شوق به خدا: تفاوت میان نسخه‌ها

[[شوق]] یا [[اشتیاق]] به معنای آرزومندی، میل و رغبت است<ref>ر. ک. [[سید مجتبی علوی تراکمه‌ای|علوی تراکمه‌ای، سید مجتبی]]، [[شرح خطبه متقین در نهج البلاغه (کتاب)|شرح خطبه متقین در نهج البلاغه]].</ref>. رغبت به چیزی که به نحوی [[غایب]] باشد، بر این اساس [[شوق]] خالی از دردِ جدایی و [[فراق]] نیست. تفاوت [[شوق]] و [[حب]] در این است که در مفهوم [[شوق]] عدم وصول نهفته است در این مرحله [[شوق]] و [[حب]] همراه یکدیگرند ولی با وصول به مطلوب، [[شوق]] از میان می‌رود و [[حب]] همچنان باقی است<ref>نراقی، معراج السعاده، ص۶۷۲.</ref>. گرچه [[دیدار]] جمالِ [[محبوب]] که مقصد اصلی است، به [[علت]] [[قصور]] ذاتی [[بشر]]، بعید به نظر می‌رسد، ولی [[لذت]] [[دیدار]] تلاش او را گسترده‌تر نموده و [[آرامش]] را از او سلب می‌کند، جز نقش [[جمال]] [[محبوب]] چیزی نمی‌بیند و [[عظمت]] او سراسر وجودش را فراگرفته، دیده‌اش را خیره، همراه با [[خشیت]]، قلبش مضطرب، همیشه در سوز و گداز خواهد بود. [[امیر المؤمنین]] {{ع}} می‌فرماید: "و اگر نبود مدتی که [[خداوند]] برای اهل [[تقوا]] نوشته است، جانها و [[ارواح]] آنان در این کالبد خاکی، به اندازۀ یک چشم به هم زدن استقرار نداشت، به [[دلیل]] [[شوق]] به [[ثواب]] و [[ترس]] از [[عقاب]]"<ref>{{متن حدیث|وَ لَوْ لَا الْأَجَلُ الَّذِی کَتَبَ اللَّهُ [لَهُمْ‏] عَلَیْهِمْ لَمْ تَسْتَقِرَّ أَرْوَاحُهُمْ فِی أَجْسَادِهِمْ طَرْفَةَ عَیْنٍ شَوْقاً إِلَی الثَّوَابِ وَ خَوْفاً مِنَ الْعِقَاب}}؛ نهج البلاغه، ص ۳۰۳. ‏</ref>.<ref>ر.ک: [[سید مجتبی علوی تراکمه‌ای|علوی تراکمه‌ای، سید مجتبی]]، [[شرح خطبه متقین در نهج البلاغه (کتاب)|شرح خطبه متقین در نهج البلاغه]].</ref>

[[برترین]] و بالاترین [[مراتب شوق]]، [[شوق]] به [[خداوند سبحان]] است<ref>.ر. ک. [[رضا دهقانی|دهقانی، رضا]]، [[آینه فضیلت (کتاب)|آینه فضیلت]] ج ۱ ص ۱۴۸.</ref>. [[شوق]] [[الهی]] آتشی است که [[خدای تعالی]]، در [[دل]] اولیای خود برمی افروزد، تا آنچه در [[دل]] آنها از خواطر واردات و عوارض و [[حاجات]] است بسوزاند<ref>ر. ک. [[سید مجتبی علوی تراکمه‌ای|علوی تراکمه‌ای، سید مجتبی]]، [[شرح خطبه متقین در نهج البلاغه (کتاب)|شرح خطبه متقین در نهج البلاغه]].</ref>. [[شوق]] [[الهی]] از جهتی قابل [[ادراک]] و از جهتی غیر قابل [[ادراک]] است که دو صورت دارد:

[[ولی امر]] دوم امور [[الهی]] نامتناهی، که برای هر بنده‌ای، برخی از آنها روشن می‌شود ولی برخی از آنها همچنان پیچیده و مبهم باقی می‌مانند. شاید این امور نه در [[دنیا]] و نه در [[آخرت]] به کمال نهایت نرسد، زیرا محال است نهایت آنچه از صفات و [[افعال الهی]] برای [[خداوند]] معلوم است برای [[بنده]] مکشوف شود. این [[شوق]] هرگز فرو نمی‌نشیند و [[لذت]] لطایف [[نعمت‌ها]]، احساس درد عدم وصول را کاسته و [[الطاف]] [[کشف]] و [[شهود]] تا بی‌نهایت ادامه می‌یابد<ref>ر. ک. [[رضا دهقانی|دهقانی، رضا]]، [[آینه فضیلت (کتاب)|آینه فضیلت]] ج ۱ ص ۱۴۸.</ref>. [[امام صادق]] {{ع}} در همین زمینه فرمودند: "هر کس مشتاق به لقای [[الهی]] شد، میل به طعام و شراب و [[لذت]] اینها از او قطع می‌شود و میل [[خواب]] و استراحت برطرف می‌شود و به [[دوست]] و رفیق انس نمی‌گیرد، و به آبادی [[پناه]] نمی‌برد، [[لباس]] نرم و لطیف نمی‌پوشد، قرار و آرام نمی‌گیرد، شب و روز [[خداوند سبحان]] را [[عبادت]] می‌کند، و با زبان [[شوق]] با او [[راز]] و [[نیاز]] می‌کند، و درد [[دل]] خود را به او عرض می‌کند"<ref>{{متن حدیث|الْمُشْتَاقُ لَا یَشْتَهِی طَعَاماً وَ لَا یَلْتَذُّ شَرَاباً وَ لَا یَسْتَطِیبُ رُقَاداً وَ لَا یَأْنَسُ حَمِیماً وَ لَا یَأْوِی دَاراً وَ لَا یَسْکُنُ عُمْرَاناً وَ لَا یَلْبَسُ ثِیَاباً لَیِّنَةً وَ لَا یَقِرُّ قَرَاراً وَ یَعْبُدُ اللَّهَ لَیْلًا وَ نَهَاراً رَاجِیاً بِأَنْ یَصِلَ إِلَی مَا یَشْتَاقُ إِلَیْهِ وَ یُنَاجِیَهُ بِلِسَانِ الشَّوْقِ مُعَبِّراً عَمَّا فِی سَرِیرَتِهِ کَمَا أَخْبَرَ اللَّهُ تَعَالَی عَنْ مُوسَی {{ع}}فِی مِیعَادِ رَبِّهِ وَ عَجِلْتُ إِلَیْکَ رَبِّ لِتَرْضی‏ وَ فَسَّرَ النَّبِیُّ ص عَنْ حَالِهِ أَنَّهُ مَا أَکَلَ وَ لَا شَرِبَ وَ لَا نَامَ وَ لَا اشْتَهَی شَیْئاً مِنْ ذَلِکَ فِی ذَهَابِهِ وَ مَجِیئِهِ أَرْبَعِینَ یَوْماً شَوْقاً إِلَی رَبِّهِ فَإِذَا دَخَلْتَ مَیْدَانَ الشَّوْقِ فَکَبِّرْ عَلَی‏ نَفْسِکَ وَ مُرَادِکَ مِنَ الدُّنْیَا وَ دَعْ جَمِیعَ الْمَأْلُوفَاتِ وَ اصْرِفْهُ عَنْ سِوَی مَعْشُوقِکَ وَ لَبِّ بَیْنَ حَیَاتِکَ وَ مَوْتِکَ لَبَّیْکَ اللَّهُمَّ لَبَّیْکَ أَعْظَمَ اللَّهُ أَجْرَکَ وَ مَثَلُ الْمُشْتَاقِ مَثَلُ الْغَرِیقِ لَیْسَ لَهُ هِمَّةٌ إِلَّا خَلَاصُهُ وَ قَدْ نَسِیَ کُلَّ شَیْ‏ءٍ دُونَه}}، ‏ مصباح الشریعة باب ۹۸.</ref>.

 

{{پایان مدخل وابسته}}