ذکر در فقه سیاسی: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
(←مقدمه) |
||
| خط ۱۳: | خط ۱۳: | ||
"[[ذکر]]" معانی مختلفی در لغت [[عرب]] دارد که عبارتاند از: | "[[ذکر]]" معانی مختلفی در لغت [[عرب]] دارد که عبارتاند از: | ||
# هیئت [[نفسانی]] که به [[انسان]] امکان میدهد، | # هیئت [[نفسانی]] که به [[انسان]] امکان میدهد، معارف مکتسبه خود را [[حفظ]] کند ([[قدرت]] حافظه)؛ | ||
# | # ذکر قلبی به معنای یادآوری؛ | ||
# [[ذکر]] لسانی به معنای بر زبان آوردن<ref>حسین راغب اصفهانی، مفردات الفاظ القرآن، ص۱۷۹.</ref>. | # [[ذکر]] لسانی به معنای بر زبان آوردن<ref>حسین راغب اصفهانی، مفردات الفاظ القرآن، ص۱۷۹.</ref>. | ||
از نامهای [[قرآن کریم]] "الذِکر" است: {{متن قرآن|إِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا الذِّكْرَ وَإِنَّا لَهُ لَحَافِظُونَ}}<ref>«بیگمان ما خود قرآن را فرو فرستادهایم و به یقین ما نگهبان آن خواهیم بود» سوره حجر، آیه ۹.</ref>. | از نامهای [[قرآن کریم]] "الذِکر" است: {{متن قرآن|إِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا الذِّكْرَ وَإِنَّا لَهُ لَحَافِظُونَ}}<ref>«بیگمان ما خود قرآن را فرو فرستادهایم و به یقین ما نگهبان آن خواهیم بود» سوره حجر، آیه ۹.</ref>. | ||
از [[تکالیف الهی]] به [[پیامبراکرم]] {{صل}} | از [[تکالیف الهی]] به [[پیامبراکرم]] {{صل}} یادآوری و به خاطر آوردن [[ایام الله]] است: {{متن قرآن|وَذَكِّرْهُمْ بِأَيَّامِ اللَّهِ}}<ref>«و روزهای خداوند را به آنان گوشزد کن» سوره ابراهیم، آیه ۵.</ref>. برای هر ملّتی حافظهای [[تاریخی]] وجود دارد که [[رهبران]] با [[بزرگداشت]] روزهای بزرگ و سرنوشتساز ملّی، برای [[حفظ]] و حراست از ارزشهای بهدست آمده در این نقاط عطف، این حافظه [[تاریخی]] را تقویت و تحکیم مینمایند. گاهی برخی [[ملتها]] به علت نداشتن حافظه [[تاریخی]]، [[مذمت]] و نکوهش میشوند<ref>[[عبدالله نظرزاده|نظرزاده، عبدالله]]، [[فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم (کتاب)|فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم]]، ص ۱۷۷.</ref>. | ||
== منابع == | == منابع == | ||
نسخهٔ ۳ اکتبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۱۲
این مدخل زیرشاخهٔ بحث ذکر است. ذکر از چند منظر متفاوت، بررسی میشود: ذکر در لغت - ذکر در قرآن - ذکر در اخلاق اسلامی - ذکر در فقه سیاسی - ذکر در کلام اسلامی - ذکر در معارف دعا و زیارات - ذکر در معارف و سیره نبوی - ذکر در معارف و سیره حسینی - ذکر در معارف و سیره سجادی - ذکر در حقوق اسلامی- ذکر در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی - پرسش مرتبط نداردمقدمه
تذکرة، تذکیر: یادآوری کردن، پند دادن[۱] و بهخاطر سپردن. اصل آن "ذکر" در مقابل "نسیان"[۲] و "غفلت"[۳].
﴿أَنْ أَخْرِجْ قَوْمَكَ مِنَ الظُّلُمَاتِ إِلَى النُّورِ وَذَكِّرْهُمْ بِأَيَّامِ اللَّهِ﴾[۴].
"ذکر" معانی مختلفی در لغت عرب دارد که عبارتاند از:
- هیئت نفسانی که به انسان امکان میدهد، معارف مکتسبه خود را حفظ کند (قدرت حافظه)؛
- ذکر قلبی به معنای یادآوری؛
- ذکر لسانی به معنای بر زبان آوردن[۵].
از نامهای قرآن کریم "الذِکر" است: ﴿إِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا الذِّكْرَ وَإِنَّا لَهُ لَحَافِظُونَ﴾[۶].
از تکالیف الهی به پیامبراکرم (ص) یادآوری و به خاطر آوردن ایام الله است: ﴿وَذَكِّرْهُمْ بِأَيَّامِ اللَّهِ﴾[۷]. برای هر ملّتی حافظهای تاریخی وجود دارد که رهبران با بزرگداشت روزهای بزرگ و سرنوشتساز ملّی، برای حفظ و حراست از ارزشهای بهدست آمده در این نقاط عطف، این حافظه تاریخی را تقویت و تحکیم مینمایند. گاهی برخی ملتها به علت نداشتن حافظه تاریخی، مذمت و نکوهش میشوند[۸].
منابع
پانویس
- ↑ بهاءالدین خرمشاهی، قرآن کریم، ترجمه، توضیحات و واژهنامه، ص۷۳۳.
- ↑ ابنفارس، معجم مقاییس اللغة، ج۲، ص۳۵۸.
- ↑ حسن مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج۳، ص۳۱۸.
- ↑ «(و گفتیم) که قومت را به سوی روشنایی از تیرگیها بیرون بر و روزهای خداوند را به آنان گوشزد کن» سوره ابراهیم، آیه ۵.
- ↑ حسین راغب اصفهانی، مفردات الفاظ القرآن، ص۱۷۹.
- ↑ «بیگمان ما خود قرآن را فرو فرستادهایم و به یقین ما نگهبان آن خواهیم بود» سوره حجر، آیه ۹.
- ↑ «و روزهای خداوند را به آنان گوشزد کن» سوره ابراهیم، آیه ۵.
- ↑ نظرزاده، عبدالله، فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم، ص ۱۷۷.