حمره بن مالك بن ذی‌المعشار همدانی

آشنایی اجمالی

ادامه نسب وی چنین است: ابن مالک بن منبة بن سلمة بن مالک بن عدی بن رافع^[۱] و از قبیله همدان است^[۲]. ابن حجر^[۳] در بخش اول الاصابه وی را با نام حمره و در بخش چهارم (تو همات) با نام حمزه آورده، و نیز در بعضی از روایات حمیرة بن مالک آورده است. اما ابن اثیر^[۴] نام او را حمزه دانسته است که این ناشی از تصحیف در نام هاست و آنان یک نفرند.

همچنین ابن کلبی^[۵] گوید: هیئتی مشتمل بر سیصد نفر از عرب یا از خانواده عرب، به پیمان ولاء با حمره اعتراف داشته‌اند. وی با وفد همدان نزد رسول خدا(ص) رسید که آن حضرت فرمود: همدان چه قبیله خوبی است! «ما اسرعها الی النصر، واصبرها علی الجهد، و فیهم ابدال، و فیهم اوتاد الاسلام؛ چه سریع به یاری می‌شتابند و پایداری بر کوشش دارند و میان آنان جانشینان و اوتاد اسلام‌اند»^[۶]. رسول خدا(ص) پس از اسلام آوردن آنان، نواحی اطراف یمن را برای آنان نوشت^[۷]. در گزارشی آمده است که حمره در زمان خلافت عمر به شام رفت که ۴ هزار برده همراهش بود و همه آنان را آزاد کرد^[۸]. این گزارش را برای حمرة بن ایفع هم گفته‌اند^[۹]. احتمال اینکه این گزارش را تراجم نویسان به اشتباه به حمرة بن مالک نسبت داده باشند، وجود دارد. وی در جنگ صفین در سپاه معاویه و فرمانده همدانیان اردن بود^[۱۰] و از شاهدان پیمان حکمیت به شمار می‌‌رفت^[۱۱].^[۱۲]

↑ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۱۰۴.
↑ سمعانی، الانساب، ج۲، ص۲۶۱.
↑ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۱۰۴ و ص۱۸۳.
↑ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۷۳.
↑ ابن کلبی، نسب معد والیمن الکبیر، ج۲، ص۲۴۷.
↑ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۷۳؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۱۰۴.
↑ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۷۳.
↑ ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۱۵، ص۱۸۶.
↑ ر.ک: مدخل مربوط.
↑ خلیفه بن خیاط، تاریخ، ص۱۴۷.
↑ ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۱۵، ص۱۸۵.
↑ مرادی‌نسب، حسین، مقاله «حمره بن مالك بن ذی‌المعشار همدانی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۱۱۹.