اقتصاد در لغت: تفاوت میان نسخه‌ها

نسخهٔ ‏۲۳ دسامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۵۱

مقدمه

واژه "اقتصاد" از ماده "ق ـ ص ـ د" به معنای تصمیم‌گیری و اراده به انجام کاری بوده^[۱] و در معانی مرتبط دیگری چون عدل و میانه‌روی، حد وسط میان اسراف و تقتیر، استقامت و پایداری در مسیر نیز به‌کار رفته است^[۲].^[۳]

منابع

پانویس

↑ التحقیق، ج ۹، ص ۲۶۹، "قصد".
↑ الصحاح، ج۲، ص۵۲۴ ـ ۵۲۵؛ لسان‌العرب، ج۱۱، ص ۱۷۹ ـ ۱۸۲؛ التحقیق، ج ۹، ص ۲۶۹.
↑ معموری، محمد جواد، مقاله «اقتصاد»، دائرة المعارف قرآن کریم ج۴؛ ناظم‌زاده، سید اصغر، تجلی امامت، ص ۳۷۳.

[1] التحقیق، ج ۹، ص ۲۶۹، "قصد".

[2] الصحاح، ج۲، ص۵۲۴ ـ ۵۲۵؛ لسان‌العرب، ج۱۱، ص ۱۷۹ ـ ۱۸۲؛ التحقیق، ج ۹، ص ۲۶۹.

[3] معموری، محمد جواد، مقاله «اقتصاد»، دائرة المعارف قرآن کریم ج۴؛ ناظم‌زاده، سید اصغر، تجلی امامت، ص ۳۷۳.

[۱]

[۲]

[۳]

@@ خط ۷: / خط ۷: @@
 == مقدمه ==
-[[اقتصاد]] به معنای [[میانه‌روی]] واعتدال است. ریشه این لغت از «قصد» به معنای [[میانه‌روی]] و [[تجاوز]] نکردن است. و مقتصد به معنای «[[معتدل]]» است. این واژه در [[قرآن کریم]] هم به همین معنی به کار رفته است، چنان که می‌فرماید: {{متن قرآن|مِنْهُمْ أُمَّةٌ مُقْتَصِدَةٌ}}<ref>«برخی از ایشان امتی میانه‌رو هستند» سوره مائده، آیه ۶۶.</ref> یعنی ملتی که رفتارهایش بر اساس [[اعتدال]] و [[دوری از افراط و تفریط]] است و در [[آیه]] دیگری آمده است: {{متن قرآن|وَاقْصِدْ فِي مَشْيِكَ}}<ref>«و در راه رفتنت میانه‌رو باش» سوره لقمان، آیه ۱۹.</ref>.
+واژه "[[اقتصاد]]" از ماده "ق ـ ص ـ د" به معنای تصمیم‌گیری و [[اراده]] به انجام کاری بوده<ref>التحقیق، ج ۹، ص ۲۶۹، "قصد".</ref> و در معانی مرتبط دیگری چون [[عدل]] و [[میانه‌روی]]، [[حد وسط]] میان [[اسراف]] و تقتیر، [[استقامت]] و [[پایداری]] در مسیر نیز به‌کار رفته است<ref>الصحاح، ج۲، ص۵۲۴ ـ ۵۲۵؛ لسان‌العرب، ج۱۱، ص ۱۷۹ ـ ۱۸۲؛ التحقیق، ج ۹، ص ۲۶۹.</ref>.<ref>[[محمد جواد معموری|معموری، محمد جواد]]، [[اقتصاد (مقاله)|مقاله «اقتصاد»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۴ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم ج۴]]؛ [[سید اصغر ناظم‌زاده|ناظم‌زاده، سید اصغر]]، [[تجلی امامت (کتاب)|تجلی امامت]]، ص ۳۷۳.</ref>
-[[حضرت علی]] {{ع}} هم در [[وصیت]] خود به [[امام حسن]] {{ع}} می‌فرماید:
-{{متن حدیث|وَ اقْصِدْ يَا بُنَيَّ فِي مَعِيشَتِكَ وَ اقْتَصِدْ فِي عِبَادَتِكَ}}؛
-«فرزندم، در [[امور مالی]] و وضعیت معیشتی و نیز در [[عبادت]] میانه رو باش»<ref>شیخ عباس قمی، سفینة البحار، ج۲، ص۴۱۰.</ref>.
-[[امام]] {{ع}} در [[خطبه]] [[همام]] یکی از صفات [[پرهیزگاران]] را این گونه برمی‌شمارد {{متن حدیث|وَ مَلْبَسُهُمُ الِاقْتِصَادُ}}؛ «[[پوشش]] آنها میانه‌روی است»<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۹۳.</ref>.
-البته باید توجه داشت که در لسان [[پیشوایان دینی]]، واژه‌ای که در خصوص مسائل [[اقتصادی]] بیشتر به کار می‌رفته است، تقدیر در [[معیشت]]، بوده است فی المثل [[امام علی]] {{ع}} می‌فرماید: [[اصلاح امور مردم]] به سه چیز بستگی دارد
-# [[تفقه در دین]] و [[شناخت]] [[قوانین اسلام]]؛
-# [[صبر]] و [[تحمل]] [[مشکلات]]؛
-# حسن تقدیر و اندازه‌گیری در معیشت<ref>بحار الانوار، ج۷۱، ص۳۴۴.</ref><ref>[[سید اصغر ناظم‌زاده|ناظم‌زاده، سید اصغر]]، [[تجلی امامت (کتاب)|تجلی امامت]] ص ۳۷۳.</ref>
 == منابع ==