المبعث و المغازی و الوفاه و السقیفه و الرده (کتاب)
| المبعث و المغازی و الوفاه و السقیفه و الرده | |
|---|---|
 | |
| زبان | عربی |
| نویسنده | ابان بن عثمان بجلی |
| تحقیق یا تدوین | رسول جعفریان |
| موضوع | |
| مذهب | اهل سنت |
| ناشر | انتشارات دفتر تبليغات اسلامی حوزه علميه قم |
| محل نشر | قم، ایران |
| سال نشر | ۱۴۱۷ ق، ۱۳۷۶ ش |
المبعث و المغازی و الوفاه و السقیفه و الرده کتابی است که با زبان عربی به بررسی زندگانی، سیره، مغازی و وقایع تاریخی دوران پیامبر اسلام(ص)، از ولادت تا وفات و مسائل پس از آن میپردازد. این کتاب به قلم ابان بن عثمان بجلی نوشته شده (با تصحیح و تحقیق: رسول جعفریان) و انتشارات دفتر تبليغات اسلامی حوزه علميه قم نشر آن را به عهده داشته است[۱].
درباره کتاب
این کتاب اثر ابان بن عثمان احمر بجلی (سده دوم هجری)، از کهنترین آثار امامیه در سیره صدر اسلام است. ابان، از موالی و احتمالاً ایرانیتبار، از اصحاب امام صادق(ع) و امام کاظم(ع) بود.[۲]
وی در شمار «اصحاب اجماع» جای دارد که نشانگر اعتماد عالمان شیعه به اوست.[۳] شاگردی بزرگانی چون ابن ابیعمیر در حدیث و ابوعبیده معمر بن مثنی در ادب نزد او، گواه مقام والای علمیاش در حدیث و تاریخ است.[۴]
کتاب او مجموعهای جامع شامل بخشهای «المبتدأ»، «المبعث»، «المغازی»، «الوفاة»، «السقیفة» و «الردة» بود که نجاشی و یاقوت حموی آن را اثری نیکو و بزرگ ستودهاند.[۵] ابان این سیره را عمدتاً بر پایه روایات امام باقر(ع) و امام صادق(ع) تدوین کرد.
انتساب او به فرقه ناووسیه محل تردید جدی است؛ زیرا علاوه بر سکوت منابع موثقی چون نجاشی و طوسی، احتمال تصحیف واژه «القادسیة» (محل سکونتش) به «الناووسیة» در نسخهها وجود دارد و علمای رجال نیز روایاتش را معتبر دانستهاند.[۶]
هرچند اصل کتاب امروزه در دست نیست، اما بخشهای مهمی از آن (از میلاد پیامبر تا رویدادهای سقیفه) در آثاری چون إعلام الوری طبرسی، المناقب ابن شهرآشوب و تاریخ یعقوبی حفظ شده است.[۷] این اثر، یکی از مهمترین منابع برای بازسازی نگاه امامیه به تاریخ صدر اسلام بهشمار میآید[۸].
فهرست کتاب
- محتویات الکتاب
- مقدمة المحقق
- أبان بن عثمان الأحمر و کتابه المغازی
- اسمه و لقبه و موطنه
- کانته العلمیة
- أبان و المذهب الناووسی
- آبان راویا لأخبار الشعراء وأیام العرب
- أبان و کتابه المغازی
- الیعقوبی و کتاب المغازی الأبان
- مصادر الحدیث عند الشیعة و کتاب المغازی الأبان
- الطبرسی و کتاب أبان
- مصادر أهل السنة وکتاب أبان
- کتاب المبتدأ لأبان بن عثمان
- آبان و السیرة
- دور الشیعة فی الکتابات التاریخیة
- کتاب المبعث و المغازی
- أمر مکة قبل الاسلام
- خبر ولادة الرسول(ص)
- خبر بحیری
- خبر بدء النبوة
- خبر إسراء الرسول(ص)
- المستهزؤون من قریش
- الرسول(ص) بعد وفاة خدیجة
- خبر عرض رسول الله(ص) نفسه علی قبائل العرب
- النقباء من الأنصار
- غزوة بدر
- غزوة بنی النضیر
- غزوة أحد
- غزوة حمراء الأسد
- خبر قتل العصماء
- غزوة الأحزاب
- غزوة بنی قریظة
- خبر الإفک
- خبر عبدالله بن ابی بعد غزوة المریسع
- خبر أبو بصیر و أبو جندل
- غزوة خیبر و قدوم جعفر(ع) من الحبشة
- غزوة مؤته و استشهاد جعفر(ع)
- خبر فتح مکة
- سرایا النبی(ص) بعد فتح مکة
- غزوة حنین
- المنافقون فی غزوة تبوک و رجوع النبی(ص) إلی المدینة
- خبر نزول سورة البراءة
- وفد بنی عامر علیرسول الله(ص)
- خبر المباهلة
- حجة الوداع
- الرسول(ص) و ثمامة بن اثال الحنفی
- خبر أبی ذر مع رسول الله(ص)
- خبر بنی ضبة
- خبر نزول سورة و العادیات
- خبر وفاة النبی(ص)
- ما فعل القوم عند وفاة الرسول(ص)
- خبر تغسیل النبی و تکفینه و تدفینه(ص)
- أخلاق النبی أفعاله وحیاته الشخصیة(ص)
- خصائص دعوة الرسول(ص)
دربارهٔ پدیدآورنده
دریافت متن
پانویس
- ↑ پایگاه تخصصی نور
- ↑ رجال النجاشی، ص۱۳.
- ↑ رجال الکشّی، ص۳۵۲، ش ۶۶.
- ↑ رجال النجاشی، ص۱۳؛ طبقات فحول الشعراء، ج ۱، ص۵۲.
- ↑ الفهرست، ص۱۸–۱۹؛ رجال النجاشی، ص۱۳؛ معجم الأدباء، ج ۱، ص۱۰۸–۱۰۹.
- ↑ رجال الکشّی، ص۳۵۲؛ رجال العلامة الحلی، ص۲۱؛ رجال ابن داود، ص۳۰.
- ↑ تاریخ الیعقوبی، ج ۲، مقدمه.
- ↑ ر.ک: جعفریان، رسول، تلاش برای بازسازی کتاب المغازی ابان بن عثمان الأحمر، مجله آیینه پژوهش، آذر و دی ۱۳۷۴، شماره ۳۵، ص ۱۷ تا ۲۷.
- ↑ جمعی از پژوهشگران، فرهنگنامه مؤلفان اسلامی ج۱.