل عبادت و مناجات من است .... برای مسجد کوفه زمانی فرا میرسد که محل برگزاری نماز مهدی(ع) از تبار من و محل عبادت هر مؤمن میشود. هیچ مؤمنی روی زمین نمیماند، مگر اینکه به این مسجد بیاید، یا قلبش برای این مسجد پر بزند[۶]. امام صادق(ع) نیز در این باره فرمود:" هنگامی که قائم آل محمد(ع) قیام کند، پشت کوفه مسجدی بسازد کند که هزار در دارد، و خانههای کوفه به دو رود کربلا متصل میشود[۷][۸].
- محل برگزاری کلاسهای آموزش آیات قرآن؛ حضرت علی(ع) فرمود: "گویی شیعیان خود را میبینم که در مسجد کوفه خیمه زده، به مردم قرآن را آنگونه که نازل شده آموزش میدهند"[۹][۱۰].
- از موارد یاد شده استفاده میشود مسجد کوفه در عصر ظهور، از جایگاه بسیار ارزشمندی برخوردار است. به علاوه، دارای گستره بسیار زیادی است که کارکردهای فوق به راحتی در آن امکانپذیر خواهد بود[۱۱].
- یکی از عظیمترین مساجد جهان اسلام، با وسعتی بیش از ۴۰ هزار متر مربع، که از قداست خاصی برخوردار است، مسجد کوفه است. بنای مسجد در سال ۱۷ ق در زمان خلیفۀ دوم بود، امام علی(ع) پس از آنکه به کوفه منتقل شد، این مسجد عظیم را مقرّ اصلی خویش قرار داد و نمازها، خطبهها، جلسات و تجمّعها آنجا انجام میگرفت. فضیلت این مسجد بسیار است و نماز در آن ثواب بسیار دارد و یکی از چهار مسجدی است که توصیه شده به سفر و هجرت به آنجا و نماز خواندن در آن، مثل مسجد الحرام، مسجد النبی و مسجد الأقصی.[۱۲] در روایات است که امام زمان(ع) پس از ظهور، کوفه را مقرّ حکومت خویش میسازد و در این مسجد نماز میخواند و نیروها را از آنجا به شهرهای دیگر اعزام میکند.[۱۳] امام صادق(ع) فرمود: نماز در مسجد کوفه برابر با هزار نماز در جای دیگر است: صَلَاةٌ فِي مَسْجِدِ الْكُوفَةِ تَعْدِلُ أَلْفَ صَلَاةٍ فِي غَيْرِهِ مِنَ الْمَسَاجِد[۱۴] به مقتضای روایات، مسجد کوفه باغی از بوستانهای بهشت است، هزار و هفت پیامبر در آن نماز خواندهاند، عصای موسی و شجرۀ یقطین و خاتم سلیمان در آن است، جوشش آب در طوفان نوح از آنجا بوده است، مسجد کوفه جایگاه و پایگاه پیامبران بوده است، امامان معصوم نیز به آن اهتمام ورزیده و در آن نماز میخواندند. برای عبادت در این مسجد آداب و سننی است که در کتب دعا بهطور مفصّل آمده است.[۱۵] در محراب مسجد این بزرگ بود که در صبحدم نوزدهم رمضان، حضرت امیر ضربت خورد و به شهادت رسید و محراب به خون فرق امیر المؤمنین(ع) رنگین شد[۱۶]
جستارهای وابسته
منابع
پانویس
- ↑ " دَارُ مُلْكِهِ الْكُوفَةُ وَ مَجْلِسُ حُكْمِهِ جَامِعُهَا"، محمد باقر مجلسی، بحار الانوار، ج ۵۳، ص ۱۱
- ↑ سلیمیان، خدامراد،فرهنگنامه مهدویت، ص: ۴۰۰ - ۴۰۱.
- ↑ " كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَى الْقَائِمِ عَلَى مِنْبَرِ الْكُوفَةِ وَ حَوْلَهُ أَصْحَابُهُ ثَلَاثُمِائَةٍ وَ ثَلَاثَةَ عَشَرَ رَجُلًا عِدَّةَ أَهْلِ بَدْرٍ وَ هُمْ أَصْحَابُ الْأَلْوِيَةِ وَ هُمْ حُكَّامُ اللَّهِ فِي أَرْضِهِ عَلَى خَلْقِهِ "، شیخ صدوق، کمال الدین و تمام النعمة، ج ۲، باب ۵۸، ح ۲۵
- ↑ شیخ طوسی، کتاب الغیبة، ص ۴۶۸
- ↑ سلیمیان، خدامراد،فرهنگنامه مهدویت، ص: ۴۰۰ - ۴۰۱.
- ↑ شیخ صدوق، من لا یحضره الفقیه، ج ۱، ص ۲۳۱، ح ۶۹۶
- ↑ شیخ مفید، الارشاد، ج ۲، ص ۳۸۰
- ↑ سلیمیان، خدامراد،فرهنگنامه مهدویت، ص: ۴۰۰ - ۴۰۱.
- ↑ " كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَى شِيعَتِنَا بِمَسْجِدِ الْكُوفَةِ قَدْ ضَرَبُوا الْفَسَاطِيطَ يُعَلِّمُونَ النَّاسَ الْقُرْآنَ كَمَا أُنْزِلَ أَمَا إِنَّ قَائِمَنَا إِذَا قَامَ كَسَرَهُ وَ سَوَّى قِبْلَتَهُ"، نعمانی، الغیبة، ص ۳۱۷، ح ۳.
- ↑ سلیمیان، خدامراد،فرهنگنامه مهدویت، ص: ۴۰۰ - ۴۰۱.
- ↑ سلیمیان، خدامراد،فرهنگنامه مهدویت، ص: ۴۰۰ - ۴۰۱.
- ↑ وسائل الشیعه، ج ۳ ص ۵۲۰ و ۵۲۵
- ↑ ارشاد، مفید، ج ۲ ص ۳۷۹
- ↑ وسائل الشیعه، ج ۳ ص ۵۲۶
- ↑ مفاتیح الجنان، اعمال مسجد بزرگ کوفه
- ↑ محدثی، جواد، فرهنگ غدیر، ص:۵۴۳.