ذکر در فقه سیاسی: تفاوت میان نسخه‌ها

نمایش تاریخچه به صورت تعاملی

دیداریویکی‌متن

نسخهٔ کنونی تا ‏۴ اکتبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۴۳

مقدمه

تذکرة، تذکیر: یادآوری‌ کردن، پند دادن^[۱] و به‌خاطر سپردن. اصل آن "ذکر" در مقابل "نسیان"^[۲] و "غفلت"^[۳].

﴿أَنْ أَخْرِجْ قَوْمَكَ مِنَ الظُّلُمَاتِ إِلَى النُّورِ وَذَكِّرْهُمْ بِأَيَّامِ اللَّهِ﴾^[۴].

"ذکر" معانی مختلفی در لغت عرب دارد که عبارت‌اند از:

هیئت نفسانی که به انسان امکان می‌دهد، معارف مکتسبه خود را حفظ کند (قدرت حافظه)؛
ذکر قلبی به معنای یادآوری؛
ذکر لسانی به معنای بر زبان‌ آوردن^[۵].

از نام‌های قرآن کریم "الذِکر" است: ﴿إِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا الذِّكْرَ وَإِنَّا لَهُ لَحَافِظُونَ﴾^[۶].

از تکالیف الهی به پیامبراکرم (ص) یادآوری و به‌ خاطر آوردن ایام الله است: ﴿وَذَكِّرْهُمْ بِأَيَّامِ اللَّهِ﴾^[۷]. برای هر ملّتی حافظه‌ای تاریخی وجود دارد که رهبران با بزرگداشت روزهای بزرگ و سرنوشت‌ساز ملّی، برای حفظ و حراست از ارزش‌های به‌دست‌ آمده در این نقاط عطف، این حافظه تاریخی را تقویت و تحکیم می‌نمایند. گاهی برخی ملت‌ها به علت نداشتن حافظه تاریخی، مذمت و نکوهش می‌شوند^[۸].

منابع

نظرزاده، عبدالله، فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم

پانویس

↑ بهاءالدین خرمشاهی، قرآن کریم، ترجمه، توضیحات و واژه‌نامه، ص۷۳۳.
↑ ابن‌فارس، معجم مقاییس اللغة، ج۲، ص۳۵۸.
↑ حسن مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج۳، ص۳۱۸.
↑ «(و گفتیم) که قومت را به سوی روشنایی از تیرگی‌ها بیرون بر و روزهای خداوند را به آنان گوشزد کن» سوره ابراهیم، آیه ۵.
↑ حسین راغب اصفهانی، مفردات الفاظ القرآن، ص۱۷۹.
↑ «بی‌گمان ما خود قرآن را فرو فرستاده‌ایم و به یقین ما نگهبان آن خواهیم بود» سوره حجر، آیه ۹.
↑ «و روزهای خداوند را به آنان گوشزد کن» سوره ابراهیم، آیه ۵.
↑ نظرزاده، عبدالله، فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم، ص ۱۷۷.

[1] بهاءالدین خرمشاهی، قرآن کریم، ترجمه، توضیحات و واژه‌نامه، ص۷۳۳.

[2] ابن‌فارس، معجم مقاییس اللغة، ج۲، ص۳۵۸.

[3] حسن مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج۳، ص۳۱۸.

[4] «(و گفتیم) که قومت را به سوی روشنایی از تیرگی‌ها بیرون بر و روزهای خداوند را به آنان گوشزد کن» سوره ابراهیم، آیه ۵.

[5] حسین راغب اصفهانی، مفردات الفاظ القرآن، ص۱۷۹.

[6] «بی‌گمان ما خود قرآن را فرو فرستاده‌ایم و به یقین ما نگهبان آن خواهیم بود» سوره حجر، آیه ۹.

[7] «و روزهای خداوند را به آنان گوشزد کن» سوره ابراهیم، آیه ۵.

[8] نظرزاده، عبدالله، فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم، ص ۱۷۷.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-{{امامت}}
+{{مدخل مرتبط
-<div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از زیرشاخه‌های بحث '''[[ذکر]]''' است. "'''[[ذکر]]'''" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>
+| موضوع مرتبط = ذکر
-<div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[ذکر در لغت]] - [[ذکر در قرآن]] - [[ذکر در حدیث]] - [[ذکر در اخلاق اسلامی]] - [[ذکر در عرفان اسلامی]] - [[ذکر در فقه سیاسی]] - [[ذکر در نهج البلاغه]] - [[ذکر در کلام اسلامی]] - [[حق ذکر]] - [[ذکر در معارف دعا و زیارات]] - [[ذکر در معارف و سیره سجادی]] - [[ذکر در معارف و سیره حسینی]] - [[ذکر در معارف و سیره نبوی]]</div>
+| عنوان مدخل  = ذکر
+| مداخل مرتبط = [[ذکر در لغت]] - [[ذکر در قرآن]] - [[ذکر در اخلاق اسلامی]] - [[ذکر در فقه سیاسی]] - [[ذکر در معارف دعا و زیارات]] - [[ذکر در معارف و سیره نبوی]] - [[ذکر در معارف و سیره حسینی]] - [[ذکر در معارف و سیره سجادی]] - [[ذکر در حقوق اسلامی]]- [[ذکر در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]
+| پرسش مرتبط  =
+}}
-==مقدمه==
+== مقدمه ==
-*تذکرة، [[تذکیر]]: یادآوری‌ کردن، [[پند]] دادن<ref>بهاءالدین خرمشاهی، قرآن کریم، ترجمه، توضیحات و واژه‌نامه، ص۷۳۳.</ref> و به‌خاطر سپردن. اصل آن "[[ذکر]]" در مقابل "نسیان"<ref>ابن‌فارس، معجم مقاییس اللغة، ج۲، ص۳۵۸.</ref> و "غفلت"<ref>حسن مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج۳، ص۳۱۸.</ref>.
+تذکرة، [[تذکیر]]: یادآوری‌ کردن، [[پند]] دادن<ref>بهاءالدین خرمشاهی، قرآن کریم، ترجمه، توضیحات و واژه‌نامه، ص۷۳۳.</ref> و به‌خاطر سپردن. اصل آن "[[ذکر]]" در مقابل "نسیان"<ref>ابن‌فارس، معجم مقاییس اللغة، ج۲، ص۳۵۸.</ref> و "غفلت"<ref>حسن مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج۳، ص۳۱۸.</ref>.
-*{{متن قرآن|أَنْ أَخْرِجْ قَوْمَكَ مِنَ الظُّلُمَاتِ إِلَى النُّورِ وَذَكِّرْهُمْ بِأَيَّامِ اللَّهِ}}<ref>«(و گفتیم) که قومت را به سوی روشنایی از تیرگی‌ها بیرون بر و روزهای خداوند را به آنان گوشزد کن» سوره ابراهیم، آیه ۵.</ref>.
-*"[[ذکر]]" معانی مختلفی در لغت [[عرب]] دارد که عبارت‌اند از:
-#هیئت [[نفسانی]] که به [[انسان]] امکان می‌دهد، [[معارف]] مکتسبه خود را [[حفظ]] کند ([[قدرت]] حافظه)؛
-#[[ذکر قلبی]] به معنای [[یادآوری]]؛
-#[[ذکر]] لسانی به معنای بر زبان‌ آوردن<ref>حسین راغب اصفهانی، مفردات الفاظ القرآن، ص۱۷۹.</ref>.
-*از نام‌های [[قرآن کریم]] "الذِکر" است: {{متن قرآن|إِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا الذِّكْرَ وَإِنَّا لَهُ لَحَافِظُونَ}}<ref>«بی‌گمان ما خود قرآن را فرو فرستاده‌ایم و به یقین ما نگهبان آن خواهیم بود» سوره حجر، آیه ۹.</ref>.
-*از [[تکالیف الهی]] به [[پیامبراکرم]]{{صل}} [[یادآوری]] و به‌ خاطر آوردن [[ایام الله]] است: {{متن قرآن|وَذَكِّرْهُمْ بِأَيَّامِ اللَّهِ}}<ref>«و روزهای خداوند را به آنان گوشزد کن» سوره ابراهیم، آیه ۵.</ref>. برای هر ملّتی حافظه‌ای [[تاریخی]] وجود دارد که [[رهبران]] با [[بزرگداشت]] روزهای بزرگ و سرنوشت‌ساز ملّی، برای [[حفظ]] و حراست از ارزش‌های به‌دست‌ آمده در این نقاط عطف، این حافظه [[تاریخی]] را تقویت و تحکیم می‌نمایند. گاهی برخی [[ملت‌ها]] به علت نداشتن حافظه [[تاریخی]]، [[مذمت]] و [[نکوهش]] می‌شوند<ref>[[عبدالله نظرزاده|نظرزاده، عبدالله]]، [[فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم (کتاب)|فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم]]، ص:۱۷۷.</ref>.
-==جستارهای وابسته==
+{{متن قرآن|أَنْ أَخْرِجْ قَوْمَكَ مِنَ الظُّلُمَاتِ إِلَى النُّورِ وَذَكِّرْهُمْ بِأَيَّامِ اللَّهِ}}<ref>«(و گفتیم) که قومت را به سوی روشنایی از تیرگی‌ها بیرون بر و روزهای خداوند را به آنان گوشزد کن» سوره ابراهیم، آیه ۵.</ref>.
-==منابع==
+"[[ذکر]]" معانی مختلفی در لغت [[عرب]] دارد که عبارت‌اند از:
-* [[پرونده:1379779.jpg|22px]] [[عبدالله نظرزاده|نظرزاده، عبدالله]]، [[فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم (کتاب)|'''فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم''']]
-==پانویس==
+# هیئت [[نفسانی]] که به [[انسان]] امکان می‌دهد، معارف مکتسبه خود را [[حفظ]] کند ([[قدرت]] حافظه)؛
+# ذکر قلبی به معنای یادآوری؛
+# [[ذکر]] لسانی به معنای بر زبان‌ آوردن<ref>حسین راغب اصفهانی، مفردات الفاظ القرآن، ص۱۷۹.</ref>.
+از نام‌های [[قرآن کریم]] "الذِکر" است: {{متن قرآن|إِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا الذِّكْرَ وَإِنَّا لَهُ لَحَافِظُونَ}}<ref>«بی‌گمان ما خود قرآن را فرو فرستاده‌ایم و به یقین ما نگهبان آن خواهیم بود» سوره حجر، آیه ۹.</ref>.
+از [[تکالیف الهی]] به [[پیامبراکرم]] {{صل}} یادآوری و به‌ خاطر آوردن [[ایام الله]] است: {{متن قرآن|وَذَكِّرْهُمْ بِأَيَّامِ اللَّهِ}}<ref>«و روزهای خداوند را به آنان گوشزد کن» سوره ابراهیم، آیه ۵.</ref>. برای هر ملّتی حافظه‌ای [[تاریخی]] وجود دارد که [[رهبران]] با [[بزرگداشت]] روزهای بزرگ و سرنوشت‌ساز ملّی، برای [[حفظ]] و حراست از ارزش‌های به‌دست‌ آمده در این نقاط عطف، این حافظه [[تاریخی]] را تقویت و تحکیم می‌نمایند. گاهی برخی [[ملت‌ها]] به علت نداشتن حافظه [[تاریخی]]، [[مذمت]] و نکوهش می‌شوند<ref>[[عبدالله نظرزاده|نظرزاده، عبدالله]]، [[فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم (کتاب)|فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم]]، ص ۱۷۷.</ref>.
+== منابع ==
+{{منابع}}
+# [[پرونده:1379779.jpg|22px]] [[عبدالله نظرزاده|نظرزاده، عبدالله]]، [[فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم (کتاب)|'''فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم''']]
+{{پایان منابع}}
+== پانویس ==
 {{پانویس}}
-[[رده: مدخل]]
+[[رده:ذکر]]
-[[رده: ذکر]]