تلب بن ثعلبه تمیمی
تلب بن ثعلبه تمیمی از چند منظر متفاوت، بررسی میشود: تلب بن ثعلبه تمیمی در تاریخ اسلامی - پرسش مرتبط ندارد| تلب بن ثعلبه تمیمی | |
|---|---|
 تصویری از محل سکونت وی | |
| نام کامل | تلب بن ثعلبة بن ربیعة بن عطیة بن أخیف بن کعب |
| جنسیت | مرد |
| کنیه |
|
| از قبیله | بنیتمیم |
| از تیره | بنیعنبر |
| پدر | ثعلبة بن ربیعة بن عطیة بن أخیف بن کعب |
| پسر | ملقام بن تلب بن ثعلبه |
| خویشاوندان |
|
| محل زندگی | بصره |
| دین | اسلام |
| از اصحاب | پیامبر اکرم(ص) |
| نقشهای برجسته | شاعر |
| علت شهرت | شاعر عصر جاهلی |
| مشخصات حدیثی | |
| راوی از | پیامبر اکرم(ص) |
| روایات مشهور |
|
مقدمه
مشهور شرح حال نگاران او را تلب بن ثعلبة بن ربیعة بن عطیة بن أخیف بن کعب از تیره عنبر از قبیله تمیم گفتهاند[۱]. اما ابن سعد[۲] او را چنین نسب داده است: تلب بن زید بن عبدالله بن عمرو بن عمیرة عنبری تمیمی. نام او را «ثلب»[۳]، «تلد»[۴] و «بلث»[۵] نیز آوردهاند که ناشی از تصحیف و یا تلفظ غلط تلب بوده است[۶]. به دلیل نام خاص وی، بردیجی از او در اسماء مفرده[۷] یاد کرده است. افزون بر صحابهنگاران اهل سنت، از شیعیان، طوسی[۸] و دیگران به تبع او[۹] وی را در شمار اصحاب رسول خدا(ص) دانستهاند.
تلب در بصره ساکن شد[۱۰] و در این شهر نسلی از او باقی مانده است[۱۱]. در کنیه او به «ابوهلقام»[۱۲] یا «ابو ملقام» اختلاف است[۱۳]، اما بیشتر منابع، ابوملقام گفتهاند. به نقل از یحیی بن معین، وی از شاعران عصر جاهلی بوده است[۱۴]. گفتهاند: او به همراه نمایندگان تمیم بود که رسول خدا(ص) را با فریاد از خانهاش فرا میخواند[۱۵].
فرزندش ملقام میگوید: پدرش نزد رسول خدا(ص) رفت و گفت: ای رسول خدا، برای من استغفار کن و حضرت سه بار برای او طلب بخشش و رحمت کرد[۱۶]. همچنین وی میگوید: همراه پیامبر بودیم و از ایشان سخنی که (خوردن) حشرات زمین را تحریم کند، نشنیدم[۱۷]. این مطلب موضوعی برای گفتگوی فقهای اهل سنت[۱۸] و شیعه[۱۹] شده است. وی از آن حضرت نقل کرده است که مهمانی سه روز و بیشتر از آن، صدقه است[۲۰]. وی میگوید: مردی سهم بندهاش را آزاد کرد و رسول خدا(ص) ضمانت آن را به عهده نگرفت[۲۱] و نیز گوید: اگر برای رسول خدا(ص) مهمانی میآمد، غذا را در کاسهای بزرگ قرار میداد، به طوری که هر کس کم غذا میخورد و هرکس بسیار، از آن، سیر میشد[۲۲]. وی روایات دیگری نیز از رسول خدا(ص) نقل کرده است[۲۳].
فرزندش ملقام راوی اوست[۲۴] و از او پسر برادرش غالب بن حجره[۲۵] و نوادهاش «امعبدالله» دختر ملقام روایت کردهاند.[۲۶]
جستارهای وابسته
- بنیتمیم (قبیله)
- بنیعنبر (قبیله)
- ثعلبة بن ربیعة بن عطیة بن أخیف بن کعب (پدر)
- ملقام بن تلب بن ثعلبه (فرزند)
- امعبدالله بنت تلب بن ثعلبه (نواده)
- غالب بن حجره (برادرزاده)
منابع
پانویس
- ↑ خلیفة بن خیاط، ص۸۶ و ۳۰۴؛ ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۱، ص۷۳؛ ابن ماکولا، ج۱، ص۲۶.
- ↑ ابن سعد، ج۷، ص۳۰.
- ↑ بخاری، ج۲، ص۱۵۸؛ ابن ماکولا، ج۱، ص۵۱۴؛ ابن اثیر، ج۱، ص۴۲۴.
- ↑ خویی، ج۴، ص۴۷۰.
- ↑ ابن ماکولا، ج۱، ص۵۱۴.
- ↑ ابن اثیر، ج۱، ص۴۲۴.
- ↑ بردیجی، ص۷۳
- ↑ طوسی، ص۲۹.
- ↑ ر. ک: تفرشی، ج۱، ص۳۰۶؛ خویی، ج۴، ص۴۷۰.
- ↑ ابن حبان، ج۳، ص۴۲ و ج۷، ص۲۸۱.
- ↑ ابن حجر، تهذیب، ج۱۰، ص۲۶۲.
- ↑ ابن سعد، ج۷، ص۳۰؛ ابن اثیر، ج۱، ص۴۲۴؛ مزی، ج۲۸، ص۴۸۳.
- ↑ ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۱، ص۲۷۳؛ مزی، ج۴، ص۳۱۹؛ ابن حجر، الاصابه، ج۷، ص۳۱۶.
- ↑ ابن ماکولا، ج۱، ص۵۱۴.
- ↑ ابن سعد، ج۷، ص۳۰.
- ↑ بخاری، ج۲، ص۱۵۸ و ج۷، ص۱۷؛ ابونعیم، ج۱، ص۴۶۱؛ ابن عبدالبر، ج۱، ص۲۷۳.
- ↑ طبرانی، ج۲، ص۶۳؛ مزی، ج۴، ص۳۲۰؛ ابن اثیر، ج۱، ص۴۲۴.
- ↑ ابن عبدالبر، النمهید، ج۱۵، ص۱۷۸؛ شوکانی، ج۸، ص۲۸۶.
- ↑ نجفی، ج۳۶، ص۲۹۶.
- ↑ ابونعیم، ج۱، ص۴۶۱.
- ↑ ابن قانع، ج۱، ص۱۱۲؛ ابونعیم، ج۱، ص۴۶۱؛ مزی، ج۴، ص۳۲۰.
- ↑ بخاری، ج۷، ص۱۷.
- ↑ ر. ک: ابن اثیر، نهایه، ج۲، ص۸۶.
- ↑ ابن ابی حاتم، ج۲، ص۴۴۸؛ ابن قانع، ج۱، ص۱۱۱؛ مزی، ج۴، ص۳۱۹.
- ↑ بخاری، ج۷، ص۱۰۰؛ ابن حبان، ج۷، ص۳۰۹؛ ابن ابی حاتم، ج۷، ص۴۹.
- ↑ مرادینسب، حسین، مقاله «تلب بن ثعلبه تمیمی»، دانشنامه سیره نبوی ج۲، ص۲۷۹-۲۸۰.