موضوع مرتبط ندارد - مدخل مرتبط ندارد - پرسش مرتبط ندارد

آشنایی اجمالی

نام او دانسته نیست. وی از شرکت‌کنندگان در جنگ بدر است[۱]. فضالة بن ابی‌فضاله می‌گوید: با پدرم در یَنبع[۲] به عیادت علی بن ابی طالب(ع) رفتیم که بیمار بود. پدرم فضاله به او گفت: چه چیزی سبب شده است در اینجا بمانی؟ اگر اجلت برسد، در اینجا کسی جز اعراب جهینه نیست. به مدینه برو که در آنجا یارانت متولی امور تو می‌شوند و بر تو نماز می‌خوانند. حضرت فرمود: «من از این بیماری نمی‌میرم، رسول خدا(ص) وعده داد که امارت می‌یابم، سپس ریشم از خون سرم خضاب می‌گردد»[۳]. در برخی منابع آمده، بیماری امام علی(ع) در کوفه بود و ابوفضاله در کوفه برای عیادت خدمت او رسید[۴]، اما از روایت پیشین که فرمود: رسول خدا(ص) وعده امارت داد، برمی‌آید که این دیدار در کوفه و زمان فرمانروایی آن حضرت نبوده است؛ چنانکه برخی تصریح کرده‌اند امام علی(ع) در ینبع مریض شده است[۵]. برخی او را از شهود امام علی(ع) در مناشده‌ای دانسته‌اند که برای اثبات جانشینی خود در غدیر خم، در رحبه کوفه انجام داد[۶]. ابوفضاله در جنگ صفین در رکاب امام علی(ع) به شهادت رسید[۷]. وی از راویان امام علی(ع) است[۸].[۹]

برخی منابع با ذکر مشابهت‌های ابوفضاله انصاری و ثابت بنانی، از این دو شخصیت به عنوان فردی واحد یاد کردند[۱۰]. اما ذکر نسبت «انصاری» برای ابوفضاله و نسبت «بنانی» بنی بُنانه از تیره‌های بنی سعد بن لؤی قریش[۱۱] برای ثابت، همچنان می‌تواند مانعی بزرگ در تحقق این امر -یعنی اتحاد این دو شخص- باشد.[۱۲]

منابع

پانویس

  1. احمد بن حنبل، ج۱، ص۱۰۲؛ ابونعیم، معرفة الصحابه، ج۶، ص۲۹۸۵؛ ابن ابی‌حاتم، ج۷، ص۷۷؛ ابن حجر، ج۷، ص۲۶۷.
  2. دهی در طرف راست رضوی برای مسافری که از مدینه به دریا می‌رود، که به بن حسن بن علی بن ابی طالب(ع) متعلق بودهو چشمه‌های آب شیرین دارد؛ ر. ک: یاقوت حموی، ج۵، ص۴۵۰.
  3. ابن ابی عاصم، ج۱، ص۱۴۵؛ احمد بن حنبل، ج۱، ص۱۰۲؛ ابن عبدالبر، ج۴، ص۲۹۲؛ ابن حبان، ج۵، ص۲۹۶.
  4. علی بن یوسف حلی، ص۲۳۷؛ مجلسی، ج۴۲، ص۱۹۵.
  5. ابن عساکر، ج۴۲، ص۵۴۸؛ ابن اثیر، ج۵، ص۲۷۳؛ ابونعیم، ذکر اخبار، ج۲، ص۲۱۲؛ حسکانی، ج۲، ص۴۳۷.
  6. ابن اثیر، ج۳، ص۳۰۷ و ج۵، ص۲۰۵.
  7. بخاری، التاریخ الصغیر، ج۱، ص۱۰۴؛ احمد بن حنبل، ج۱، ص۱۰۲؛ ابن ابی عاصم، ج۱، ص۱۴۵؛ ابن ابی‌حاتم، ج۹، ص۴۲۵؛ ذهبی، ج۲، ص۱۹۳.
  8. بخاری، التاریخ الکبیر، ج۷، ص۱۲۵.
  9. محمدی، رمضان، مقاله «ابوفضاله انصاری»، دانشنامه سیره نبوی، ج۱، ص۴۷۰.
  10. محسن امین، اعیان الشیعه، ج۴، ص۸.
  11. ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۱۷۵؛ سمعانی، الانساب، ج۲، ص۳۳۰.
  12. حسینی ایمنی، سید علی اکبر، مکاتبه اختصاصی با دانشنامه مجازی امامت و ولایت.