آثار ولایت

این مدخل زیرشاخهٔ بحث ولایت است. مدخل مرتبط ندارد - پرسش مرتبط ندارد

آثار و نتایج ولایت

مقام معظم رهبری، ولایت را از مهم‌ترین مفاهیم تفکر اسلامی می‌داند که ائمه(ع) همه تلاش خود را صرف زنده کردن آن داشتند. همان‌گونه که گفته شد ولایت ابعاد متفاوتی دارد که تحقق هر یک از آنها نتایجی در پی خواهد داشت. یکی از ابعاد ولایت، اتصال فکری و روحی میان مؤمنین یا یک جهت و یک پارچه بودن جامعه اسلامی است که نتیجه آن، نفوذناپذیری جامعه در برابر دشمنان است. همه مؤمنین یکدیگر را به پیروی از حق و مقاومت بر ارزش‌ها دعوت و در برابر انگیزه‌های شر و فساد از یکدیگر مراقبت می‌کنند. بعد دیگر ولایت، این است که جامعه اسلامی نیازمند مرکز اداره کننده‌ای (امام) است که همه جناح‌ها را اداره و از تعارض‌ها جلوگیری می‌کند. نتیجه تحقق این بعد از ولایت، آن است که همه عناصر فعال و با نشاط جامعه، مسیر فکر و رفتار خود را با وی هم آهنگ می‌کنند و نیروهای الهی در یک جهت فعال می‌شوند. با توجه به این نکات، مقام معظم رهبری، از جامعه ولایی، به «بهشت ولایت» تعبیر می‌کنند که اندیشه‌ها را بارور و افراد را به بندگی خدا سوق می‌دهد و از گناه و فساد دور می‌کند. به جز نتایج کلان پیش گفته، تحقق ولایت، پیامدهای دیگری نیز دارد که به برخی از آنها اشاره می‌شود:

انسجام دین

آیت‌الله خامنه‌ای معتقدند تشکیل جامعه ولایی با محوریت ولی الهی، سبب تحقق منظومه منسجم دین خواهد شد و در برابر، اگر مسأله حکومت و ولایت را از دین بگیرند، دین یک مجموعه احکام متفرق و متشتتی خواهد شد که نخواهد توانست رسالت اصلی خودش (یعنی هدایت انسان‌ها و ایجاد بهشت در این دنیا و به کمال رساندن ایشان) را به انجام برساند. آنچه باقی می‌ماند مفاهیمی است پراکنده که ارتباط معناداری با هم نمی‌یابند و اثر مطلوب را ندارند. دین یک مجموعه احکام است آن چیزی که این مجموعه احکام را با هم منسجم و سازگار و در زندگی بشر، قابل عمل می‌کند و از آنها برای هدایت انسان‌ها و رفاه زندگی آنها استفاده می‌کند، دست قدرتمند ولی جامعه اسلامی و حاکم است. از این رو می‌توان گفت اهمیت حکومت از همه احکام فرعی بالاتر و جزو اصول اسلامی و خود از مهم‌ترین اصول اسلامی است.

تحقق آرزوی دیرین مسلمین

مقام معظم رهبری با اشاره به اینکه بسیاری از روشنفکران مسلمان قرون اخیر در حسرت این بودند که روزی اسلام با اقتدار و تمامیت بر کرسی قدرت تکیه زند، معتقدند تنها در پرتو حکومت شیعی ایران و با استعانت از روح ولایت، این آرزو محقق شده است. ایشان دلیل مخالفت دشمنان اسلام با نظام اسلامی ایران و فرهنگ شیعی و تلاش برای بدنام ساختن شیعیان و تضعیف ولایت را همین امر می‌دانند که مردم ایران با اتکاء به ولایت موفق به چنین امری شدند.

نجات جهان اسلام

رهبر معظم انقلاب با اشاره به حاکمیت ارزش‌های دینی و محوریت وحی در ولایت، توجه به مسأله غدیر و ولایت را سبب نجات جهان اسلام می‌دانند. در دیدگاه ایشان بدبختی بسیاری از کشورهای اسلامی جدایی دین از سیاست، عدم دخالت ارزش‌های دینی در قوانین و یا حتی عدم وجود قانون و تحکم اراده‌های فردی است که بازگشت به مسأله ولایت می‌تواند ایشان را نجات بخشد. بر همین اساس ایشان مسأله ولایت و غدیر را امری عالی، مترقی، نجات‌بخش و مایه افتخار شیعه می‌دانند.

آرامش بشریت

از نظر مقام معظم رهبری، تحقق ولایت اسلامی و علوی تنها برای مؤمنان مفید نبوده بلکه سبب آرامش انسان‌های فاسق و کافر می‌گردد. ایشان معتقدند حکومت غیرالهی و عدم حاکمیت اخلاق و خداترسی به تبعیض و ظلم بین انسان‌ها منجر شده و در مقابل، تحقق ولایت الهی آرامش، مساوات، امنیت و عدالت را برای تمام انسان‌ها به ارمغان می‌آورد. حضرت آیت‌الله خامنه‌ای تصریح می‌کنند در ولایت اسلامی اگر خلخال از پای زن یهودی بیرون کشیده شود امیرمؤمنان می‌گوید جادارد انسان از غصه بمیرد و این نشان از اهتمام اسلام به رعایت حقوق انسان از سوی حکومت اسلامی دارد.

معنایافتن معارف اسلامی

حضرت آیت‌الله خامنه‌ای با تأکید بر بعد سیاسی و اجتماعی پیوند ولایت معتقدند با این نگرش وحدت اجتماعی، وحدت سیاسی، وحدت معنوی و روحی و وحدت عملی، ابعاد شگفتی می‌یابد که بسیاری از معارف اسلامی را برای ما معنی می‌کند. در منظر ایشان حرکت انسان به سمت مرکز عالم وجود، حرکت در جهت ولایت الله است. تمام ذرات عالم، خواه و ناخواه در چنبر ولایت الهی قرار داشته و انسان‌های آگاه و مختار، عملاً ولایت الهی را برمی‌گزینند و در آن مسیر حرکت می‌کنند. ایشان با اشاره به عدم تفاوت جوهری میان ولایت تدبیری خداوند و ولایت الهی در محیط سیاست، صفای معنوی جهان اسلام را ناشی از تحقق ولایت الهی می‌دانند.

تجلی حاکمیت معیارهای الهی

مقام معظم رهبری با اشاره به اینکه حضرت علی(ع) جامع تمام ارزش‌های الهی بوده و این امر مورد اعتراف تمام حاضران در ماجرای غدیر بوده، فلسفه نصب امیرالمؤمنین(ع) در مقابل دیدگان مسلمانان را اهمیت بخشیدن به ارزش‌های الهی می‌دانند. به اعتقاد ایشان غدیر یعنی گزینش علم، تقوا، جهاد، ورع، فداکاری در راه خدا و سبقت در ایمان و اسلام و نیز تکیه بر ارزش‌ها در تعیین مدیریت جامعه. ایشان علت عدم بهره‌مندی مسلمین از مواهب اسلام را نشناختن معیارها و ارزش‌های الهی دانسته و معتقدند حکومت اسلامی تا زمان قیام قائم نیز باید با محوریت ارزش‌ها و معیارهای الهی باشد.

ضمانت صلاح و حفاظت از حقوق مردم

در منظومه فکری مقام معظم رهبری، تفاوت ولی الهی و سلطان این است که حکومت ولی بر مبنای اقتدار و قدرت بر تصرف نیست که جایز به انجام هر کاری باشد بلکه ولایت الهی شرایط و وظایف سنگینی بر دوش حاکم می‌نهد که به موجب آن حکومت ولایی، مردمی‌ترین شکل حکومت است. پارسایی حاکمان الهی و حکومت ارزش‌های دینی سبب می‌شود حکومت ولایی ضامن خیر و صلاح انسان‌ها بوده و حقوق مردم محفوظ بماند. این ضمانت در هیچ یک از نظام‌های دموکراسی جهان دیده نمی‌شود.

پرورش روحیه مهرورزی

حضرت آیت‌الله خامنه‌ای نیتجه ولایت معصومان(ع) را الگوگیری پیروان ایشان و رشد روحیه مهرورزی در میان شیعیان می‌دانند. به اعتقاد رهبر معظم انقلاب، علیرغم تبلیغ دشمنان دین که انقلاب ایران را مختص شیعیان می‌دانند، امت شیعه با بهره‌گیری از تعالیم اهل بیت(ع) نسبت به مظلومین فلسطین، محرومین و ستمدیدگان اروپا و بخش‌های دیگر جهان عاطفه و محبت شدیدی دارند. ایشان معتقدند خشکی‌های موجود در برخی از جوامع غیرشیعی در جامعه ولایی موجود نبوده و جامعه شیعی ایران اهل عاطفه و مهرورزی با سایر مسلمین و نیز غیر مسلمین است.

منابع

1. محمدی، عبدالله، مقاله «ولایت در منظومه فکری مقام معظم رهبری»، منظومه فکری آیت‌الله العظمی خامنه‌ای ج۲