آشنایی با جهان اسلام ج1 (کتاب)
| آشنایی با جهان اسلام جغرافیای سیاسی معرفتی، ظرفیتها و چالشها | |
|---|---|
 | |
| از مجموعه | آشنایی با جهان اسلام |
| زبان | فارسی |
| نویسنده | حسن رضایی |
| موضوع | |
| مذهب | شیعه |
| ناشر | انتشارات مرکز بینالمللی ترجمه و نشر المصطفی |
| محل نشر | قم، ایران |
| سال نشر | 1398 ش |
| تعداد صفحه | ۱۷۵ |
| شابک | ۹۷۸-۶۰۰-۴۲۹-۷۰۹-۷ |
| شماره ملی | ۵۹۸۵۶۶۵ |
این کتاب، جلد اول از مجموعهٔ دو جلدی آشنایی با جهان اسلام است با زبان فارسی که به بررسی جهان اسلام، جریانهای فکری آن و مبانی و ساختار جمهوری اسلامی ایران میپردازد. این کتاب اثر حسن رضایی است و انتشارات مرکز بینالمللی ترجمه و نشر المصطفی نشر آن را به عهده داشته است[۱].
دربارهٔ کتاب
در معرفی این کتاب آمده است: «این کتاب در چند بخش اصلی به بررسی ابعاد مختلف جهان اسلام میپردازد. ابتدا ساختار و منطقهبندی کشورهای جهان را شرح داده و تحولات تاریخی شکلگیری دولتهای ملی و تغییرات مرزی را مرور کرده است. سپس با تمرکز بر جغرافیای جهان اسلام، وسعت، جمعیت و پراکندگی مسلمانان در قارههای مختلف را تحلیل کرده و به ویژگیهای ژئوپلیتیکی این منطقه اشاره دارد. در ادامه، کتاب به وضعیتشناسی مذاهب اسلامی میپردازد و ترکیب جمعیتی اهل تسنن و شیعه و پراکندگی جغرافیایی آنها را بررسی میکند. نویسنده با ارائه آمار و تحلیلهای جمعیتی، به تفاوتهای مذهبی و نقش آنها در تحولات اجتماعی و سیاسی جهان اسلام اشاره کرده است. در بخش جریانهای فکری، گونهشناسی جریانهای معاصر از جمله اسلامگراها، ملیگراها و غربگراها مطرح شده و زیرشاخههای هرکدام با ویژگیها و اهدافشان معرفی شدهاند. جریانهای اسلامگرا نیز به سنتگرا، ظاهرگرا (سلفی)، باطنگرا (تصوف) و تمدنگرا تقسیم شده و نقش هرکدام در تحولات فکری و اجتماعی جهان اسلام تحلیل شده است. کتاب همچنین ظرفیتهای سیاسی، اجتماعی، علمی، فرهنگی و اقتصادی جهان اسلام را برمیشمارد و به چالشهای اساسی مانند تفرقه، جنگهای قومی و مذهبی، گسیختگی ساختارها، تفاوتهای مذهبی، قومیتگرایی و دخالتهای خارجی میپردازد. در بخشهای پایانی، مفهوم استعمار، نظام سلطه و رتبهبندی قدرت ملی کشورهای اسلامی بر اساس شاخصهای مختلف مورد بررسی قرار گرفته است. در مجموع، این کتاب با رویکردی تحلیلی و مستند، تصویری جامع از وضعیت کنونی، ظرفیتها و چالشهای جهان اسلام ارائه میدهد و تلاش میکند زمینهای برای شناخت بهتر و تحلیل واقعبینانه مسائل این حوزه فراهم آورد».
فهرست کتاب
درس اول: منطقه بندی و گروه بندی کشورهای جهان
- ساختار کشورها
- آفریقا و عربی
- منطقه کشورهای عربی
- منطقه آفریقای غرب و مرکز
- منطقه آفریقای شرق و جنوب
- آسیا و اقیانوسیه
- منطقه آسیای شرقی و اقیانوسیه
- منطقه شبه قاره و افغانستان
- منطقه کشورهای مشترک المنافع
- آمریکا و اروپا
- تصویر کلی منطقه بندی کشورهای جهان
درس دوم: جغرافیای جهان اسلام
- جهان اسلام
- قلمرو مسلمانان جهان
- مختصات جغرافیایی جهان اسلام
درس سوم: وضعیتشناسی مذاهب اسلامی
درس چهارم: جریانهای فکری معرفتی در جهان اسلام
- چیستی جریانشناسی فکری
- ضرورت و اهداف جریانشناسی
- الزامات و بایستهها در جریانشناسی فکری
- دشواری مرزبندی در جریانهای فکری و معرفتی
- ملاک و معیار تقسیمبندی جریانهای فکری
- بستر و خاستگاه شکلگیری جریانهای فکری معاصر در جهان اسلام
درس پنجم: جریانهای فکری معرفتی در جهان اسلام
- گونهشناسی جریانهای فکری معاصر در جهان اسلام
درس ششم: جریانهای فکری معرفتی در جهان اسلام
- جریانهای فکری ملیگرا قومیتگرا
- جریانهای فکری غربگرا
درس هفتم: ظرفیتهای جهان اسلام
- ظرفیتهای سیاسی و اجتماعی
- گستره سرزمینی و جغرافیایی
- موقعیت ژئوپلیتیک
- جمعیت انبوه
- ارتقای آگاهیهای اجتماعی و بیداری اسلامی
- ساختارهای بینالمللی
- کنشگری فعال در جهان چند قطبی
- ظرفیتهای علمی فرهنگی
- پیشینه علمی و تمدنی
- آموزههای عقلانی و واقع نگر
- جهان شمولی و فراقومی، زبانی، جغرافیایی و...
- توان ارتباطی و تنوع زبانی
- امید و اعتقاد به آیندهای روشن
درس هشتم: ظرفیتهای جهان اسلام
درس نهم: چالشهای اساسی جهان اسلام در دوره معاصر
- تفرقه و واگرایی
- جنگها و نزاعهای قومی مذهبی
- گسیختگی ساختار فضای جهان اسلام
- تفاوتهای مذهبی و طرز تلقیها از دین اسلام
- قومیتگرایی
- ناهمگونی اقتصادی اجتماعی
درس دهم: چالشهای اساسی جهان اسلام در دوره معاصر
- اختلافات سرزمینی
- ضعف مبادلات اقتصادی و روابط تجاری
- خط مشیهای امنیتی متفاوت
- رقابتهای منطقه ای
- دخالتهای خارجی
- ناکار آمدی سیستمهای حکومتی
- جمعبندی
درس یازدهم: نظام سلطه و جهان اسلام
- مفهوم استعمار
- استعمار کلاسیک
- استعمار نو
- نظام سلطه و دولت دست نشانده در جهان اسلام
- تأثیرات روابط سلطه آمیز در بعد داخلی
- تأثیرات نظام سلطه در بعد منطقهای و بینالمللی
- نظام سلطه و جریانهای سیاسی جهان اسلام
- نظم لیبرالیستی آمریکایی و مواجه با اسلام خواهی
درس دوازدهم: رتبه بندی قدرت ملی کشورهای اسلامی
- مفهوم قدرت
- قدرت ملی
- منابع قدرت ملی
- سنجش قدرت ملی
درس سیزدهم: رتبه بندی قدرت ملی کشورهای اسلامی
- رتبه بندی کشورهای اسلامی بر اساس مؤلفهها و معیارهای نه گانه
- نتیجهگیری