احمد بن ابراهیم بن عباد در تراجم و رجال
آشنایی اجمالی
احمد بن ابراهیم بن عباد در سند یک روایت تفسیر کنز الدقائق، به نقل از کتاب تأویل الآیات الظاهرة واقع شده است: «و فی شرح الآیات الباهرة تأویله: مَا رَوَاهُ أَحْمَدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ عَبَّادٍ بِإِسْنَادِهِ إِلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُكَيْرٍ يَرْفَعُهُ إِلَى أَبِي عَبْدِ اللَّهِ (ع)فِي قَوْلِهِ عَزَّ وَ جَلَّ ﴿وَيْلٌ لِلْمُطَفِّفِينَ﴾[۱] يَعْنِي الْمُنَافِقِينَ لِخُمُسِكَ يَا مُحَمَّدُ ﴿الَّذِينَ إِذَا اكْتَالُوا عَلَى النَّاسِ يَسْتَوْفُونَ﴾[۲] أَيْ إِذَا صَارُوا إِلَى حُقُوقِهِمْ مِنَ الْغَنَائِمِ يَسْتَوْفُونَ ﴿وَإِذَا كَالُوهُمْ أَوْ وَزَنُوهُمْ يُخْسِرُونَ﴾[۳] أَيْ إِذَا سَأَلُوهُمْ خُمُسَ آلِ مُحَمَّدٍ نَقَصُوهُمْ ﴿أَلَا يَظُنُّ أُولَئِكَ أَنَّهُمْ مَبْعُوثُونَ﴾[۴]»[۵].
نام راوی در منبع اصلی نیز احمد بن ابراهیم بن عباد ثبت شده، ولی در تفسیر البرهان و مستدرک الوسائل به جای احمد بن ابراهیم بن عباد، أحمد بن إبراهیم، بإسناده إلی عباد؛ و أحمد بن إبراهیم عن عباد بإسناده إلی... آمده است[۶].
از آنجایی که عنوان احمد بن ابراهیم بن عباد در هیچ سند دیگری نیامده است و در کتب رجالی نیز از آن یاد نشده است، استظهار میگردد که «بن عباد»، مصحف «عن عباد» بوده باشد؛ و مراد از «عبّاد» ظاهراً، عباد بن یعقوب رواجنی است؛ زیرا صاحب تأویل الآیات الظاهرة این حدیث را از تفسیر محمد بن عباس بن ماهیار نقل کرده[۷]؛ و محمد بن العباس در اسناد روایات دیگر تأویل الآیات الظاهرة، گاهی با یک واسطه [۸] و گاهی با دو واسطه [۹] از عباد بن یعقوب نقل روایت کرده است.
با تتبع در اسناد روایات و کتب رجالی، شناسایی راوی (احمد بن ابراهیم که از عباد نقل روایت کرده است) میسر نشد؛ بدین جهت، راوی مجهول یا مهمل به حساب میآید[۱۰].
منابع
پانویس
- ↑ «وای بر کمفروشان!» سوره مطففین، آیه ۱.
- ↑ «آنان که چون از مردم پیمانه گیرند تمام پیمایند» سوره مطففین، آیه ۲.
- ↑ «و چون پیمانه دهند یا وزن کنند کم نهند» سوره مطففین، آیه ۳.
- ↑ «آیا آنان نمیدانند که برانگیخته خواهند شد» سوره مطففین، آیه ۴.
- ↑ تفسیر کنز الدقائق، ج۱۴، ص۱۷۶ - ۱۷۷، به نقل از: تأویل الآیات الظاهرة، ص۷۴۷.
- ↑ البرهان فی تفسیر القرآن، ج۵، ص۶۰۴، ح۱۱۴۵۵؛ مستدرک الوسائل، ج۷، ص۲۷۸، ح۸۲۱۹.
- ↑ «الشَّيْخُ شَرَفُ الدِّينِ النَّجَفِيُّ فِي تَأْوِيلِ الْآيَاتِ، عَنْ تَفْسِيرِ مُحَمَّدِ بْنِ الْعَبَّاسِ الْمَاهْيَارِ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَبَّادٍ بِإِسْنَادِهِ إِلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُكَيْرٍ»؛ مستدرک الوسائل، ج۷، ص۲۷۸، ح۸۲۱۹.
- ↑ ر.ک: تأویل الآیات الظاهرة، ص۳۰۴ - ۳۰۵، ۳۱۰ و ۳۹۱ - ۳۹۲.
- ↑ ر.ک: تأویل الآیات الظاهرة، ص۳۸۶، ۵۲۹ و۵۴۶.
- ↑ جوادی آملی، عبدالله، رجال تفسیری ج۲، ص۳۱ -۳۲.