احمد بن محمد بن حسن بن ولید

مقدمه

احمد بن محمد بن الحسن بن الولید^[۱] با کنیه ابوالحسن و نسبت قمی^[۲] از فقیهان و محدثان شیعه است. وی که در طبقه دهم راویان قرار می‌گیرد، از محدثانی همچون پدرش محمد بن حسن بن ولید که در سال ۳۴۳ درگذشته است^[۳]، حدیث آموخته و روایت کرده است و دارای شاگردان و راویانی نیز بوده که مشهورترین ایشان شیخ مفید^[۴]، حسین بن عبیدالله غضائری^[۵] و احمد بن عبدون می‌باشند.

نام این شخصیت در کتب رجالی قدما ذکر نشده است، از این رو دیدگاه‌های متفاوتی درباره وی وجود دارد^[۶]. با این حال، با ملاحظه قرائنی چون از مشایخ اجازه بودن^[۷]، نقل بزرگان از وی^[۸] و روایت از پدرش^[۹] که از نقادان بزرگ حدیث به شمار می‌آید^[۱۰]، اعتبار روایاتش ثابت می‌شود. بزرگانی چون علامه حلی روایات وی را تصحیح کرده^[۱۱] و شهید ثانی وی را توثیق نموده است^[۱۲]. میرزای استرآبادی او را از مشایخ معتبر دانسته که علامه حلی روایاتش را تصحیح کرده و تاکنون کسی در توثیق او تردیدی نکرده است^[۱۳]. علامه مجلسی نیز به دلیل استادیِ شیخ مفید و شیخ اجازه بودن، حدیث او را صحیح شمرده و به توثیق وی توسط شهید ثانی اشاره کرده است^[۱۴]. همچنین محقق میرداماد جایگاه او را والاتر از نیاز به توثیق دانسته است^[۱۵].

از تاریخ وفات وی گزارشی ثبت نشده و اثری نیز به او نسبت داده نشده است^[۱۶].^[۱۷]

جستارهای وابسته

محمد بن حسن بن ولید (پدر)

منابع

جوادی آملی، عبدالله، رجال تفسیری ج۳

پانویس

↑ نقد الرجال، ج۱، ص۱۵۳، ش۳۰۶؛ جامع الرواه، ج۱، ص۶۲؛ الوجیزة فی الرجال، ص۲۳، ش۱۲۲؛ الفوائد الرجالیه (بحر العلوم)، ج۲، ص۱۵؛ إکلیل المنهج، ص۱۱۹، ش۱۰۹؛ منتهی المقال، ج۱، ص۳۱۷، ش۲۲۴؛ طرائف المقال، ج۱، ش۱۴۱، ش۶۵۸؛ تنقیح المقال، ج۷، ص۲۴۶، ش۱۴۴۴؛ أعیان الشیعه، ج۳، ص۱۰۱، ش۳۳۲؛ معجم رجال الحدیث، ج۳، ص۴۳، ش۸۴۷ - ۸۴۸؛ مستدرکات علم رجال الحدیث، ج۱، ص۴۳۰، ش۱۵۱۴؛ قاموس الرجال، ج۱، ص۵۸۴، ش۵۲۴.
↑ ر.ک: معجم رجال الحدیث، ج۳، ص۴۳، ش۸۴۷.
↑ رجال النجاشی، ص۳۸۳، ش۱۰۴۲.
↑ رجال النجاشی، ص۴۰۲، ذیل ش۱۰۶۷.
↑ ر.ک: مجمع الرجال، ج۲، ص۱۸۲.
↑ البدایة فی علم الدرایه، ص۱۲۸؛ مختلف الشیعه، ج۱، ص۱۸۳؛ علامه حلی، الوجیزه، ص۱۴۴؛ الحبل المتین، ص۱۱؛ اتقان المقال، ص۱۶۱؛ الرواشح السماویة، ص۱۰۵؛ تنقیح المقال، ج۷، ص۲۴۷؛ معجم رجال الحدیث، ج۳، ص۴۳.
↑ "و معلوم أنه من مشایخ الإجازة"؛ أمل الآمل، ج۲، ص۲۵، ش۶۳.
↑ "وأخبرنی به أیضاً الشیخ أبو عبدالله محمد بن محمد بن النعمان والحسین بن عبیدالله وأحمد بن عبدون عن أبی الحسن أحمد بن محمد بن الحسن بن الولید"؛ (تهذیب الأحکام، ج۱۰، ص۵۸).
↑ "ما أخبرنی به الشیخ أیده الله عن أحمد بن محمد بن الحسن بن الولید عن أبیه..."؛ ر.ک: تهذیب الأحکام، ج۱، ص۶ (ح۳)، ۱۹ (ح ۴۴)، ۲۲ (ح۵۷)، ۲۵ (ح۳)، ۳۱ (ح۲۰) و۴۴ (ح۶۳).
↑ "أبو جعفر شیخ القمیین، و فقیههم، و متقدمهم، و وجههم. و یقال ثقة ثقة، عین، مسکون إلیه"؛ (رجال النجاشی، ص۳۸۳، ش۱۰۴۲).
↑ ر.ک: مختلف الشیعه، ج۱، ص۲۵۸؛ خلاصة الأقوال، رجال العلامة الحلی، ص۲۷۶.
↑ الرعایة فی علم الدرایه، ص۳۷۰.
↑ جامع الرواه، ج۱، ص۶۲ به نقل از الوسیط.
↑ الوجیزه، ص۲۳، ش۱۲۲.
↑ الرواشح السماویه، ص۱۰۵.
↑ «علامه تستری» به استناد روایت «شیخ طوسی» از ایشان أحمد بن محمد بن الحسن عن أبیه... (تهذیب الأحکام، ج۴، ص۱۶۴، ح۴۶۳)؛ {{عربی|ما رواه أبوالحسن أحمد بن محمد بن الحسن بن الولید»... (تهذیب الأحکام، ج۴، ص۱۸۳، ح۵۱۱) احتمال داده که وی نویسنده کتاب بوده و «شیخ طوسی» آن را از کتابش نقل کرده باشد؛ زیرا تعبیر ما رواه اعم از روایت بی‌واسطه و روایت با واسطه می‌باشد. (قاموس الرجال، ج۱، ص۵۸۵)
↑ ر.ک: جوادی آملی، عبدالله، رجال تفسیری ج۳، ص۲۳-۲۶.

[1] نقد الرجال، ج۱، ص۱۵۳، ش۳۰۶؛ جامع الرواه، ج۱، ص۶۲؛ الوجیزة فی الرجال، ص۲۳، ش۱۲۲؛ الفوائد الرجالیه (بحر العلوم)، ج۲، ص۱۵؛ إکلیل المنهج، ص۱۱۹، ش۱۰۹؛ منتهی المقال، ج۱، ص۳۱۷، ش۲۲۴؛ طرائف المقال، ج۱، ش۱۴۱، ش۶۵۸؛ تنقیح المقال، ج۷، ص۲۴۶، ش۱۴۴۴؛ أعیان الشیعه، ج۳، ص۱۰۱، ش۳۳۲؛ معجم رجال الحدیث، ج۳، ص۴۳، ش۸۴۷ - ۸۴۸؛ مستدرکات علم رجال الحدیث، ج۱، ص۴۳۰، ش۱۵۱۴؛ قاموس الرجال، ج۱، ص۵۸۴، ش۵۲۴.

[2] ر.ک: معجم رجال الحدیث، ج۳، ص۴۳، ش۸۴۷.

[3] رجال النجاشی، ص۳۸۳، ش۱۰۴۲.

[4] رجال النجاشی، ص۴۰۲، ذیل ش۱۰۶۷.

[5] ر.ک: مجمع الرجال، ج۲، ص۱۸۲.

[6] البدایة فی علم الدرایه، ص۱۲۸؛ مختلف الشیعه، ج۱، ص۱۸۳؛ علامه حلی، الوجیزه، ص۱۴۴؛ الحبل المتین، ص۱۱؛ اتقان المقال، ص۱۶۱؛ الرواشح السماویة، ص۱۰۵؛ تنقیح المقال، ج۷، ص۲۴۷؛ معجم رجال الحدیث، ج۳، ص۴۳.

[7] "و معلوم أنه من مشایخ الإجازة"؛ أمل الآمل، ج۲، ص۲۵، ش۶۳.

[8] "وأخبرنی به أیضاً الشیخ أبو عبدالله محمد بن محمد بن النعمان والحسین بن عبیدالله وأحمد بن عبدون عن أبی الحسن أحمد بن محمد بن الحسن بن الولید"؛ (تهذیب الأحکام، ج۱۰، ص۵۸).

[9] "ما أخبرنی به الشیخ أیده الله عن أحمد بن محمد بن الحسن بن الولید عن أبیه..."؛ ر.ک: تهذیب الأحکام، ج۱، ص۶ (ح۳)، ۱۹ (ح ۴۴)، ۲۲ (ح۵۷)، ۲۵ (ح۳)، ۳۱ (ح۲۰) و۴۴ (ح۶۳).

[10] "أبو جعفر شیخ القمیین، و فقیههم، و متقدمهم، و وجههم. و یقال ثقة ثقة، عین، مسکون إلیه"؛ (رجال النجاشی، ص۳۸۳، ش۱۰۴۲).

[11] ر.ک: مختلف الشیعه، ج۱، ص۲۵۸؛ خلاصة الأقوال، رجال العلامة الحلی، ص۲۷۶.

[12] الرعایة فی علم الدرایه، ص۳۷۰.

[13] جامع الرواه، ج۱، ص۶۲ به نقل از الوسیط.

[14] الوجیزه، ص۲۳، ش۱۲۲.

[15] الرواشح السماویه، ص۱۰۵.

[16] «علامه تستری» به استناد روایت «شیخ طوسی» از ایشان أحمد بن محمد بن الحسن عن أبیه... (تهذیب الأحکام، ج۴، ص۱۶۴، ح۴۶۳)؛ {{عربی|ما رواه أبوالحسن أحمد بن محمد بن الحسن بن الولید»... (تهذیب الأحکام، ج۴، ص۱۸۳، ح۵۱۱) احتمال داده که وی نویسنده کتاب بوده و «شیخ طوسی» آن را از کتابش نقل کرده باشد؛ زیرا تعبیر ما رواه اعم از روایت بی‌واسطه و روایت با واسطه می‌باشد. (قاموس الرجال، ج۱، ص۵۸۵)

[17] ر.ک: جوادی آملی، عبدالله، رجال تفسیری ج۳، ص۲۳-۲۶.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]

[۹]

[۱۰]

[۱۱]

[۱۲]

[۱۳]

[۱۴]

[۱۵]

[۱۶]

[۱۷]