مرگ و عذاب پس از اتمام حجت (مقاله)

از امامت‌پدیا، دانشنامهٔ امامت و ولایت
مرگ و عذاب پس از اتمام حجت
زبانفارسی
نویسندهخلیل منصوری
موضوع
مذهبشیعه
محل نشرقم، ایران
تاریخ نشربهمن ۱۴۰۱
ناشر الکترونیکوبگاه سماموس

مرگ و عذاب پس از اتمام حجت عنوان مقاله‌ای است که با زبان فارسی که به بررسی مرگ و عذاب پس از اتمام حجت می‌پردازد. این مقالهٔ به قلم خلیل منصوری نگاشته شده و در (بهمن ۱۴۰۱) انتشار یافته است[۱].

چکیدهٔ مقاله

از دیدگاه قرآن، خداوند هرگز قبل از اتمام حجت، کسی را عذاب نمی‌کند یا مرگ او را پیش نمی‌اندازد. اتمام حجت به معنای از بین بردن هرگونه عذر و بهانه است، به‌گونه‌ای که حتی فردی با پایین‌ترین سطح ادراک نیز نتواند ادعا کند که نمی‌دانسته یا نفهمیده است. این مقاله به روش توصیفی-تحلیلی، به بررسی اهمیت اتمام حجت در آموزه‌های قرآنی و رابطه آن با مرگ و عذاب می‌پردازد.

بر اساس آیات قرآن، خداوند به انسان ابزارهای فطری و وحیانی برای هدایت داده است. انسان و جن به دلیل داشتن اراده و اختیار، با چالش‌های بیشتری در انتخاب مسیر هدایت یا ضلالت مواجه‌اند. اتمام حجت، فرآیندی است که در آن خداوند حقیقت را به‌گونه‌ای روشن می‌سازد که هیچ عذر و بهانه‌ای باقی نماند. این امر از طریق حکمت، موعظه و جدال احسن انجام می‌شود و تا زمانی که اتمام حجت صورت نگیرد، عذاب الهی نازل نمی‌شود.

قرآن بر قانون «اجل مسمی» تأکید دارد؛ یعنی برای هر فرد و هر امتی، زمانی مشخص برای پایان حیات در نظر گرفته شده است. این زمان تا زمانی که حکم الهی صادر نشود، تغییر نمی‌کند. حتی اگر انسان‌ها به‌ظاهر در خواب یا بیماری به مرز مرگ نزدیک شوند، نفس آنها به بدن بازمی‌گردد تا به اجل مسمی خود برسند. این قانون شامل امت‌ها و دولت‌ها نیز می‌شود و هلاکت آنها نیز بر اساس همین سنت الهی است.

بااین‌حال، برخی گناهان بزرگ ممکن است مرگ را پیش از اجل مسمی رقم بزنند. افرادی که اتمام حجت بر آنها صورت گرفته و همچنان در مسیر گناه و فساد گام برمی‌دارند، ممکن است دچار «اجل معلق» شوند. بااین‌وجود، قرآن راه توبه و استغفار را برای چنین افرادی باز گذاشته تا بتوانند مرگ یا عذاب خود را به تأخیر بیندازند. درنهایت، سنت الهی بر این است که هیچ‌کس بدون آگاهی و فرصت کافی برای هدایت از دنیا نمی‌رود و هر انسانی با مسئولیت کامل اعمال خود، به سرنوشت ابدی‌اش می‌رسد.

فهرست مقاله

دربارهٔ پدیدآورنده

خلیل منصوری
حجت الاسلام و المسلمین خلیل منصوری (متولد ۱۳۴۳ ش، رامسر)، تحصیلات حوزوی خود را در محضر اساتیدی همچون حضرات آیات: حسن حسن‌زاده آملی، محمد تقی بهجت و محمد فاضل لنکرانی پیگیری کرد. مدیریت اداره اطلاع‌رسانی سازمان حوزه‌ها و مدارس علمیه خارج از کشور، کارشناس پژوهش مرکز فرهنگ و معارف قرآن و تدریس دروس قرآنی و فقهی از جمله فعالیت‌های وی است. او علاوه بر تدریس در حوزه‏‌هاى علمیه و مراکز علمی در قم به راهنمایی و مشاوره پایان‌نامه‌های دانشجویان نیز مشغول است و تاکنون چندین جلد کتاب و مقاله به رشته تحریر درآورده است. «عقد التامین فی الفقه الاسلامی»، «آیت عرفان»، «نشانه‌های بلوغ در قرآن»، «آیات عزت در سیمای حسین»، «فقه رسانه»، «فقه رسانه در اسلام»، «عرفان در قرآن»، «زندگی در برزخ»، «آتش در مدینه»، «روان‌شناسی و روان‌درمانی قرآنی» برخی از این آثار است.[۲]

پانویس

دریافت متن مقاله