توحید افعالی در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی

این مدخل زیرشاخهٔ بحث توحید افعالی است. توحید افعالی از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود: توحید افعالی در قرآن - توحید افعالی در اخلاق اسلامی - توحید افعالی در کلام اسلامی - توحید افعالی در فلسفه اسلامی - توحید افعالی در معارف و سیره علوی - توحید افعالی در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی - پرسش مرتبط ندارد

مقدمه

در بینش اسلامی و توحیدی، توحید افعالی به معنای نفی هر گونه شریک در افعال خداوند است. به این معنا که خداوند در افعال خود از هرگونه شریک و یاوری بی‌نیاز است و نیز اینکه هیچ موجودی جز خداوند متعال، در افعال خود مستقل نیست و هر فعل و اثر و تغییر و تحولی در جهان هستی رخ می‌دهد، تحت اراده و مشیت خداوند است. مطابق این بینش، انسان دست قدرت خداوند را در همه نظام هستی مشاهده کرده، همه موجودات جهان هستی را کارگزاران و فرمانبرداران خداوند متعال می‌بیند.

همه مخلوقات از منظر مقام معظم رهبری، مطیع و سر به فرمان خداوند متعال هستند. در این مجموعه، هیچ موجود و قانون خود سر وجود ندارد، بلکه همه موجودات و قوانین حاکم بر آنها، سر در خط و گوش به فرمان و بنده خداوند هستند. این بینش موجب می‌شود که انسان ذهن خود، اعضاء و جوارح خود و تلاش خود را وسایلی برای تحقق اهداف الهی بداند و دست قدرت و رحمت الهی را در همه اینها ببیند.

از منظر ایشان، نیرو، اراده، علم و... هر چیز دیگری که انسان دارد، از جانب خداست و تحت سیطره و فرمان و اراده اوست و انسان هر کاری را انجام می‌دهد، با نیرو، اراده و علمی است که خداوند به او عنایت فرموده است. «خداوند، قدرت مالک محیط مدبری است که همه چیز در قبضه قدرت اوست، از این جهت است که خداوند متعال به مجاهدان در راه خدا که با دشمن می‌جنگند و دشمن را شکست می‌دهند، می‌فرماید: ﴿وَمَا رَمَيْتَ إِذْ رَمَيْتَ وَلَكِنَّ اللَّهَ رَمَى﴾ اگر انسان خود را مستقل ببیند موجب فساد او می‌شود».

منابع

1. رودبندی زاده، مهدی، مقاله «خداشناسی توحیدی»، منظومه فکری آیت‌الله العظمی خامنه‌ای ج۱