ام اسحاق بنت طلحه تیمی

آشنایی اجمالی

ام‌الحق^[۱] یا ام‌اسحاق دختر طلحة بن عبیدالله بن عثمان بن عمرو بن کعب بن سعد بن تیم بن مره^[۲] است. مادر ام‌اسحاق جرباء بنت قسامه از قبیله طی و یمنی^[۳] و محب امیرمؤمنان(ع) بود^[۴] که در زیبایی شهرت داشت^[۵]. ام‌اسحاق پیش از امام حسن(ع) همسر مردی به نام داوود بود^[۶]. درباره چگونگی و زمان ازدواج وی با امام مجتبی(ع) چنین آمده که معاویه در دمشق به اسحاق بن طلحه، برادر این زن، پیشنهاد کرده بود خواهرش را به عقد یزید درآورد؛ ولی اسحاق با رسیدن به مدینه زمینه ازدواج خواهرش با امام مجتبی(ع) را فراهم کرد. این امر پس از ترک خلافت و بازگشت امام به مدینه بود^[۷].

به نقلی، ام‌اسحاق زنی تندخو بود^[۸]؛ اما امام از او رضایت داشت؛ از این‌رو به وقت شهادت به برادرش امام حسین(ع) توصیه کرد با او ازدواج کند تا در خاندان آنان بماند^[۹] و تربیت فرزندان امام مجتبی(ع) در نظارت ایشان باشد. ام‌اسحاق در خانه امام حسن(ع) فرزندانی به نام حسین اُثرُم^[۱۰]، طلحه^[۱۱] و فاطمه داشت^[۱۲]. رضایت امام مجتبی(ع) از این خانم و توصیه او به برادرش مبنی بر ازدواج با وی از ایمان، محبت به خاندان پیامبر(ص) و شایستگی این زن حکایت می‌‌کند؛ چنان‌که از یمنی بودن و محب امیرمؤمنان(ع) بودن مادر او نیز همین مطلب برمی‌‌آید^[۱۳].

جستارهای وابسته

منابع

مقدسی، یدالله، سیره همسرداری امامان معصوم

پانویس

↑ احمد بن یحیی بلاذری، جمل من انساب الاشراف، ج۳، ص۲۰.
↑ طلحة بن عبیدالله تیمی صحابی معروف پیامبر(ص) است که با همدستی زبیر بن عوام جنگ جمل را به راه انداخت و در آن به قتل رسید (ابن‌سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۲۱۴-۲۲۵).
↑ ابن‌سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۲۱۴؛ احمد بن یحیی بلاذری، جمل من انساب الأشراف، ج۳، ص۳۰؛ ابن‌حزم اندلسی، جمهرة أنساب العرب، ص۱۳۸.
↑ ابن‌حجر عسقلانی، الاصابه، ج۸، ص۶۳؛ ابن‌سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۱۶۱.
↑ ر.ک: علی بن حسین ابوالفرج اصفهانی، مقاتل الطالبیین، ص۱۶۶.
↑ ابن‌حزم اندلسی، جمهرة أنساب العرب، ص۴۲ (... أُمُّ إِسْحَاقَ بِنْتُ طَلْحَةَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ، خَلَفَ عَلَيْهَا الْحُسَيْنُ بَعْدَ الْحَسَنِ؛ وَ دَاوُدُ).
↑ مصعب بن عبدالله زبیری، نسب قریش، ص۲۸۲.
↑ ابوالفرج اصفهانی، الأغانی، ج۱۱، ص۱۲۰.
↑ جواد شبّر، ادب الطف او شعراء الحسین(ع)، ج۱، ص۴۷.
↑ به گفته ابن‌قتیبه (المعارف، ص۲۱۲)، مادر حسین اثرم ام‌ولد بود.
↑ ابن‌قتیبه، المعارف، ص۲۱۲؛ ابن ابی‌الحدید، شرح نهج‌البلاغه، ج۱۶، ص۲۰.
↑ محمد بن محمد مفید، الارشاد، ج۲، ص۲۰؛ ابن شهرآشوب، مناقب آل ابی‌طالب(ع)، ج۴، ص۲۹.
↑ مقدسی، یدالله، سیره همسرداری امامان معصوم، ص ۱۰۹.

[1] احمد بن یحیی بلاذری، جمل من انساب الاشراف، ج۳، ص۲۰.

[2] طلحة بن عبیدالله تیمی صحابی معروف پیامبر(ص) است که با همدستی زبیر بن عوام جنگ جمل را به راه انداخت و در آن به قتل رسید (ابن‌سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۲۱۴-۲۲۵).

[3] ابن‌سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۲۱۴؛ احمد بن یحیی بلاذری، جمل من انساب الأشراف، ج۳، ص۳۰؛ ابن‌حزم اندلسی، جمهرة أنساب العرب، ص۱۳۸.

[4] ابن‌حجر عسقلانی، الاصابه، ج۸، ص۶۳؛ ابن‌سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۱۶۱.

[5] ر.ک: علی بن حسین ابوالفرج اصفهانی، مقاتل الطالبیین، ص۱۶۶.

[6] ابن‌حزم اندلسی، جمهرة أنساب العرب، ص۴۲ (... أُمُّ إِسْحَاقَ بِنْتُ طَلْحَةَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ، خَلَفَ عَلَيْهَا الْحُسَيْنُ بَعْدَ الْحَسَنِ؛ وَ دَاوُدُ).

[7] مصعب بن عبدالله زبیری، نسب قریش، ص۲۸۲.

[8] ابوالفرج اصفهانی، الأغانی، ج۱۱، ص۱۲۰.

[9] جواد شبّر، ادب الطف او شعراء الحسین(ع)، ج۱، ص۴۷.

[10] به گفته ابن‌قتیبه (المعارف، ص۲۱۲)، مادر حسین اثرم ام‌ولد بود.

[11] ابن‌قتیبه، المعارف، ص۲۱۲؛ ابن ابی‌الحدید، شرح نهج‌البلاغه، ج۱۶، ص۲۰.

[12] محمد بن محمد مفید، الارشاد، ج۲، ص۲۰؛ ابن شهرآشوب، مناقب آل ابی‌طالب(ع)، ج۴، ص۲۹.

[13] مقدسی، یدالله، سیره همسرداری امامان معصوم، ص ۱۰۹.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]

[۹]

[۱۰]

[۱۱]

[۱۲]

[۱۳]