بحث:زبور در قرآن
مقدمه
در سوره نساء آیه ۱۶۱ و سوره بنی اسرائیل آیه ۵۲ لفظ زبور منکرا ذکر گردیده است: ﴿وَآتَیْنَا دَاوُودَ زَبُورًا﴾[۱] و در سوره انبیاء آیه ۱۰۵ زبور به هیئت معرفه مذکور است و در این آیه صریحا قسمتی از زبور منقول است: ﴿وَلَقَدْ کَتَبْنَا فِی الزَّبُورِ مِنْ بَعْدِ الذِّکْرِ أَنَّ الْأَرْضَ یَرِثُهَا عِبَادِیَ الصَّالِحُونَ﴾[۲] یعنی «در زبور نوشتهایم که بندگان صالح من وراث زمین خواهند بود».
مفاد این آیه در مزمور ۳۷ شماره ۲۹ موجود است. «حلیمان، وارث زمین خواهند بود».
بعضی از تمثیلاتی که در قرآن موجود است در زبور هم وجود دارد منجمله تمثیل کلمه طیبه به شجره طیبه و تمثیل کلمه خبیثه به شجره خبیثه و همچنین تشبیه زندگانی این جهان به کاه که باد به آسانی میپراکند که در قرآن مجید مسطور است در مزمور اول زبور فعلی وجود دارد و مشابهتهائی میان بعضی از آیات قرآنی با مزمور ۱۰۰ و ۱۰۴ جلب نظر میکند و همچنین کلمات و حروفی در زبور هست که برای مفسرین مبهم مانده و نظیر حروف مقطعه قرآنی است. این قبیل مشابهات ما را به این معنی هدایت میکند که قرآن و زبور و کتب دیگر آسمانی همه ناشی از مصدر الهی هستند.
باری زبور در زبان اعراب جنوبی به معنی نوشته و کتاب است و جمع مکسر آن زُبُر (بضمتین) میباشد. زبر به معنی منع و تزبیر به معنی نوشتن کتاب است و ممکن است زبر در معنی نواهی هم بکار رفته باشد.
در قرآن، لفظ زبر به معنی وحیهای آسمانی یا کتب سماوی استعمال شده و در سوره کهف زبر به معنی قطعههای عظیم آهنین بکار رفته است. هنوز معلوم نشده که اطلاق زبور بر مزامیر داوود آیا قبل از نزول قرآن هم معمول بوده یا نه؟
به هر حال زبور که فعلا در دست است و مورد استناد یهودیان و مسیحیان میباشد شامل صد و پنجاه مزمور است که به پنج کتاب، تقسیم میگردد و هفتاد و سه مزمور آن را به داوود نسبت میدهند و بقیه به اشخاص دیگر یا به مؤلفین مجهول، منسوب است و مزمور ۷۲ و مزمور ۱۲۷ آن به نام مزمور سلیمان نامیده شده است.
بعضی از متکلمین اسلامی معتقدند که زبور تحریف شده یا آنکه در نتیجه سوء ترجمه، اشتباهی در آن پیش آمده است. «ابن حمام» عقیده دوم را برگزیده ولی عدهای از علما، نسخه خطی دیگری از زبور اظهار داشتهاند که با زبور فعلی اختلاف زیاد دارد و نمونههائی از آن نسخه در سال ۶۶۶ هجری انتشار یافته است.
متکلمین مسیحی برای تسمیه زبور به مزامیر، دو وجه ذکر کردهاند: بعضی میگویند که چون این سرودها به همراهی نی خوانده میشده مزامیر نامیده شده است و برخی مزامیر را از کلمه عبری مزمار که به معنی احترام است مشتق میدانند.
جمعآوری مزامیر مسلم بعد از بازگشت بنی اسرائیل از بابل صورت گرفته و شک نیست که مزامیر و سرودهای دینی یهود به تدریج تنظیم شده و قسمتهائی از این مزامیر به وسیله حضرت داوود سروده شده است و در قسمتهائی که مربوط به حضرت داوود نیست آثار ادبی بابل منعکس است.
به هر حال چون زبور داوود به صورت سرود بوده و به آهنگ خوش خوانده میشده کلمه زبور در ادبیات فارسی نیز وارد گردیده است و مرغان خوش خوان را به مقریان ز بور خوان تشبیه کردهاند.[۳]
پانویس
- ↑ «ما به تو همانگونه وحی فرستادیم که به نوح و پیامبران پس از وی، و به ابراهیم و اسماعیل و اسحاق و یعقوب و اسباط و عیسی و ایوب و یونس و هارون و سلیمان وحی فرستادیم و به داوود زبور دادیم» سوره نساء، آیه ۱۶۳.
- ↑ «و در زبور پس از تورات نگاشتهایم که بیگمان زمین را بندگان شایسته من به ارث خواهند برد» سوره انبیاء، آیه ۱۰۵.
- ↑ خزائلی، محمد، اعلام قرآن، ص246-247.
