غافلگیری نظامی
این مدخل زیرشاخهٔ بحث غافلگیری نظامی است. غافلگیری نظامی از چند منظر متفاوت، بررسی میشود: غافلگیری نظامی در معارف و سیره نبوی - پرسش مرتبط ندارداستفاده از اصل غافلگیری
آن حضرت نقشهها و تدابیر جنگی خویش را پنهان میداشت و چون گروهی برای جنگ آماده میشد، طوری وانمود میکرد که قصد گروه دیگری را دارد[۱]. استتار و حرکت مخفیانه و بهکارگیری نیرنگ (خدعه) در برابر دشمن و بهرهگیری از زمان و مکان مناسب، از جمله مسائلی بود که رسول خدا (ص) در جنگهای خویش آن را مراعات میکرد. آن حضرت اصل «جنگ یک نوع چارهاندیشی و کاردانی است» را پذیرفته بود و خدعه را بخشی از جنگ میدانست و میفرمود: «اَلْحَرْبُ خُدْعَةٌ»[۲]؛ در همین راستا، به محمد بن مسلمه که قتل کعب بن اشرف را بر عهده گرفته بود، اجازه داد دشمن را بفریبد و هر آنچه برای تحقق مأموریت وی نیاز است، به زبان آورد[۳]. چنان که در فتح مکه، آن حضرت قریش را با اعزام سریه ابو قتادة بن ربعی به سوی ناحیهای از نجد، از مقصد خود منحرف و گمراه ساخت[۴]. در غزوههای بنی لِخیان و دومة الجندل نیز چنین رفتار کرد. به همین منوال در سریه عبدالله بن جحش، با دادن نامهای به او، از وی خواست پس از دو روز راهپیمایی، نامه را بگشاید و بر اساس آن عمل کند[۵].[۶].
منابع
پانویس
- ↑ عبدالرزاق صنعانی، ج۵، ص۳۹۸: اذا اراد غزوة وری بغیرها.
- ↑ بخاری، الصحیح، ج۴، ص۲۴.
- ↑ بخاری، الصحیح، ج۴، ص۲۵.
- ↑ شامی، ج۵، ص۲۱۱.
- ↑ سهیلی، ج۵، ص۶۲ دیاربکری، ج۱، ص۳۶۵.
- ↑ داداش نژاد، منصور، مقاله «محمد رسول الله»، دانشنامه سیره نبوی ج۱، ص۷۰-۷۲؛ ابراهیمی، زینب، فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم، ص ۴۳۷.