الهام در حدیث

اين مدخل از زیرشاخه‌های بحث الهام است. "الهام" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:

الهام در قرآن | الهام در حدیث | الهام در کلام اسلامی | الهام در فلسفه اسلامی | الهام در عرفان اسلامی | الهام از دیدگاه برون‌دینی

در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل الهام (پرسش) قابل دسترسی خواهند بود.

الهام در لغت به معنای در دل افتادن، در دل افکندن، در دل افکندن نیکی، در دل افکندن چیزی، در دل افکندن چیزی است در اصطلاح علوم اسلامی به معنای القای معنا و معرفتی از سوی عالم بالا بر قلب آدمی به طریق فیض، و بدون طلب و اکتساب و استفاضه است.

کاربردهای الهام در حدیث

• از جست وجو در احادیث معلوم می‌شود که الهام همانند واژه وحی به دو معنای عام و خاص به کار رفته است؛ معنای خاص آن، القای چیزی و معرفتی در قلب انسان است که مقابل معنای خاص وحی "وحی نبوّت"، و برای بیان تمییز میان نبیّ و ولیّ است . الهام به این معنا، در برخی احادیث مقابل تحدیث هم قرار گرفته؛ به این بیان که تحدیث، نواختن سمع و القای در قوه شنوایی است، و الهام،‌انداختن در قلب است ، وبه توفیق الهی ، و وقار و سکینه‌ای که در پی الهام برای او حاصل می‌شود از وسوسه شیطانی بازشناخته می‌شود. آنچه به قلب الهام می‌شود تنها از سنخ علم و معرفت نیست بلکه از الهام حُبّ و بغض و طاعت و شکر و دعا و صبر و امور دیگر هم سخن به میان رفته است.
• اما الهام به معنای عام، علاوه بر انسان‌ها، فرشتگان و حیواناتی چون زنبور عسل را هم شامل می‌شود. و می‌توان میان الهام و وحی به معنای عام آن دو رابطه عموم من وجه را استنباط کرد .

منابع

• سلیمانی بهبهانی، عبدالرحیم، دانشنامه کلام اسلامی ج۱.

جستارهای وابسته

1. الهام به امام؛(ع)
2. الهام به پیامبر؛(ص)
3. الهام به پیامبر خاتم؛(ص)
4. الهام به ولی؛
5. الهام به وصی؛
6. الهام به اهل بیت(ع)؛
7. الهام به فاطمه زهرا(س).

منبع‌شناسی جامع وحی و الهام

• کتاب‌شناسی وحی و الهام؛
• مقاله‌شناسی وحی و الهام؛
• پایان‌نامه‌شناسی وحی و الهام.

پانویس