انس بن حارث کاهلی در تراجم و رجال
| انس بن حارث بن نبیه | |
|---|---|
 | |
| محل زندگی | کوفه |
| دین | اسلام |
| اطلاعات علمی | |
| شاگردان | سلیم بن أسود المحاربی، جعفر بن محمد الأشجعی |
مقدمه
انس بن حارث بن نبیه بن کاهل بن عمرو بن صعب بن اسد بن خزیمه اسدی کاهلی از اصحاب جلیلالقدر رسول خدا(ص) و پدرش حارث نیز از اصحاب آن حضرت و از اصحاب صفه بود. انس در جنگهای بدر و حنین و دیگر غزوههای رسول خدا(ص) شرکت داشت و اسلام را یاری کرد. او مردی صادق و مورد وثوق و از حسن نیت و سیرت برخوردار بود. وی پس از رحلت پیامبر اسلام(ص) ساکن کوفه شد و به نقل ابن داود، انس از یاران و اصحاب امیرالمؤمنین(ع) علی و امام حسن و امام حسین(ع) گردید[۱].
او از جمله کسانی است که از رسول خدا(ص) نقل حدیث نموده که گفت: از رسول خدا(ص) شنیدم که میفرمود: "این فرزندم حسین - در حالی که حسین بن علی در دامان رسول خدا(ص) بود - در یکی از زمینهای عراق کشته میشود، هرکس آن زمان را درک کرد، باید یاریش نماید"[۲].
از این رو، وقتی انس با خبر شد که امام حسین(ع) با جمعی از یاران و بستگانش به کربلا وارد شدهاند، شبانه و مخفیانه از کوفه به کربلا آمد و به خیل یاران حضرت پیوست. و در روز عاشورای ۶۱ هجری در کربلای معلی در رکاب اباعبدالله الحسین(ع) با یزیدیان جنگید و به شهادت رسید. وی در هنگام نبرد با سپاه عمر سعد رجز میخواند و میرزمید، و موقعی که آماده شهادت شد با شالی کمر خود را محکم کرد تا قامتش نگه داشته شود و با بندی ابروان سفیدش که روی چشمانش ریخته بود بست و عازم میدان شد، و اباعبدالله الحسین(ع) وقتی این منظره را از او دید در حقش چنین دعا کرد: "خدا سعی و تلاش تو را پاس دارد ای پیرمرد"[۳].
انس در ملاقاتی با عمر سعد در روزهای قبل از عاشورا پیام امام حسین(ع) را برای عمر سعد برد و هنگام ورود به او سلام نکرد، عمر سعد ناراحت شد و گفت: چرا سلام نکردی آیا ما را کافر و منکر خدا پنداشتهای. انس در پاسخ گفت: چطور تو را مسلمان بدانم و منکر خدا ندانم که کمر همت به قتل فرزند پیامبر بستهای. عمر سعد لحظهای سر به زیر افکند و گفت: به خدا سوگند میدانم که کشنده این جمع در دوزخ است ولی باید فرمان عبیدالله را اطاعت کنم![۴].[۵]
منابع رجال و تراجم شیعه
اختیار معرفة الرجال (محمد بن حسن طوسی)
الرجال (محمد بن حسن طوسی)
الفهرست (محمد بن حسن طوسی)
فهرست اسماء مصنفی الشیعة (احمد بن علی نجاشی)
فهرست اسماء علماء الشیعه و مصنفیهم (منتجبالدین رازی)
خلاصة الاقوال فی معرفة الرجال (علامه حلی)
الرجال (ابنداوود حلی)
مجمع الرجال (عنایتالله قهپایی)
منهج المقال (محمد بن علی استرآبادی)
جامع الرواة (محمد بن علی اردبیلی)
نقد الرجال (مصطفی بن حسین تفرشی)
تنقیح المقال (عبدالله مامقانی)
معجم رجال الحدیث (سید ابوالقاسم خوئی)
الجامع فی الرجال (موسی عباسی زنجانی)
قاموس الرجال (محمد تقی شوشتری)
منابع رجال و تراجم اهل سنت
الجرح والتعدیل (ابن أبی حاتم الرازی)
- أنس بن الحارث له صحبة قتل مع الحسین بن علی علیه السلام سمعت أبی یقول ذلک.
الثقات (ابن حبان)
- أنس بْن الْحَارِث قتل مَعَ الْحُسَیْن بْن عَلیّ روی الْأَشْعَث بْن سلیم عَن أَبِیه عَنهُ
الاستیعاب فی معرفة الصحابة (ابن عبد البر)
- أنس بن الحارث، روی عنه سلیم والد أشعث بن سلیم عن النبی صلی الله علیه وسلم فی قتل الحسین، وقتل مع الحسین رضی الله عنهما.
معجم الصحابة (البغوی)
- حدثنی محمد بن هارون أبو بکر نا إبراهیم بن محمد الرقی وعلی الرازی قالا: نا سعید بن عبد الملک بن واقد الجرانی نا عطاء بن مسلم نا أشعث بن سحیم عن أبیه قال: سمعت أنس بن الحارث یقول: سمعت رسول الله صلی الله علیه وسلم یقول: " إن ابنی هذا یعنی الحسین یقتل بأرض یقال لها: کربلاء فمن شهد ذلک منکم فلینصره. فخرج أنس بن الحارث إلی کربلاء فقتل فقتل بها مع الحسین رحمة الله علیهما.
- قال أبو القاسم: لا أعلم رواه غیره.
أسد الغابة (ابن الأثیر)
- أنس بْن الحارث عداده فی أهل الکوفة.
- روی حدیثه أشعث بْن سحیم، عن أبیه، عنه أَنَّهُ سمع النَّبِیّ صَلَّی اللَّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ یقول: إن ابنی هذا یقتل بأرض من أرض العراق، فمن أدرکه فلینصره، فقتل مع الحسین رضی اللَّه عنه.
- أخرجه الثلاثة، إلا أن أبا نعیم، قال: ذکره بعض المتأخرین، یعنی: ابن منده فی الصحابة، وهو من التابعین، وقد وافق ابن منده أَبُو عمر وَأَبُو أحمد العسکری، وقالا: له صحبة، وقال أَبُو أحمد: یقال: هو أنس بْن هزلة، والله أعلم.
معرفة الصحابة (أبو نعیم الأصبهانی)
- وَأَنَسُ بْنُ الْحَارِثِ ذَکَرَهُ بَعْضُ الْمُتَأَخِّرِینَ، فَزَعَمَ أَنَّ عِدَادَهُ فِی أَهْلِ الْکُوفَةِ، وَأَنَّ حَدِیثَهُ عِنْدَ أَشْعَثَ بْنِ سُحَیْمٍ، عَنْ أَبِیهِ عَنْهُ، أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللهِ صَلَّی اللَّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ یَقُولُ: «إِنَّ ابْنِی هَذَا یَقْتُلُ بِأَرْضٍ مِنْ أَرْضِ الْعِرَاقِ، فَمَنْ أَدْرَکَهُ فَلْیَنْصُرْهُ» فَقُتِلَ مَعَ الْحُسَیْنِ رَضِیَ اللهُ عَنْهُ، ذَکَرَهُ مِنْ حَدِیثِ سَعِیدِ بْنِ عَبْدِ الْمَلِکِ الْحَرَّانِیِّ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ مُسْلِمٍ، وَذَکَرَهُ فِی الصَّحَابَةِ، وَهُوَ مِنَ التَّابِعِینَ، وَأَشْعَثُ بْنُ سُحَیْمٍ لَمْ یَعُدُّهُ الْأَئِمَّةُ فِی الْأَشَاعِثَةِ
جرح و تعدیل اهل سنت
- أبو حاتم الرازی: له صحبة
منابع
پانویس
- ↑ اعیان الشیعه، ج۳، ص۴۹۹؛ تنقیح المقال، ج۱، ص۱۶۵؛ و ر.ک: اسد الغابه، ج۱، ص۱۲۳ و الاصابه، ج۱، ص۱۲۱
- ↑ «إِنَّ اِبْنِي هَذَا يَعْنِي اَلْحُسَيْنَ يُقْتَلُ بِأَرْضٍ مِنَ اَلْعِرَاقِ فَمَنْ أَدْرَكَهُ مِنْكُمْ فَلْيَنْصُرْهُ»
- ↑ «شَكَرَ اللّه سعیَك»؛ اعیان الشیعه، ج۳، ص۴۹۹ - ۵۰۰؛ تنقیح المقال، ج۱، ص۱۵۴ ورور. ک: أسد الغابه، ج۱، ص۱۲۳ و الاصابه، ج۱، ص۱۲۱.
- ↑ اعیان الشیعة، ج۳، ص۴۹۹.
- ↑ ناظمزاده، سید اصغر، اصحاب امام علی، ج۱، ص۲۱۲-۲۱۳.