زن در فقه سیاسی: تفاوت میان نسخه‌ها

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۸ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۱۵

مقدمه

زنان، دختران (جنس اناث) در برابر مردان و پسران^[۱]. مأخوذ از زبان آرامی یا سریانی یا عبری^[۲].

در قرآن کریم از زن و مرد سخن به میان آمده است. از مهم‌ترین آیاتی که دیدگاه ارزشی مساوی قرآن کریم به زن و مرد را در منافع مادّی دلالت دارد، آیه شریفه ﴿لِلرِّجَالِ نَصِيبٌ مِمَّا اكْتَسَبُوا وَلِلنِّسَاءِ نَصِيبٌ مِمَّا اكْتَسَبْنَ﴾^[۳] می‌باشد که استثمار و برده کشی از جنس زن و انسان‌های دیگر را نفی می‌کند.

پس از ظهور انقلابات فمینستی و زن‌محور که با هدف کسب حقوق مساوی با مردان در جهان غرب آغاز و به‌تدریج به گرایش‌های برتری زنان کشیده شد، ادیان الهی، به‌ویژه قرآن کریم و احکام اسلامی به‌شدت مورد هجوم این اندیشه‌ها قرار گرفت؛ به‌خصوص احکامی چون دیه، ارث و حجاب و آیه شریفه ﴿الرِّجَالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّسَاءِ بِمَا فَضَّلَ اللَّهُ بَعْضَهُمْ عَلَى بَعْضٍ وَبِمَا أَنْفَقُوا مِنْ أَمْوَالِهِمْ﴾^[۴] مورد خدشه و در معرض تفاسیر مختلف قرار گرفت.

کتاب‌های بسیاری برای تبیین جایگاه زن در نظام اجتماعی و حقوقی اسلام تألیف شده است که تساوی زن و مرد را در ارزش‌های انسانی مورد بررسی قرار داده‌اند. تفاوت زن و مرد در فقه اسلامی و برخی احکام شرعی به دلیل برخی تفاوت‌ها در جایگاه اقتصادی و الزامات تکوینی و عاطفی و روحی جنس زن و مرد برشمرده شده است^[۵].^[۶]

منابع

نظرزاده، عبدالله، فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم

پانویس

↑ بهاءالدین خرمشاهی، قرآن کریم، ترجمه، توضیحات و واژه‌نامه، ص۸۲۳.
↑ حسن مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج۱۲، ص۱۱۱.
↑ «و آنچه را که خداوند با آن برخی از شما را بر برخی دیگر برتری داده است آرزو نکنید؛ مردان را از آنچه برای خود به دست می‌آورند بهره‌ای است و زنان را (هم) از آنچه برای خویش به کف می‌آورند بهره‌ای؛ و بخشش خداوند را درخواست کنید که خداوند به هر چیزی داناست» سوره نساء، آیه ۳۲.
↑ «مردان سرپرست زنانند بدان روی که خداوند برخی از آنان را بر برخی دیگر برتری داده است و برای آنکه مردان از دارایی‌های خویش می‌بخشند» سوره نساء، آیه ۳۴.
↑ ر.ک: عبدالله جوادی آملی، زن در آیینه کمال و جمال. مرتضی مطهری، نظام حقوق زن در اسلام.
↑ نظرزاده، عبدالله، فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم، ص۴۹۸-۴۹۹.

[1] بهاءالدین خرمشاهی، قرآن کریم، ترجمه، توضیحات و واژه‌نامه، ص۸۲۳.

[2] حسن مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج۱۲، ص۱۱۱.

[3] «و آنچه را که خداوند با آن برخی از شما را بر برخی دیگر برتری داده است آرزو نکنید؛ مردان را از آنچه برای خود به دست می‌آورند بهره‌ای است و زنان را (هم) از آنچه برای خویش به کف می‌آورند بهره‌ای؛ و بخشش خداوند را درخواست کنید که خداوند به هر چیزی داناست» سوره نساء، آیه ۳۲.

[4] «مردان سرپرست زنانند بدان روی که خداوند برخی از آنان را بر برخی دیگر برتری داده است و برای آنکه مردان از دارایی‌های خویش می‌بخشند» سوره نساء، آیه ۳۴.

[5] ر.ک: عبدالله جوادی آملی، زن در آیینه کمال و جمال. مرتضی مطهری، نظام حقوق زن در اسلام.

[6] نظرزاده، عبدالله، فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم، ص۴۹۸-۴۹۹.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-{{نبوت}}
+{{مدخل مرتبط
-<div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از زیرشاخه‌های بحث '''[[زن]]''' است. "'''زن'''" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>
+| موضوع مرتبط = زن
-<div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[زن در قرآن]] - [[زن در علوم قرآنی]] -[[زن در معارف دعا و زیارات]] - [[زن در معارف و سیره حسینی]] - [[زن در معارف و سیره سجادی]] - [[زن در معارف مهدویت]] - [[زن در معارف و سیره نبوی]] - [[زن در سیره معصوم]] - [[زن در فقه سیاسی]]</div>
+| عنوان مدخل  = زن
+| مداخل مرتبط = [[زن در قرآن]] - [[زن در علوم قرآنی]] - [[زن در معارف دعا و زیارات]] - [[زن در معارف و سیره حسینی]] - [[زن در معارف و سیره سجادی]] - [[زن در معارف مهدویت]] - [[زن در معارف و سیره نبوی]] - [[زن در سیره معصوم]] - [[زن در فقه سیاسی]] - [[زن در تاریخ اسلامی]] - [[زن در عصر جاهلیت]] - [[زن در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]] - [[زن در سبک زندگی اسلامی]]
+| پرسش مرتبط  =
+}}
-==مقدمه==
+== مقدمه ==
-[[زنان]]، [[دختران]] (جنس اناث) در برابر مردان و پسران<ref>بهاءالدین خرمشاهی، قرآن کریم، ترجمه، توضیحات و واژه‌نامه، ص۸۲۳.</ref>. مأخوذ از [[زبان]] آرامی یا [[سریانی]] یا [[عبری]]<ref>حسن مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج۱۲، ص۱۱۱.</ref>.
+[[زنان]]، [[دختران]] (جنس اناث) در برابر مردان و پسران<ref>بهاءالدین خرمشاهی، قرآن کریم، ترجمه، توضیحات و واژه‌نامه، ص۸۲۳.</ref>. مأخوذ از [[زبان]] آرامی یا سریانی یا عبری<ref>حسن مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج۱۲، ص۱۱۱.</ref>.
-{{متن قرآن|وَلِلنِّسَاءِ نَصِيبٌ مِمَّا اكْتَسَبْنَ}}<ref>« زنان را (هم) از آنچه برای خویش به کف می‌آورند بهره‌ای» سوره نساء، آیه ۳۲.</ref>.
+در [[قرآن کریم]] از [[زن]] و مرد سخن به میان آمده است. از مهم‌ترین آیاتی که دیدگاه ارزشی مساوی قرآن کریم به زن و مرد را در [[منافع]] [[مادّی]] دلالت دارد، [[آیه شریفه]] {{متن قرآن|لِلرِّجَالِ نَصِيبٌ مِمَّا اكْتَسَبُوا وَلِلنِّسَاءِ نَصِيبٌ مِمَّا اكْتَسَبْنَ}}<ref>«و آنچه را که خداوند با آن برخی از شما را بر برخی دیگر برتری داده است آرزو نکنید؛ مردان را از آنچه برای خود به دست می‌آورند بهره‌ای است و زنان را (هم) از آنچه برای خویش به کف می‌آورند بهره‌ای؛ و بخشش خداوند را درخواست کنید که خداوند به هر چیزی داناست» سوره نساء، آیه ۳۲.</ref> می‌باشد که [[استثمار]] و برده کشی از جنس زن و انسان‌های دیگر را [[نفی]] می‌کند.
-در [[قرآن کریم]] از [[زن]] و مرد سخن به میان آمده است. از مهم‌ترین آیاتی که دیدگاه ارزشی مساوی قرآن کریم به زن و مرد را در [[منافع]] [[مادّی]] دلالت دارد، [[آیه شریفه]] {{متن قرآن|لِلرِّجَالِ نَصِيبٌ مِمَّا اكْتَسَبُوا وَلِلنِّسَاءِ نَصِيبٌ مِمَّا اكْتَسَبْنَ}}<ref>«و آنچه را که خداوند با آن برخی از شما را بر برخی دیگر برتری داده است آرزو نکنید؛ مردان را از آنچه برای خود به دست می‌آورند  بهره‌ای است و زنان را (هم) از آنچه برای خویش به کف می‌آورند بهره‌ای؛ و بخشش خداوند را درخواست کنید  که خداوند به هر چیزی داناست» سوره نساء، آیه ۳۲.</ref> می‌باشد که [[استثمار]] و برده کشی از جنس زن و انسان‌های دیگر را [[نفی]] می‌کند.
+پس از ظهور انقلابات فمینستی و زن‌محور که با [[هدف]] کسب [[حقوق]] مساوی با مردان در جهان غرب آغاز و به‌تدریج به گرایش‌های [[برتری]] زنان کشیده شد، [[ادیان الهی]]، به‌ویژه قرآن کریم و [[احکام اسلامی]] به‌شدت مورد هجوم این [[اندیشه‌ها]] قرار گرفت؛ به‌خصوص احکامی چون دیه، [[ارث]] و [[حجاب]] و آیه شریفه {{متن قرآن|الرِّجَالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّسَاءِ بِمَا فَضَّلَ اللَّهُ بَعْضَهُمْ عَلَى بَعْضٍ وَبِمَا أَنْفَقُوا مِنْ أَمْوَالِهِمْ}}<ref>«مردان سرپرست زنانند بدان روی که خداوند برخی از آنان را بر برخی دیگر برتری داده است و برای آنکه مردان از دارایی‌های خویش می‌بخشند» سوره نساء، آیه ۳۴.</ref> مورد خدشه و در معرض [[تفاسیر]] مختلف قرار گرفت.
-[[پس از ظهور]] انقلابات فمینستی و زن‌محور که با [[هدف]] کسب [[حقوق]] مساوی با مردان در [[جهان غرب]] آغاز و به‌تدریج به گرایش‌های [[برتری]] زنان کشیده شد، [[ادیان الهی]]، به‌ویژه قرآن کریم و [[احکام اسلامی]] به‌شدت مورد [[هجوم]] این [[اندیشه‌ها]] قرار گرفت؛ به‌خصوص احکامی چون دیه، [[ارث]] و [[حجاب]] و آیه شریفه {{متن قرآن|الرِّجَالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّسَاءِ بِمَا فَضَّلَ اللَّهُ بَعْضَهُمْ عَلَى بَعْضٍ وَبِمَا أَنْفَقُوا مِنْ أَمْوَالِهِمْ}}<ref>«مردان سرپرست زنانند  بدان روی که خداوند برخی از آنان را بر برخی دیگر برتری داده است و برای آنکه مردان از دارایی‌های خویش می‌بخشند» سوره نساء، آیه ۳۴.</ref> مورد خدشه و در معرض [[تفاسیر]] مختلف قرار گرفت.
+کتاب‌های بسیاری برای [[تبیین]] [[جایگاه زن]] در [[نظام اجتماعی]] و [[حقوقی]] [[اسلام]] تألیف شده است که [[تساوی]] [[زن]] و مرد را در ارزش‌های [[انسانی]] مورد بررسی قرار داده‌اند. تفاوت زن و مرد در [[فقه اسلامی]] و برخی [[احکام شرعی]] به [[دلیل]] برخی تفاوت‌ها در [[جایگاه]] [[اقتصادی]] و الزامات [[تکوینی]] و [[عاطفی]] و [[روحی]] جنس زن و مرد برشمرده شده است<ref>ر.ک: عبدالله جوادی آملی، زن در آیینه کمال و جمال. مرتضی مطهری، نظام حقوق زن در اسلام.</ref>.<ref>[[عبدالله نظرزاده|نظرزاده، عبدالله]]، [[فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم (کتاب)|فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم]]، ص۴۹۸-۴۹۹.</ref>
-کتاب‌های بسیاری برای [[تبیین]] [[جایگاه زن]] در [[نظام اجتماعی]] و [[حقوقی]] [[اسلام]] تألیف شده است که [[تساوی]] [[زن]] و مرد را در ارزش‌های [[انسانی]] مورد بررسی قرار داده‌اند. تفاوت زن و مرد در [[فقه اسلامی]] و برخی [[احکام شرعی]] به [[دلیل]] برخی تفاوت‌ها در [[جایگاه]] [[اقتصادی]] و الزامات [[تکوینی]] و [[عاطفی]] و [[روحی]] جنس زن و مرد برشمرده شده است<ref>ر.ک: عبدالله جوادی آملی، زن در آیینه کمال و جمال. مرتضی مطهری، نظام حقوق زن در اسلام.</ref>.<ref>[[عبدالله نظرزاده|نظرزاده، عبدالله]]، [[فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم (کتاب)|فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم]]، ص: ۴۹۸-۴۹۹.</ref>
+== منابع ==
-== جستارهای وابسته ==
-==منابع==
 {{منابع}}
 # [[پرونده:1379779.jpg|22px]] [[عبدالله نظرزاده|نظرزاده، عبدالله]]، [[فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم (کتاب)|'''فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم''']]
 {{پایان منابع}}
-==پانویس==
+== پانویس ==
 {{پانویس}}
 [[رده:زن]]
-[[رده:مدخل]]