توحید صفاتی در نهج البلاغه

مقدمه

همان‌گونه که ذات خدا یگانه است، صفات او نیز یکتا و بی‌مانند است. امیرمؤمنان(ع) می‌فرماید: «وَ كُلُّ عَزِيزٍ غَيْرَهُ ذَلِيلٌ، وَ كُلُّ قَوِيٍّ غَيْرَهُ ضَعِيفٌ، وَ كُلُّ مَالِكٍ غَيْرَهُ مَمْلُوكٌ، وَ كُلُّ عَالِمٍ غَيْرَهُ مُتَعَلِّمٌ، وَ كُلُّ قَادِرٍ غَيْرَهُ يَقْدِرُ وَ يَعْجَزُ»^[۱]؛ «هر عزیزی جز او خوار است و هر نیرومندی جز او ناتوان و بی‌مقدار. هر مالکی جز او بنده است و هر عالمی دانش‌آموزنده، هر توانایی گاه بود که ناتوان است جز او (که توانا در هر حال و زمان است)». متن فوق تمامی اوصاف حق‌تعالی را ویژه او می‌داند و شریکی برای او قابل تصور نمی‌داند و این ترجمانی از آیه قرآن است که ﴿إِنَّ الْعِزَّةَ لِلَّهِ جَمِيعًا﴾^[۲] و در واقع اگرچه در جمع مردم افراد عزیز و توانمند و... وجود دارد، اما نمی‌توان عزت و توانایی آنان را با خدا مقایسه کرد و اگر در مقام مقایسه برآییم، بی‌تردید تمامی توانمندان جهان در برابر او ناتوان‌اند و همه دانشمندان عالم در برابر حق، طفلان نوآموزند. چنین باوری به توحید، علم‌ساز است؛ زیرا انسان می‌کوشد بر دانسته‌های خویش بیفزاید و برای بهره‌مندی از دانش ناب، راهی جز راه الله نمی‌پیماید و این نوید قرآنی به همه پارسایان است که: ﴿وَاتَّقُوا اللَّهَ وَيُعَلِّمُكُمُ اللَّهُ﴾^[۳].^[۴]

منابع

غلامعلی، احمد، شناخت‌نامه نهج البلاغه

پانویس

↑ نهج‌البلاغه، خطبه ۶۵.
↑ «بی‌گمان عزّت همه از آن خداوند است» سوره نساء، آیه ۱۳۹.
↑ «و از خداوند پروا کنید؛ و خداوند به شما آموزش می‌دهد» سوره بقره، آیه ۲۸۲.
↑ غلامعلی، احمد، شناخت‌نامه نهج البلاغه، ص ۱۵۳.

[1] نهج‌البلاغه، خطبه ۶۵.

[2] «بی‌گمان عزّت همه از آن خداوند است» سوره نساء، آیه ۱۳۹.

[3] «و از خداوند پروا کنید؛ و خداوند به شما آموزش می‌دهد» سوره بقره، آیه ۲۸۲.

[4] غلامعلی، احمد، شناخت‌نامه نهج البلاغه، ص ۱۵۳.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]