هجرت در معارف و سیره حسینی: تفاوت میان نسخه‌ها

نسخهٔ کنونی تا ‏۳۰ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۲۲

مقدمه

در بسیاری از نهضت‌ها "هجرت"، نقش عمده داشته است. در نهضت عاشورا نیز سیدالشهدا(ع) از مدینۀ جدّش به مکه و از آنجا به کربلا هجرت کرد. همچنان که رسول خدا از مکه به مدینه هجرت نمود و آن هجرت، مبدأ تحوّل در وضع مسلمانان و سرآغاز تاریخ گشت، هجرت امام حسین(ع) نیز در زنده کردن دین پیامبر تأثیر بسزا داشت و محرم آغاز سال هجری قمری حساب شد و هر دو هجرت بخاطر دین و بقای رسالت بود. همچنان که حضرت موسی هجرت کرد و از مصر با حالت خوف بیرون رفت ﴿فَخَرَجَ مِنْهَا خَائِفًا يَتَرَقَّبُ﴾^[۱]. چون گروه فرعونی در فکر کشتن موسی بودند، سیدالشهدا(ع) نیز مخفیانه و خائفانه از جوار قبر رسول خدا(ص) کوچید و راه مکه را در پیش گرفت، در حالی که همان آیه را می‌خواند^[۲]. هجرت از مکه نیز برای فرار از مرگ تحمیلی بود که یزید می‌خواست بر او تحمیل کند و رو به شهادتی رفت که خونش ثمربخش باشد، آنگونه که هجرت رسول خدا(ص) نیز، خنثی‌کنندۀ توطئه کسانی بود که در “لیلة المبیت” به قصد کشتن او به خانه‌اش ریختند، اما آن حضرت راه غار ثور و سپس مدینه را پیش گرفته بود.

هجرت، لازمۀ هر نهضت عاشورایی و انقلاب مکتبی است، هم دل کندن از زندگی و حیات مادی و دست شستن از جان در راه هدف، هم کوچیدن از خاک، خانه، اقوام و همۀ دلبستگی‌ها و تعلّقات است. هجرت، هم مهاجر را پخته و آبدیده می‌کند، هم افق افکار را گسترده می‌سازد، هم مناطق هجرت را از تحوّل و دگرگونی برخوردار می‌کند. هجرت امام خمینی نیز از نجف به فرانسه، انقلاب اسلامی را در سطح جهان مطرح ساخت و پیام نهضت را به همه جا رساند. امام امت تصمیم داشت اگر هیچ کشوری اجازۀ ورود ندهد، سوار بر کشتی شده و دریاها را درنوردد و پیام مظلومیت ملت ایران را به گوش جهانیان برساند. سفر‌های تبلیغی مبلغان دینی در طول سال، به‌ویژه در ایام محرم و رمضان نیز نوعی هجرت است^[۳].

منابع

محدثی، جواد، فرهنگ عاشورا

پانویس

↑ «آنگاه (موسی) از آن (شهر) هراسان در حالی که (هر سو را) پاس می‌داشت، بیرون رفت» سوره قصص، آیه ۲۱.
↑ مقتل الحسین، مقرّم، ص۱۵۷.
↑ محدثی، جواد، فرهنگ عاشورا، ص۵۰۰.

[1] «آنگاه (موسی) از آن (شهر) هراسان در حالی که (هر سو را) پاس می‌داشت، بیرون رفت» سوره قصص، آیه ۲۱.

[2] مقتل الحسین، مقرّم، ص۱۵۷.

[3] محدثی، جواد، فرهنگ عاشورا، ص۵۰۰.

[۱]

[۲]

[۳]

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
+{{مدخل مرتبط
+| موضوع مرتبط = هجرت
+| عنوان مدخل  = هجرت
+| مداخل مرتبط = [[هجرت در قرآن]] - [[هجرت در معارف و سیره حسینی]] - [[هجرت در معارف و سیره نبوی]] - [[هجرت در فقه سیاسی]] - [[هجرت در معارف دعا و زیارات]] - [[هجرت در معارف و سیره سجادی]] - [[هجرت در سیره معصوم]] - [[هجرت در جامعه‌شناسی اسلامی]] - [[هجرت در تاریخ اسلامی]]
+| پرسش مرتبط  =
+}}
-{{امامت}}
+== مقدمه ==
-<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
+در بسیاری از [[نهضت‌ها]] "[[هجرت]]"، نقش عمده داشته است. در [[نهضت عاشورا]] نیز [[سیدالشهدا]]{{ع}} از مدینۀ جدّش به [[مکه]] و از آنجا به [[کربلا]] هجرت کرد. همچنان که [[رسول خدا]] از مکه به [[مدینه]] هجرت نمود و آن هجرت، مبدأ تحوّل در وضع [[مسلمانان]] و سرآغاز [[تاریخ]] گشت، هجرت [[امام حسین]]{{ع}} نیز در زنده کردن [[دین]] [[پیامبر]] تأثیر بسزا داشت و [[محرم]] آغاز سال هجری قمری حساب شد و هر دو هجرت بخاطر [[دین]] و بقای [[رسالت]] بود. همچنان که [[حضرت موسی]] هجرت کرد و از [[مصر]] با حالت [[خوف]] بیرون رفت {{متن قرآن|فَخَرَجَ مِنْهَا خَائِفًا يَتَرَقَّبُ}}<ref>«آنگاه (موسی) از آن (شهر) هراسان در حالی که (هر سو را) پاس می‌داشت، بیرون رفت» سوره قصص، آیه ۲۱.</ref>. چون گروه [[فرعونی]] در [[فکر]] کشتن [[موسی]] بودند، سیدالشهدا{{ع}} نیز مخفیانه و خائفانه از جوار [[قبر رسول خدا]]{{صل}} کوچید و راه مکه را در پیش گرفت، در حالی که همان [[آیه]] را می‌خواند<ref>مقتل الحسین، مقرّم، ص۱۵۷.</ref>. هجرت از مکه نیز برای فرار از مرگ تحمیلی بود که یزید می‌خواست بر او [[تحمیل]] کند و رو به شهادتی رفت که خونش ثمربخش باشد، آنگونه که [[هجرت رسول خدا]]{{صل}} نیز، خنثی‌کنندۀ [[توطئه]] کسانی بود که در “لیلة المبیت” به قصد کشتن او به خانه‌اش ریختند، اما آن حضرت راه [[غار ثور]] و سپس مدینه را پیش گرفته بود.
-: <div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">این مدخل مرتبط با مباحث پیرامون [[هجرت]] است. "'''[[هجرت]]'''" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>
-<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
-: <div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[هجرت در لغت]] | [[هجرت در قرآن]] | [[هجرت در حدیث]] | [[هجرت در کلام اسلامی]] | [[هجرت در معارف و سیره حسینی]] | [[هجرت در فقه سیاسی]] | [[هجرت در معارف دعا و زیارات]] | [[هجرت در معارف و سیره سجادی]] | [[هجرت در معارف و سیره رضوی]] | [[هجرت در سیره معصوم]] | [[هجرت پیامبر خاتم]]</div>
-<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
-: <div style="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[هجرت (پرسش)]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>
-<div style="padding: 0.4em 0em 0.0em;">
-==مقدمه==
+هجرت، لازمۀ هر [[نهضت]] [[عاشورایی]] و [[انقلاب]] مکتبی است، هم [[دل]] کندن از [[زندگی]] و حیات مادی و دست شستن از [[جان]] در راه [[هدف]]، هم کوچیدن از خاک، [[خانه]]، [[اقوام]] و همۀ دلبستگی‌ها و تعلّقات است. هجرت، هم [[مهاجر]] را پخته و آبدیده می‌کند، هم افق [[افکار]] را گسترده می‌سازد، هم مناطق هجرت را از تحوّل و [[دگرگونی]] برخوردار می‌کند. هجرت [[امام خمینی]] نیز از [[نجف]] به فرانسه، انقلاب اسلامی را در سطح [[جهان]] مطرح ساخت و [[پیام]] نهضت را به همه جا رساند. امام امت تصمیم داشت اگر هیچ کشوری اجازۀ ورود ندهد، سوار بر کشتی شده و [[دریاها]] را درنوردد و [[پیام]] مظلومیت ملت ایران را به گوش جهانیان برساند. سفر‌های [[تبلیغی]] مبلغان دینی در طول سال، به‌ویژه در ایام [[محرم]] و [[رمضان]] نیز نوعی هجرت است<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ عاشورا (کتاب)|فرهنگ عاشورا]]، ص۵۰۰.</ref>.
-در بسیاری از [[نهضت‌ها]] "[[هجرت]]"، نقش عمده داشته است. در [[نهضت عاشورا]] نیز [[سیدالشهدا]]{{ع}} از مدینۀ جدّش به [[مکه]] و از آنجا به [[کربلا]] [[هجرت]] کرد. همچنان که [[رسول خدا]] از [[مکه]] به [[مدینه]] [[هجرت]] نمود و آن [[هجرت]]، مبدأ تحوّل در وضع [[مسلمانان]] و سرآغاز [[تاریخ]] گشت، [[هجرت امام حسین]]{{ع}} نیز در زنده کردن [[دین]] [[پیامبر]] تأثیر بسزا داشت و [[محرم]] آغاز سال [[هجری قمری]] حساب شد و هر دو [[هجرت]] بخاطر [[دین]] و بقای [[رسالت]] بود. همچنان که [[حضرت موسی]] [[هجرت]] کرد و از [[مصر]] با حالت [[خوف]] بیرون رفت {{متن قرآن|فَخَرَجَ مِنْهَا خَائِفًا يَتَرَقَّبُ}}<ref>«آنگاه (موسی) از آن (شهر) هراسان در حالی که (هر سو را) پاس می‌داشت، بیرون رفت» سوره قصص، آیه ۲۱.</ref>. چون گروه [[فرعونی]] در [[فکر]] کشتن [[موسی]] بودند، [[سیدالشهدا]]{{ع}} نیز مخفیانه و خائفانه از جوار [[قبر]] [[رسول خدا]]{{صل}} کوچید و [[راه]] [[مکه]] را در پیش گرفت، در حالی که همان [[آیه]] را می‌خواند<ref>مقتل الحسین، مقرّم، ص۱۵۷.</ref>. [[هجرت]] از [[مکه]] نیز برای فرار از [[مرگ]] تحمیلی بود که [[یزید]] می‌خواست بر او [[تحمیل]] کند و رو به شهادتی رفت که خونش ثمربخش باشد، آنگونه که [[هجرت]] [[رسول خدا]]{{صل}} نیز، خنثی‌کنندۀ [[توطئه]] کسانی بود که در “لیلة المبیت” به قصد کشتن او به خانه‌اش ریختند، اما آن [[حضرت]] [[راه]] [[غار ثور]] و سپس [[مدینه]] را پیش گرفته بود.
-[[هجرت]]، لازمۀ هر [[نهضت]] [[عاشورایی]] و [[انقلاب]] مکتبی است، هم [[دل]] کندن از [[زندگی]] و [[حیات مادی]] و [[دست]] شستن از [[جان]] در [[راه]] [[هدف]]، هم کوچیدن از [[خاک]]، [[خانه]]، [[اقوام]] و همۀ دلبستگی‌ها و تعلّقات است. [[هجرت]]، هم [[مهاجر]] را پخته و آبدیده می‌کند، هم افق [[افکار]] را گسترده می‌سازد، هم مناطق [[هجرت]] را از تحوّل و دگرگونی برخوردار می‌کند. [[هجرت]] [[امام خمینی]] نیز از [[نجف]] به فرانسه، [[انقلاب اسلامی]] را در سطح [[جهان]] مطرح ساخت و [[پیام]] [[نهضت]] را به همه جا رساند. [[امام امت]] [[تصمیم]] داشت اگر هیچ کشوری اجازۀ ورود ندهد، سوار بر کشتی شده و دریاها را درنوردد و [[پیام]] [[مظلومیت]] [[ملت]] [[ایران]] را به گوش جهانیان برساند. سفر‌های [[تبلیغی]] [[مبلغان]] [[دینی]] در طول سال، به‌ویژه در ایام [[محرم]] و [[رمضان]] نیز نوعی [[هجرت]] است<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ عاشورا (کتاب)|فرهنگ عاشورا]]، ص ۵۰۰.</ref>.
+== منابع ==
+{{منابع}}
+# [[پرونده:13681024.jpg|22px]] [[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ عاشورا (کتاب)|'''فرهنگ عاشورا''']]
+{{پایان منابع}}
-== جستارهای وابسته ==
+== پانویس ==
+{{پانویس}}
-==منابع==
+[[رده:هجرت]]
-* [[پرونده:13681024.jpg|22px]] [[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ عاشورا (کتاب)|'''فرهنگ عاشورا''']]
-==پانویس==
-{{یادآوری پانویس}}
-{{پانویس2}}
-[[رده:هجرت در معارف و سیره حسینی]]
-[[رده:مدخل فرهنگ عاشورا]]