اسماعیل بن همام: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱: خط ۱:
{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل  = | مداخل مرتبط = [[اسماعیل بن همام در حدیث]] - [[اسماعیل بن همام در تاریخ اسلامی]] - [[اسماعیل بن همام در معارف و سیره رضوی]]| پرسش مرتبط  = }}
{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل  = | مداخل مرتبط = [[اسماعیل بن همام در معارف و سیره رضوی]]| پرسش مرتبط  = }}


== مقدمه ==
== مقدمه ==
از [[اصحاب]] و [[راویان امام رضا]] {{ع}}. [[اسماعیل بن همام بن عبد الرحمن بن ابی عبدالله میمون بصری]]<ref>رجال النجاشی، ص۳۰؛ إیضاح الإشتباه، ص۹۱.</ref> و مکی<ref>منتهی المطلب، ج۲، ص۸۷۶؛ جامع الرواة، ج۱، ص۱۰۴؛ وسائل الشیعة، ج۱۱، ص۸۹.</ref>، مکنی به ابو [[همام]]<ref>المحاسن، ج۲، ص۴۴۲؛ الکافی، ج۲، ص۴۶۹؛ کفایة الأثر، ص۳۲۰.</ref>، از [[موالی]] کنده<ref>رجال الطوسی، ص۳۵۳؛ نقد الرجال، ج۱، ص۲۳۴؛ الفوائد الرجالیة، ج۱، ص۳۶۱.</ref> بود. البته روشن نیست که چرا وی را به دو [[شهر]] نسبت داده‌اند، هر چند چنین تعابیری در متون تراجم و رجالی به فراوانی دیده می‌شود که به اعتبار محل ولادت، [[آموزش]] یا فعالیت می‌تواند باشد و در اینجا، چنان چه از ظاهر اشتهار جد وی [[ابوعبدالله]] میمون بصری [[شیبانی]] [[راوی حدیث]] [[غدیر]] و [[فضایل امام علی]] {{ع}}<ref>مستدرکات علم رجال الحدیث، ج۸، ص۴۸.</ref>، بر می‌آید، به لحاظ [[خانوادگی]] به دیار [[بصره]] منسوب است. در خصوص [[اسماعیل]] اطلاعات زیادی وجود ندارد، جز اینکه اکثر کتاب‌های رجالی، او را از اصحاب و راویان امام رضا {{ع}} دانسته<ref>رجال الطوسی، ص۳۵۳؛ خلاصة الأقوال، ص۵۷؛ کتاب الرجال، ابن داود، ص۵۲.</ref> که گویی با آن [[حضرت]] از نزدیک مراوده داشته است<ref>مختلف الشیعة، ج۲، ص۴۲؛ منتقی الجمان، ج۱، ص۴۰۹.</ref>. محققان به اتفاق، وی، [[پدر]] و جدش را از افراد [[ثقه]] دانسته‌اند<ref>نقد الرجال، ج۱، ص۲۳۴؛ کتاب الرجال، ابن داود، ص۵۲؛ خلاصة الأقوال، ص۵۷؛ تنقیح المقال، ج۱۰، ص۴۰۷، ۴۰۸.</ref>. برقی البته او را در زمره [[اصحاب امام کاظم]] {{ع}} آورده است<ref>کتاب الرجال، برقی، ص۵۱؛ معجم رجال الحدیث، ج۴، ص۱۰۹؛ ج۲۳، ص۸۹؛ مستدرکات علم رجال الحدیث، ج۱، ص۶۷۵.</ref>، هر چند کس دیگری چنین نگفته و [[منابع حدیثی]] نیز روایتی از طریق او از آن حضرت در بر ندارند.
[[اسماعیل بن همام بن عبد الرحمن بن ابی عبدالله میمون بصری]]<ref>رجال النجاشی، ص۳۰؛ إیضاح الإشتباه، ص۹۱.</ref> و «مکی»<ref>منتهی المطلب، ج۲، ص۸۷۶؛ جامع الرواة، ج۱، ص۱۰۴؛ وسائل الشیعة، ج۱۱، ص۸۹.</ref>، مکنی به «ابو همام»<ref>المحاسن، ج۲، ص۴۴۲؛ الکافی، ج۲، ص۴۶۹؛ کفایة الأثر، ص۳۲۰.</ref>، از [[موالی]] «کنده»<ref>رجال الطوسی، ص۳۵۳؛ نقد الرجال، ج۱، ص۲۳۴؛ الفوائد الرجالیة، ج۱، ص۳۶۱.</ref> بود. البته روشن نیست که چرا وی را به دو [[شهر]] نسبت داده‌اند، هر چند چنین تعابیری در متون تراجم و رجالی به فراوانی دیده می‌شود که به اعتبار محل ولادت، [[آموزش]] یا فعالیت می‌تواند باشد و در اینجا، چنان چه از ظاهر اشتهار جد وی [[ابوعبدالله]] میمون بصری [[شیبانی]] [[راوی حدیث]] [[غدیر]] و [[فضایل امام علی]] {{ع}}<ref>مستدرکات علم رجال الحدیث، ج۸، ص۴۸.</ref>، بر می‌آید، به لحاظ [[خانوادگی]] به دیار [[بصره]] منسوب است. در خصوص [[اسماعیل]] اطلاعات زیادی وجود ندارد، جز اینکه اکثر کتاب‌های رجالی، او را از اصحاب و راویان امام رضا {{ع}} دانسته<ref>رجال الطوسی، ص۳۵۳؛ خلاصة الأقوال، ص۵۷؛ کتاب الرجال، ابن داود، ص۵۲.</ref> که گویی با آن [[حضرت]] از نزدیک مراوده داشته است<ref>مختلف الشیعة، ج۲، ص۴۲؛ منتقی الجمان، ج۱، ص۴۰۹.</ref>. محققان به اتفاق، وی، [[پدر]] و جدش را از افراد [[ثقه]] دانسته‌اند<ref>نقد الرجال، ج۱، ص۲۳۴؛ کتاب الرجال، ابن داود، ص۵۲؛ خلاصة الأقوال، ص۵۷؛ تنقیح المقال، ج۱۰، ص۴۰۷، ۴۰۸.</ref>. برقی البته او را در زمره [[اصحاب امام کاظم]] {{ع}} آورده است<ref>کتاب الرجال، برقی، ص۵۱؛ معجم رجال الحدیث، ج۴، ص۱۰۹؛ ج۲۳، ص۸۹؛ مستدرکات علم رجال الحدیث، ج۱، ص۶۷۵.</ref>، هر چند کس دیگری چنین نگفته و [[منابع حدیثی]] نیز روایتی از طریق او از آن حضرت در بر ندارند.


از ابن همام برخی از [[عامه]] [[نقل روایت]] کرده‌اند<ref>شواهد التنزیل، ج۱، ص۴۷؛ سنن الدارقطنی، ج۲، ص۱۲۳.</ref>. او در سلسله پانزده [[حدیث]] با عنوان اسماعیل بن همام و در اسناد روایت‌های دیگری با عناوین اسماعیل بن همام، ابی‌همام و اسماعیل بن همام مکی حضور دارد<ref>معجم رجال الحدیث، ج۴، ص۱۰۹-۱۱۱.</ref> و غیر از [[امام رضا]] {{ع}}، از افرادی چون [[محمد بن سعید بن غزوان]]، [[عمر بن اذینه]]<ref>الخصال، ص۹، ۱۵، ۴۱.</ref>، [[حسن بن زیاد]] و [[علی بن جعفر]]<ref>جامع الرواة، ج۱، ص۱۰۴، ۵۶۲.</ref> [[روایت]] دارد، چنان‌چه افرادی مثل [[محمد بن عیسی]]، [[احمد بن محمد بن عیسی]]<ref>الکافی، ج۲، ۴۶۹، ۴۷۶.</ref>، [[یعقوب بن یزد]]، [[احمد بن حسین بن علی بن فضال]]، [[حکم بن بهلول]]، [[علی بن مهزیار]]، [[عباس بن معروف]]، [[ابراهیم بن هاشم]] و دیگران از او [[نقل حدیث]] کرده‌اند<ref>جامع الرواة، ج۱، ص۱۰۴.</ref>.
از ابن همام برخی از [[عامه]] [[نقل روایت]] کرده‌اند<ref>شواهد التنزیل، ج۱، ص۴۷؛ سنن الدارقطنی، ج۲، ص۱۲۳.</ref>. او در سلسله پانزده [[حدیث]] با عنوان اسماعیل بن همام و در اسناد روایت‌های دیگری با عناوین اسماعیل بن همام، ابی‌همام و اسماعیل بن همام مکی حضور دارد<ref>معجم رجال الحدیث، ج۴، ص۱۰۹-۱۱۱.</ref> و غیر از [[امام رضا]] {{ع}}، از افرادی چون [[محمد بن سعید بن غزوان]]، [[عمر بن اذینه]]<ref>الخصال، ص۹، ۱۵، ۴۱.</ref>، [[حسن بن زیاد]] و [[علی بن جعفر]]<ref>جامع الرواة، ج۱، ص۱۰۴، ۵۶۲.</ref> [[روایت]] دارد، چنان‌چه افرادی مثل [[محمد بن عیسی]]، [[احمد بن محمد بن عیسی]]<ref>الکافی، ج۲، ۴۶۹، ۴۷۶.</ref>، [[یعقوب بن یزد]]، [[احمد بن حسین بن علی بن فضال]]، [[حکم بن بهلول]]، [[علی بن مهزیار]]، [[عباس بن معروف]]، [[ابراهیم بن هاشم]] و دیگران از او [[نقل حدیث]] کرده‌اند<ref>جامع الرواة، ج۱، ص۱۰۴.</ref>.
۱۱۵٬۳۴۹

ویرایش