امام بن ربعی

آشنایی اجمالی

عبایة بن ربعی اسدی، معروف به امام بن ربعی^[۱] و ملقب به امام الحی، از قبیله بنی‌اسد، از اصحاب امام علی(ع) و امام حسن(ع)^[۲] بود. وی دوران این دو امام را درک کرده و از حضرت علی(ع) روایت کرده است^[۳]. عبایة بن ربعی افزون بر ایشان، از محدثانی همچون عبدالله بن عباس^[۴] حدیث آموخته و روایت کرده است. وی دارای شاگردان و راویانی نیز بوده که مشهورترین ایشان محمد بن فرات و سلیمان بن مهران می‌باشند.

علمای شیعه بر جلالت قدر و ممدوح بودن عبایة بن ربعی تأکید کرده‌اند؛ چنان‌که برقی^[۵] او را از خواص اصحاب امام علی(ع) شمرده است. علامه مامقانی نوشته است: «حسن عقیده او مسلم است و تصریح برقی به اینکه وی از خواص امام بوده، او را در شمار راویان حسن قرار می‌دهد»^[۶]. اما برخی از علمای اهل سنت مانند عقیلی^[۷] و ذهبی^[۸] به دلیل تشیع و نقل روایاتی در فضائل امام علی(ع)، او را تضعیف کرده و غالی شمرده‌اند^[۹]؛ با این حال، رجالیانی نظیر ابن حبان^[۱۰] او را توثیق نموده‌اند. طبق روایتی که عمران بن میثم نقل می‌کند، گویا امام علی(ع) وی را با تعبیر برادرزاده خطاب فرموده‌اند^[۱۱]؛ همچنین حضور او نزد حبابه والبیه گواه روشنی بر حسن اعتقاد وی در میان شیعیان است^[۱۲].^[۱۳]

منابع

جوادی آملی، عبدالله، رجال تفسیری ج۴

پانویس

↑ عبایة بن ربعی إمام الحی.
↑ رجال الطوسی، ص۷۱، ش۶۵۶، ص۹۵، ش۹۳۹.
↑ «قَالَ: سَمِعْتُ عَلِیّاً أَمِیرَ الْمُؤْمِنِینَ(ع) یَقُولُ: أَنَا قَسِیمُ النَّارِ، أَقُولُ: هَذَا وَلِیِّی دَعِیهِ، وَ هَذَا عَدُوِّی خُذِیهِ»؛ طوسی، الامالی، ص۶۲۹؛ ر.ک: الخصال، ج۲، ص۳۶۳، ح۵۳؛ طب الائمه، ص۳۵؛ طوسی، الامالی، ص۵۸، ح۸۵؛ تأویل الآیات الظاهره، ص۶۶۳.
↑ ر.ک: صدوق، الامالی، ص۳۱۴، ح۱۴.
↑ رجال البرقی، ص۵.
↑ حسن عقیدته مسلمة وکونه من خواصه الذی شهد به البرقی یدرجه فی الحسان کما لا یخفی وقد مر فی سلیمان بن مهران ما یکشف عن کونه معتمداً علیه وعلی روایاته وانه کان إمام الحی ولازم الإمامة العدالة فتدبر جیدا تنقیح المقال، ج۲، قسم اول، ص۱۳۲.
↑ ضعفاء العقیلی، ج۳، ص۴۱۶.
↑ المغنی فی الضعفاء، ج۱، ص۵۲۳.
↑ میزان الاعتدال، ج۲، ص۳۸۷؛ لسان المیزان، ج۳، ص۲۴۷.
↑ الثقات، ج۵، ص۲۸۱.
↑ بصائر الدرجات، ص۳۳۰، ح۷.
↑ رجال الکشی (اختیار معرفة الرجال)، ص۱۱۴-۱۱۵، ش۱۸۲-۱۸۳.
↑ ر.ک: جوادی آملی، عبدالله، رجال تفسیری ج۴، ص۳۳۷-۳۴۴.

[1] عبایة بن ربعی إمام الحی.

[2] رجال الطوسی، ص۷۱، ش۶۵۶، ص۹۵، ش۹۳۹.

[3] «قَالَ: سَمِعْتُ عَلِیّاً أَمِیرَ الْمُؤْمِنِینَ(ع) یَقُولُ: أَنَا قَسِیمُ النَّارِ، أَقُولُ: هَذَا وَلِیِّی دَعِیهِ، وَ هَذَا عَدُوِّی خُذِیهِ»؛ طوسی، الامالی، ص۶۲۹؛ ر.ک: الخصال، ج۲، ص۳۶۳، ح۵۳؛ طب الائمه، ص۳۵؛ طوسی، الامالی، ص۵۸، ح۸۵؛ تأویل الآیات الظاهره، ص۶۶۳.

[4] ر.ک: صدوق، الامالی، ص۳۱۴، ح۱۴.

[5] رجال البرقی، ص۵.

[6] حسن عقیدته مسلمة وکونه من خواصه الذی شهد به البرقی یدرجه فی الحسان کما لا یخفی وقد مر فی سلیمان بن مهران ما یکشف عن کونه معتمداً علیه وعلی روایاته وانه کان إمام الحی ولازم الإمامة العدالة فتدبر جیدا تنقیح المقال، ج۲، قسم اول، ص۱۳۲.

[7] ضعفاء العقیلی، ج۳، ص۴۱۶.

[8] المغنی فی الضعفاء، ج۱، ص۵۲۳.

[9] میزان الاعتدال، ج۲، ص۳۸۷؛ لسان المیزان، ج۳، ص۲۴۷.

[10] الثقات، ج۵، ص۲۸۱.

[11] بصائر الدرجات، ص۳۳۰، ح۷.

[12] رجال الکشی (اختیار معرفة الرجال)، ص۱۱۴-۱۱۵، ش۱۸۲-۱۸۳.

[13] ر.ک: جوادی آملی، عبدالله، رجال تفسیری ج۴، ص۳۳۷-۳۴۴.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]

[۹]

[۱۰]

[۱۱]

[۱۲]

[۱۳]