فاطمه بنت علی بن موسی الرضا
این مدخل زیرشاخهٔ بحث فرزندان امام رضا است. فاطمه بنت علی بن موسی الرضا از چند منظر متفاوت، بررسی میشود: فاطمه بنت علی بن موسی الرضا در معارف و سیره رضوی - پرسش مرتبط نداردآشنایی اجمالی
برخی از مورخین بر این عقیدهاند که امام رضا (ع) دو بار ازدواج نمودند که ثمره این ازدواجها، چهار پسر و یک دختر به نام فاطمه بوده است. سید محسن امین، شیخ صدوق و علامه مجلسی، فاطمه بنت علی بن موسی الرضا (ع) را از بانوان راوی حدیث از پدر خود ـ امام رضا (ع) ـ دانستهاند[۱].
روایاتی که فاطمه بنت علی بن موسی(ع)، نقل کردهاند، بدین شرح میباشد:
- پدرم از اجداد خویش روایت کردهاند که رسول خدا (ص) فرموده است: «مَنْ كَفَّ غَضَبَهُ كَفَ اللَّهُ عَنْهُ عَذَابَهُ وَ مَنْ حَسَّنَ خُلُقَهُ بَلَّغَهُ اللَّهُ دَرَجَةَ الصَّائِمِ الْقَائِمِ» (هر کس بتواند شعله خشم ویرانگر خود را که موجب دهها نوع خلاف و خیانت و تبهکاری میشود مهار سازد و خویشتن را به اعمال عصیانگرانه آلوده نسازد، خداوند متعال هم عذاب و مجازات خود را از او برمیگیرد و هر کس دارای خلق نیکو و روش سالم و صالحی باشد، خداوند مهربان، او را به مقام روزهداران و شبزندهداران اوج میدهد.)
- همچنین در روایتی دیگر ایشان از قول پدر خود میگوید: پدرم از اجداد خویش نقل میفرماید که حضرت علی بن ابی طالب (ع) فرمودند: «لَا يَحِلُّ لِمُسْلِمٍ أَنْ يُرَوِّعَ مُسْلِماً» (یک انسان مسلمان، به هیچ وجه مجاز نخواهد بود که مسلمانی را بترساند و از این ناحیه، او را ناراحت و آزرده خاطر گرداند)[۲].
برخی نوشتهاند که فاطمه دختر امام رضا (ع)، همسر محمد بن جعفر بن قاسم بن اسحاق بن عبدالله بن جعفر بن ابیطالب (ع) بوده است[۳]. شیخ شبلنجی مینویسد: «فاطمه دارای کرامتی بود. قبر وی در قاهره است و به نظر میرسد که در زمان امام جواد (ع) بدرود حیات گفته است»[۴].[۵]
نجاشی مینویسد: فاطمه کتابی را از پدرش روایت کرده[۶] و مامقانی او را شیعی و پیرو مکتب اهلبیت(ع) شمرده است[۷].
اما آنچه محقق است این است که امام رضا(ع) جز امام جواد(ع) فرزندی نداشته و آنچه غیر از این گفته شده به ثبوت نرسیده است[۸].
منابع
پانویس
- ↑ أعیان الشیعه، ج۱، ص۳۹؛ بحارالانوار، ج۳۸، ص۳۸۸.
- ↑ عیون اخبار الرضا (ع)، ج۲، باب ۳۱، ص۱۲۷-۱۲۸.
- ↑ کشف الغمه، ج۲، ص۳۵۲؛ ریاحین الشریعه، ج۵، ص۳۱.
- ↑ نور الابصار، ص۴۱۷؛ البینات فی الحیاة الفاطمات، ج۳، ص۱۸۶.
- ↑ محمدی، حسین، رضانامه، ص ۵۳۰.
- ↑ رجال نجاشی، ص۳۱۹.
- ↑ تنقیح المقال، ج۳، ص۸۲؛ جامع الرواة، ج۲، ص۴۵۹؛ بهجة الأمال، ج۷، ص۵۹۰.
- ↑ محمدزاده، مرضیه، زنان ائمه معصومین و زنان با ائمه معصومین، ص ۳۲۴.