نیایش هشتم: تفاوت میان نسخه‌ها

۱۶۱ بایت اضافه‌شده ،  ‏۸ دسامبر ۲۰۲۳
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
 
خط ۱: خط ۱:
{{مدخل مرتبط
| موضوع مرتبط = صحیفه سجادیه
| عنوان مدخل  =
| مداخل مرتبط =
| پرسش مرتبط  =
}}
== مقدمه ==
== مقدمه ==
این [[نیایش]] آن [[حضرت]] است در [[پناه بردن به خدا]] از [[ناگواری‌ها]] و خوی‌های بد و کارهای نکوهیده.
این [[نیایش]] [[امام سجاد]] {{ع}} است در پناه بردن به خدا از [[ناگواری‌ها]] و خوی‌های بد و کارهای نکوهیده. [[خداوند]] [[انسان]] را گرامی داشته و [[زمین]] و [[آسمان]] را مسخر او قرار داده است<ref>{{متن قرآن|أَلَمْ تَرَوْا أَنَّ اللَّهَ سَخَّرَ لَكُمْ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ وَأَسْبَغَ عَلَيْكُمْ نِعَمَهُ ظَاهِرَةً وَبَاطِنَةً وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يُجَادِلُ فِي اللَّهِ بِغَيْرِ عِلْمٍ وَلَا هُدًى وَلَا كِتَابٍ مُنِيرٍ}} «آیا ندیده‌اید که خداوند آنچه را در آسمان‌ها و در زمین است برای شما رام کرد و نعمت‌های آشکار و پنهان خود را بر شما تمام کرد؟ و برخی از مردم بی‌هیچ دانش و رهنمود و کتاب روشنی درباره خدا چالش می‌ورزند» سوره لقمان، آیه ۲۰.</ref>، اما در کنار این [[توانایی]]، او موجودی آسیب‌پذیر است و علاوه بر خطرهای بیرونی، عوامل درونی مثل [[کارهای ناپسند]] و خوی‌های [[ناشایست]] او را [[تهدید]] می‌کند؛ خدای [[مهربان]] [[بهترین]] [[پناهگاه]] در این موارد است.
[[خداوند]] [[انسان]] را گرامی داشته و [[زمین]] و [[آسمان]] را مسخر او قرار داده است<ref>{{متن قرآن|أَلَمْ تَرَوْا أَنَّ اللَّهَ سَخَّرَ لَكُمْ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ وَأَسْبَغَ عَلَيْكُمْ نِعَمَهُ ظَاهِرَةً وَبَاطِنَةً وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يُجَادِلُ فِي اللَّهِ بِغَيْرِ عِلْمٍ وَلَا هُدًى وَلَا كِتَابٍ مُنِيرٍ}} «آیا ندیده‌اید که خداوند آنچه را در آسمان‌ها و در زمین است برای شما رام کرد و نعمت‌های آشکار و پنهان خود را بر شما تمام کرد؟ و برخی از مردم بی‌هیچ دانش و رهنمود و کتاب روشنی درباره خدا چالش می‌ورزند» سوره لقمان، آیه ۲۰.</ref>، اما در کنار این [[توانایی]]، او موجودی آسیب‌پذیر است و علاوه بر خطرهای بیرونی، عوامل درونی مثل [[کارهای ناپسند]] و خوی‌های [[ناشایست]] او را [[تهدید]] می‌کند؛ خدای [[مهربان]] [[بهترین]] [[پناهگاه]] در این موارد است.


مسئله پناه بردن به خدا بارها و بارها در [[قرآن]] و [[دعاها]] آمده است از جمله در دو [[سوره]] قرآن (فلق و ناس) که به معوذتین مشهور است و گفته شده که برای [[مصونیت]] از [[خطرها]] در صبحگاهان و شامگاهان خوانده شود.
مسئله پناه بردن به خدا بارها و بارها در [[قرآن]] و [[دعاها]] آمده است از جمله در دو [[سوره]] قرآن (فلق و ناس) که به معوذتین مشهور است و گفته شده که برای [[مصونیت]] از [[خطرها]] در صبحگاهان و شامگاهان خوانده شود.


[[پناهندگی]] سه عنصر دارد:
پناهندگی سه عنصر دارد:
# پناه‌برنده که ما [[انسان‌ها]] هستیم؛
# پناه‌برنده که ما [[انسان‌ها]] هستیم؛
# پناه‌دهنده که خدایی است [[دانا]] و توانا که از روی مهرش به ما [[پناه]] می‌دهد و
# پناه‌دهنده که خدایی است [[دانا]] و توانا که از روی مهرش به ما [[پناه]] می‌دهد و
خط ۱۱: خط ۱۷:


در این دعا امام نخست از [[اخلاق]] بد فردی به [[خدا]] پناه می‌برد: {{متن حدیث|اللَّهُمَّ إِنيِّ أَعُوذُ بِكَ‏ مِنْ‏ هَيَجَانِ‏ الْحِرْصِ‏}}؛ "بار خدایا، به تو پناه می‌برم از [[شر]] و [[شور]] [[آزمندی]] و شدت [[خشم]] و [[غلبه]] [[حسد]] و [[ناتوانی]] در [[شکیبایی]] و اندک بودن [[قناعت]] و [[بدی خلق و خوی]] و [[اصرار]] [[شهوت]] و [[چیرگی]] [[عصبیّت]]. بار خدایا، به تو [[پناه]] می‌برم از [[پیروی از هوای نفس]] و [[مخالفت با هدایت]] و فرو رفتن به [[خواب غفلت]] و [[اختیار]] تکلّف و [[برتری دادن باطل بر حق]] و [[اصرار بر گناه]] و [[خرد شمردن گناه]] و [[بزرگ شمردن طاعت]]".
در این دعا امام نخست از [[اخلاق]] بد فردی به [[خدا]] پناه می‌برد: {{متن حدیث|اللَّهُمَّ إِنيِّ أَعُوذُ بِكَ‏ مِنْ‏ هَيَجَانِ‏ الْحِرْصِ‏}}؛ "بار خدایا، به تو پناه می‌برم از [[شر]] و [[شور]] [[آزمندی]] و شدت [[خشم]] و [[غلبه]] [[حسد]] و [[ناتوانی]] در [[شکیبایی]] و اندک بودن [[قناعت]] و [[بدی خلق و خوی]] و [[اصرار]] [[شهوت]] و [[چیرگی]] [[عصبیّت]]. بار خدایا، به تو [[پناه]] می‌برم از [[پیروی از هوای نفس]] و [[مخالفت با هدایت]] و فرو رفتن به [[خواب غفلت]] و [[اختیار]] تکلّف و [[برتری دادن باطل بر حق]] و [[اصرار بر گناه]] و [[خرد شمردن گناه]] و [[بزرگ شمردن طاعت]]".
و در فراز بعد با نگاهی موشکافانه به بداخلاقی‌ها و بدرفتاری‌های [[اجتماعی]] می‌پردازد. و می‌گوید: "بار خدایا، به تو پناه می‌برم از به خود بالیدن [[توانگران]] و [[خوار داشتن درویشان]] و [[بدرفتاری]] با زیردستان و [[ناسپاسی]] در [[حق]] کسی که به ما [[نیکی]] کرده است.
و در فراز بعد با نگاهی موشکافانه به بداخلاقی‌ها و بدرفتاری‌های [[اجتماعی]] می‌پردازد. و می‌گوید: "بار خدایا، به تو پناه می‌برم از به خود بالیدن [[توانگران]] و [[خوار داشتن درویشان]] و [[بدرفتاری]] با زیردستان و [[ناسپاسی]] در [[حق]] کسی که به ما [[نیکی]] کرده است.
بارخدایا، به تو پناه می‌برم از اینکه [[ستمگری]] را [[یاری]] کنیم، یا ستم‌دیده‌ای را [[خوار]] بداریم، یا قصد چیزی کنیم که ما را در آن حقی نباشد، یا از روی [[بی‌دانشی]] [[سخن]] در [[دانش]] گوییم.
بارخدایا، به تو پناه می‌برم از اینکه [[ستمگری]] را [[یاری]] کنیم، یا ستم‌دیده‌ای را [[خوار]] بداریم، یا قصد چیزی کنیم که ما را در آن حقی نباشد، یا از روی [[بی‌دانشی]] [[سخن]] در [[دانش]] گوییم.


«بارخدایا، به تو پناه می‌بریم از اینکه در [[دل]] [[خیال]] [[فریب]] کسی را بپروریم و از [[کردار]] خویش دستخوش [[خودپسندی]] شویم یا به [[آرزوهای دور و دراز]] [[مبتلا]] گردیم».
«بارخدایا، به تو پناه می‌بریم از اینکه در [[دل]] [[خیال]] [[فریب]] کسی را بپروریم و از [[کردار]] خویش دستخوش [[خودپسندی]] شویم یا به [[آرزوهای دور و دراز]] [[مبتلا]] گردیم». «بارخدایا، به تو پناه می‌بریم از [[بدی باطن]] و [[حقیر شمردن گناهان]] [[خرد]] و از اینکه [[شیطان]] بر ما چیره شود یا [[روزگار]] ما را واژگون‌بخت گرداند یا [[پادشاه]] بر ما [[ستم]] ورزد». «بارخدایا، به تو پناه می‌بریم از اسرافکاری و هم از [[بینوایی]]». «به تو پناه می‌بریم از [[شادکامی دشمنان]] و [[نیازمند]] شدن به اقران و از [[تنگنای معیشت]] و از مردن بی‌آنکه سازِ رفتن مهیا کرده باشیم».
«بارخدایا، به تو پناه می‌بریم از [[بدی باطن]] و [[حقیر شمردن گناهان]] [[خرد]] و از اینکه [[شیطان]] بر ما چیره شود یا [[روزگار]] ما را واژگون‌بخت گرداند یا [[پادشاه]] بر ما [[ستم]] ورزد».
«بارخدایا، به تو پناه می‌بریم از اسرافکاری و هم از [[بینوایی]]».
«به تو پناه می‌بریم از [[شادکامی دشمنان]] و [[نیازمند]] شدن به اقران و از [[تنگنای معیشت]] و از مردن بی‌آنکه سازِ رفتن مهیا کرده باشیم».


و در پایان بزرگ‌ترین [[خطرها]] را یاد می‌کند و با [[صلوات بر پیامبر]] {{صل}}، [[رحمت خدا]] را برای خود و همه مردان و [[زنان]] با [[ایمان]] [[طلب]] می‌کند:
و در پایان بزرگ‌ترین [[خطرها]] را یاد می‌کند و با [[صلوات بر پیامبر]] {{صل}}، [[رحمت خدا]] را برای خود و همه مردان و [[زنان]] با [[ایمان]] [[طلب]] می‌کند: «بارخدایا، به تو پناه می‌بریم از بزرگ‌ترین [[حسرت]] و گران‌ترین [[مصیبت]] و بدترین شوربختی‌ها و بد سرانجامی و محروم‌شدن از [[ثواب]] [[آخرت]] و گرفتار شدن به [[عقاب]] [[روز رستاخیز]]». «بارخدایا، بر [[محمد و خاندانش]] [[درود]] بفرست و به [[رحمت]] خویش مرا و همه مردان و زنان [[مؤمن]] را از آن‌چه گفته شد پناه ده، یا ارحم الراحمین»<ref>تفسیر نمونه، ج۲۷؛ صحیفه سجادیه، ترجمه عبدالمحمد آیتی، انتشارات سروش، تهران، ۱۳۷۵؛ قرآن حکیم، ترجمه ناصر مکارم شیرازی.</ref>.<ref>[[سید جواد بهشتی|بهشتی، سید جواد]]، [[دانشنامه صحیفه سجادیه (کتاب)|مقاله «نیایش هشتم»، دانشنامه صحیفه سجادیه]]، ص ۴۴۷.</ref>
«بارخدایا، به تو پناه می‌بریم از بزرگ‌ترین [[حسرت]] و گران‌ترین [[مصیبت]] و بدترین شوربختی‌ها و بد سرانجامی و محروم‌شدن از [[ثواب]] [[آخرت]] و گرفتار شدن به [[عقاب]] [[روز رستاخیز]]».
«بارخدایا، بر [[محمد و خاندانش]] [[درود]] بفرست و به [[رحمت]] خویش مرا و همه مردان و زنان [[مؤمن]] را از آن‌چه گفته شد پناه ده، یا ارحم الراحمین».<ref>تفسیر نمونه، ج۲۷؛ صحیفه سجادیه، ترجمه عبدالمحمد آیتی، انتشارات سروش، تهران، ۱۳۷۵؛ قرآن حکیم، ترجمه ناصر مکارم شیرازی.</ref>.<ref>[[سید جواد بهشتی|بهشتی، سید جواد]]، [[دانشنامه صحیفه سجادیه (کتاب)|مقاله «نیایش هشتم»، دانشنامه صحیفه سجادیه]]، ص ۴۴۷.</ref>


== منابع ==
== منابع ==
خط ۳۱: خط ۳۳:
{{پانویس}}
{{پانویس}}


[[رده:نیایش هشتم]]
[[رده:صحیفه سجادیه]]
۱۳۰٬۲۶۲

ویرایش