شباهت فاطمه زهرا به مادر حضرت مسیح چیست؟ (پرسش)

از امامت‌پدیا، دانشنامهٔ امامت و ولایت
شباهت فاطمه زهرا به مادر حضرت مسیح چیست؟
موضوع اصلیبانک جامع پرسش و پاسخ مهدویت
مدخل بالاترمهدویت / عصر ظهور امام مهدی
مدخل اصلیکلیات عصر ظهور
مدخل وابسته؟
تعداد پاسخ۱ پاسخ

شباهت فاطمه زهرا به مادر حضرت مسیح چیست؟ یکی از پرسش‌های مرتبط به بحث مهدویت است که می‌توان با عبارت‌های متفاوتی مطرح کرد. در ذیل، پاسخ به این پرسش را بیابید. تلاش بر این است که پاسخ‌ها و دیدگاه‌های متفرقه این پرسش، در یک پاسخ جامع اجمالی تدوین گردد. پرسش‌های وابسته به این سؤال در انتهای صفحه قرار دارند..

پاسخ نخست

میرتقی حسینی گرگانی

حجت الاسلام و المسلمین میرتقی حسینی گرگانی، در کتاب «نزول مسیح و ظهور موعود» در این‌باره گفته است:

«در خبر آمده است: عبور حضرت مسیح (ع) به سرزمین کربلا افتاد. دید گروهی از آهوان در آن‌جا گرد هم آمده و گریه می‌کنند. آن‌گاه چشم‌شان به عیسی بن مریم افتاد، با چشمانی اشک‌‌آلود به سوی او آمدند. پس، ایشان نشست و حواری‌ها هم نشستند و همگی آنان نیز به گریه افتادند؛ ولی یاران مسیح (ع) علت نشستن و گریه را نمی‌دانستند، پرسیدند:‌ ای روح‌الله و کلمةالله چه چیز شما را می‌گریاند؟ فرمود: آیا می‌دانید این‌جا چه زمینی است؟ گفتند: نه. گفت: این‌جا زمینی است که جوجه (نواده) حضرت رسول احمد (ص) و فرزند آزاده طاهره بتول کشته، و در همین‌جا به خاک سپرده می‌شود[۱].

شباهت فاطمه زهرا (س) به مریم از چند جهت است:

  1. هر دو صدیقه هستند. مفضل بن عمر گوید: به امام صادق (ع) عرض کردم: چه کسی فاطمه زهرا (س) را غسل داد؟ فرمود: علی بن ابی‌طالب (ع). از کلامش دلتنگ شدم و برایم دشوار بود؛ پس، به من فرمود: گویا گرفتگی و دلتنگی برایت پیش آمد و سخنانم برایت گران بود؟ گفتم: بلی، قربانت شوم. فرمود: به خودت سختی و ناراحتی راه مده؛ چون‌که فاطمه (س) صدیقه بود. "فَإِنَّهَا صِدِّيقَةٌ لَمْ‏ يَكُنْ‏ يُغَسِّلُهَا إِلَّا صِدِّيقٌ أَ مَا عَلِمْتَ أَنَّ مَرْيَمَ (س) لَمْ يُغَسِّلْهَا إِلَّا عِيسَى(ع)‏"[۲]. مرحوم آقای فیروزآبادی به نقل از "حلیة الاولیاء" می‌نویسد: هرگز ندیدم کسی را راستگوتر از فاطمه زهرا، به غیر از پدرش[۳].
  2. هر دو سرور زنان عالم هستند؛ مریم سرور زنان زمان خویش بود، ولی فاطمه زهرا (س) سرور زنان همه جهان از اولین تا آخرین است[۴].
  3. هر دو طاهره بودند. ﴿إِنَّ اللَّهَ اصْطَفَاكِ وَطَهَّرَكِ وَاصْطَفَاكِ عَلَى نِسَاءِ الْعَالَمِينَ[۵]. هم‌چنین یونس بن ظبیان از امام صادق (ع) نقل می‌کند: "امام ششم (ع) فرمود: حضرت فاطمه دارای نُه اسم است: فاطمه، صدیقه، مبارکه، طاهره، زکیه و...."[۶]؛
  4. برای هر دو از آسمان مائده می‌آمد[۷].
  5. هر دو، مورد لطف و عطای خداوند هستند. خداوند به مریم، عیسی را لطف فرمود: ﴿يَا مَرْيَمُ إِنَّ اللَّهَ يُبَشِّرُكِ بِكَلِمَةٍ مِنْهُ اسْمُهُ الْمَسِيحُ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ وَجِي[۸]. و در حدیث معراج آمده: "و به تو (ای محمد (ص)) بخشش نمودم تا از صلب و پشت علی (ع) یازده مهدی بیرون آورم که همه آن‌ها از ذریه تو از دوشیزه بتول (فاطمه زهرا (س)) می‌باشند. آخرین آنان مردی است که عیسی بن مریم پشت سرش به نماز می‌ایستد و زمین را از عدل و داد پر می‌کند، همان‌گونه که از سوی آنان (دشمنان، ستمگران و غاصبان) از ظلم و تجاوز پُر شده است"[۹]
  6. هر دو، مخاطب ملائکه بودند. مرحوم صدوق در امالی به اسنادش از ابن‌عباس در ضمن یک حدیث بلند، از پیامبر (ص) روایت می‌کند: آن حضرت درباره فاطمه و سختی‌هایی که پس از خودش بر آن بانوی بزرگوار وارد می‌گردد، فرمود: "سپس فاطمه (س) خودش را خوار می‌بیند پس از آن‌که در دوران زندگی پدرش عزیز بود. در این هنگام است که خداوند متعال اسباب انس او را با ملائکه فراهم می‌سازد و فرشتگان وی را مخاطب خود می‌سازند و به ایشان به آن‌چه که مریم را صدا کردند، ندا می‌کنند و می‌گویند:‌ای فاطمه! خداوند تو را برگزید و پاک نمود و بر همه زنان عالم برتری داد.‌ای فاطمه، عبادت کن و سجده و رکوع نما با کسانی که برای ذات پروردگار رکوع می‌کنند. پس از این، درد و الم به سراغ فاطمه می‌آید و مریض می‌شود، خدا مریم را به سراغ او می‌فرستد تا از او پرستاری نموده و با وی انس گیرد"[۱۰]. [[اسحاق بن جعفر بن عیسی بن زید بن علی بن الحسین (ع) نیز حدیث دیگری را به همین مضمون از حضرت صادق (ع) نقل نموده است[۱۱]»[۱۲].

منبع‌شناسی جامع مهدویت

پانویس

  1. " مُخَالِفِينَا يَرْوُونَ‏ أَنَّ عِيسَى ابْنَ مَرْيَمَ (س) مَرَّ بِأَرْضِ كَرْبَلَاءَ فَرَأَى‏ عِدَّةً مِنَ‏ الظِّبَاءِ هُنَاكَ‏ مُجْتَمِعَةً فَأَقْبَلَتْ إِلَيْهِ وَ هِيَ تَبْكِي وَ أَنَّهُ جَلَسَ وَ جَلَسَ‏ الْحَوَارِيُّونَ فَبَكَى وَ بَكَى الْحَوَارِيُّونَ وَ هُمْ لَا يَدْرُونَ لِمَ جَلَسَ وَ لِمَ بَكَى فَقَالُوا يَا رُوحَ اللَّهِ وَ كَلِمَتَهُ مَا يُبْكِيكَ قَالَ أَ تَعْلَمُونَ أَيُّ أَرْضٍ هَذِهِ قَالُوا لَا قَالَ هَذِهِ أَرْضٌ يُقْتَلُ فِيهَا فَرْخُ الرَّسُولِ أَحْمَدُ وَ فَرْخُ الْحُرَّةِ الطَّاهِرَةِ الْبَتُولِ شَبِيهَةِ أُمِّي وَ يُلْحَدُ فِيهَا ‏"؛ شیخ صدوق، کمال‌الدین و تمام النعمة، ج۲، صص۵۳۱ و۵۳۲ و ۵۳۴.
  2. یعنی حضرت زهرا (س) صدیقه بود، و صدیقه را غسل ندهد مگر صدیق؛ همان‌گونه که مریم را عیسی (ع) غسل داد؛ چون هر دو صدیق بودند.علامه مجلسی، بحارالانوار، ج۱۴، ص۱۹۷؛ و خداوند می‌فرماید: ﴿وَأُمُّهُ صِدِّيقَةٌ مائده، ۷۵.
  3. "حِلْيَةِ أَبِي نُعَيْمٍ وَ مُسْنَدِ أَبِي يَعْلَى قَالَتْ عَائِشَةُ مَا رَأَيْتُ‏ أَحَداً قَطُّ أَصْدَقَ‏ مِنْ‏ فَاطِمَةَ غَيْرَ أَبِيهَا ‏"؛ سیدمرتضی حسینی فیروزآبادی، فضائل الخمسة، ج۳، ص۱۸۱.
  4. "أَنَّ النَّبِيَّ (ص)، قَال‏: يَا فَاطِمَةُ أَ لَا تَرْضَيْنَ أَنْ تَكُونِي سَيِّدَةَ نِسَاءِ الْعَالَمِينَ وَ سَيِّدَةَ نِسَاءِ هَذِهِ الْأُمَّةِ وَ سَيِّدَةَ نِسَاءِ الْمُؤْمِنِينَ؟"؛ ر.ک: سیدمرتضی حسینی فیروزآبادی، پیشین، ج۳، ص۱۷۱.
  5. و آنگاه فرشتگان گفتند: ای مریم! خداوند تو را برگزید و پاکیزه داشت و بر زنان جهان برتری داد؛ سوره آل عمران، ۴۲.
  6. " عَنْ يُونُسَ بْنِ ظَبْيَانَ قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ الصَّادِقُ (ع)‏ لِفَاطِمَةَ (س) تِسْعَةُ أَسْمَاءٍ عِنْدَ اللَّهِ‏ عَزَّ وَ جَلَّ فَاطِمَةُ وَ الصِّدِّيقَةُ وَ الْمُبَارَكَةُ وَ الطَّاهِرَةُ وَ الزَّكِيَّةُ وَ الرَّضِيَّةُ وَ الْمَرْضِيَّةُ وَ الْمُحَدَّثَةُ وَ الزَّهْرَاء ‏"؛ الحکم الظاهرة، ص۹۹.
  7. علامه مجلسی، بحار الانوار، ج۱۴، ص۱۹۸.
  8. "آنگاه فرشتگان گفتند: ای مریم! خداوند تو را به کلمه‌ای از خویش نوید می‌دهد (که) نامش مسیح پسر مریم است، در این جهان و در جهان واپسین آبرومند و از نزدیک‌شدگان (به خداوند) است"؛ سوره آل عمران، آیه:۴۵.
  9. " وَ أَعْطَيْتُكَ‏ أَنْ‏ أُخْرِجَ‏ مِنْ‏ صُلْبِهِ‏ أَحَدَ عَشَرَ مَهْدِيّاً كُلُّهُمْ مِنْ ذُرِّيَّتِكَ مِنَ الْبِكْرِ الْبَتُولِ وَ آخِرُ رَجُلٍ مِنْهُمْ يُصَلِّي خَلْفَهُ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ يَمْلَأُ الْأَرْضَ عَدْلًا كَمَا مُلِئَتْ مِنْهُمْ ظُلْماً وَ جَوْراً ‏"؛ شیخ صدوق، کمال‌الدین و تمام النعمة، ج۲، صص۲۵۱ و۳۰۹، حدیث لوح.
  10. " الأمالي للصدوق بِإِسْنَادِهِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ فِي حَدِيثٍ طَوِيلٍ‏ رَوَاهُ عَنِ النَّبِيِّ (ص)‏ أَنَّهُ قَالَ فِي فَاطِمَةَ (ع) وَ مَا يُصِيبُهَا مِنَ الظُّلْمِ بَعْدَهُ ثُمَ‏ تَرَى‏ نَفْسَهَا ذَلِيلَةً بَعْدَ أَنْ‏ كَانَتْ‏ فِي‏ أَيَّامِ‏ أَبِيهَا عَزِيزَةً فَعِنْدَ ذَلِكَ يُؤْنِسُهَا اللَّهُ تَعَالَى بِالْمَلَائِكَةِ فَنَادَتْهَا بِمَا نَادَتْ بِهِ مَرْيَمَ بِنْتَ عِمْرَانَ فَتَقُولُ يَا فَاطِمَةُ ﴿إِنَّ اللَّهَ اصْطَفاكِ وَ طَهَّرَكِ وَ اصْطَفاكِ عَلى‏ نِساءِ الْعالَمِينَ‏‏ يَا فَاطِمَةُ ﴿اقْنُتِي لِرَبِّكِ وَ اسْجُدِي وَ ارْكَعِي مَعَ الرَّاكِعِينَ‏‏ ثُمَّ يَبْتَدِئُ بِهَا الْوَجَعُ فَتَمْرَضُ فَيَبْعَثُ اللَّهُ إِلَيْهَا مَرْيَمَ بِنْتَ عِمْرَانَ تُمَرِّضُهَا وَ تُؤْنِسُهَا فِي عِلَّتِهَا‏"؛ علامه مجلسی، بحارالأنوار، ج۱۴، ص۲۰۵.
  11. علامه مجلسی، بحارالأنوار، ج۱۴، ص۲۰۶.
  12. حسینی گرگانی؛میرتقی، نزول مسیح و ظهور موعود، ص 64-67.