فاطمه دختر امام رضا: تفاوت میان نسخه‌ها

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۸ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۴۷

آشنایی اجمالی

برخی از مورخین بر این عقیده‌اند که امام رضا (ع) دو بار ازدواج نمودند که ثمره این ازدواج‌ها، چهار پسر و یک دختر به نام فاطمه بوده است. سید محسن امین، شیخ صدوق و علامه مجلسی، فاطمه بنت علی بن موسی الرضا (ع) را از بانوان راوی حدیث از پدر خود - امام رضا (ع)- دانسته‌اند.

روایاتی که فاطمه بنت علی بن موسی(ع)، نقل کرده‌اند، بدین شرح می‌باشد:

پادرم از اجداد خویش روایت کرده‌اند که رسول خدا (ص) فرموده است: «مَنْ كَفَّ غَضَبَهُ كَفَ اللَّهُ عَنْهُ عَذَابَهُ وَ مَنْ حَسَّنَ خُلُقَهُ بَلَّغَهُ اللَّهُ دَرَجَةَ الصَّائِمِ الْقَائِمِ» (هر کس بتواند شعله خشم ویرانگر خود را که موجب ده‎ها نوع خلاف و خیانت و تبهکاری می‌شود مهار سازد و خویشتن را به اعمال عصیان‌گرانه آلوده نسازد، خداوند متعال هم عذاب و مجازات خود را از او برمی‌گیرد و هر کس دارای خلق نیکو و روش سالم و صالحی باشد، خداوند مهربان، او را به مقام روزه‌داران و شب‌زنده‌داران اوج می‌دهد.)
همچنین در روایتی دیگر ایشان از قول پدر خود می‌گوید: پدرم از اجداد خویش نقل می‌فرماید که حضرت علی بن ابی طالب (ع) فرمودند: «لَا يَحِلُّ لِمُسْلِمٍ أَنْ يُرَوِّعَ مُسْلِماً» (یک انسان مسلمان، به هیچ وجه مجاز نخواهد بود که مسلمانی را بترساند و از این ناحیه، او را ناراحت و آزرده خاطر گرداند)^[۱].

برخی نوشته‌اند که فاطمه دختر امام رضا (ع)، همسر محمد بن جعفر بن قاسم بن اسحاق بن عبدالله بن جعفر بن ابی‌طالب (ع) بوده است^[۲]. شیخ شبلنجی می‌نویسد: «فاطمه دارای کرامتی بود. قبر وی در قاهره است و به نظر می‌رسد که در زمان امام جواد (ع) بدرود حیات گفته است»^[۳].^[۴]

فاطمه

فاطمه دختر امام رضا(ع) از بانوان راوی حدیث از پدر بزرگوارش است^[۵]. شیخ صدوق می‌نویسد: فاطمه حدیثی را از پدرش و او از اجداد طاهرینش تا امیرالمؤمنین علی(ع) نقل کرد که آن حضرت فرمود: «لَا يَحِلُّ لِمُسْلِمٍ أَنْ يُرَوِّعَ مُسْلِماً» برای یک انسان مسلمان، به هیچ وجه مجاز نخواهد بود که مسلمانی را بترساند^[۶]. نجاشی می‌نویسد: فاطمه کتابی را از پدرش روایت کرده^[۷] و مامقانی او را شیعی و پیرو مکتب اهل‌بیت(ع) شمرده است^[۸]. برخی نوشته‌اند فاطمه دختر امام رضا(ع) همسر محمد بن جعفر بن قاسم بن اسحاق بن عبدالله بن جعفر بن ابی‌طالب بوده است^[۹]. اما آنچه محقق است این است که امام رضا(ع) جز امام جواد(ع) فرزندی نداشته و آنچه غیر از این گفته شده به ثبوت نرسیده است.^[۱۰]

منابع

پانویس

↑ عیون اخبار الرضا (ع)، ج۲، باب ۳۱، ص۱۲۷-۱۲۸.
↑ کشف الغمه، ج۲، ص۳۵۲.
↑ نور الابصار، ص۴۱۷؛ البینات فی الحیاة الفاطمات، ج۳، ص۱۸۶.
↑ محمدی، حسین، رضانامه، ص ۵۳۰.
↑ أعیان الشیعه، ج۱، ص۳۹؛ بحارالانوار، ج۳۸، ص۳۸۸.
↑ عیون اخبارالرضا، ج۲، ص۷۱؛ منتهی الامال، ج۲، ص۲۱۰.
↑ رجال نجاشی، ص۳۱۹.
↑ تنقیح المقال، ج۳، ص۸۲؛ جامع الرواة، ج۲، ص۴۵۹؛ بهجة الأمال، ج۷، ص۵۹۰.
↑ ریاحین الشریعه، ج۵، ص۳۱.
↑ محمدزاده، مرضیه، زنان ائمه معصومین و زنان با ائمه معصومین، ص ۳۲۴.

[1] عیون اخبار الرضا (ع)، ج۲، باب ۳۱، ص۱۲۷-۱۲۸.

[2] کشف الغمه، ج۲، ص۳۵۲.

[3] نور الابصار، ص۴۱۷؛ البینات فی الحیاة الفاطمات، ج۳، ص۱۸۶.

[4] محمدی، حسین، رضانامه، ص ۵۳۰.

[5] أعیان الشیعه، ج۱، ص۳۹؛ بحارالانوار، ج۳۸، ص۳۸۸.

[6] عیون اخبارالرضا، ج۲، ص۷۱؛ منتهی الامال، ج۲، ص۲۱۰.

[7] رجال نجاشی، ص۳۱۹.

[8] تنقیح المقال، ج۳، ص۸۲؛ جامع الرواة، ج۲، ص۴۵۹؛ بهجة الأمال، ج۷، ص۵۹۰.

[9] ریاحین الشریعه، ج۵، ص۳۱.

[10] محمدزاده، مرضیه، زنان ائمه معصومین و زنان با ائمه معصومین، ص ۳۲۴.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]

[۹]

[۱۰]

@@ خط ۹: / خط ۹: @@
 برخی نوشته‌اند که فاطمه دختر امام رضا {{ع}}، [[همسر]] محمد بن جعفر بن قاسم بن اسحاق بن عبدالله بن جعفر بن ابی‌طالب {{ع}} بوده است<ref>کشف الغمه، ج۲، ص۳۵۲.</ref>. شیخ شبلنجی می‌نویسد: «فاطمه دارای کرامتی بود. [[قبر]] وی در قاهره است و به نظر می‌رسد که در زمان [[امام جواد]] {{ع}} بدرود [[حیات]] گفته است»<ref>نور الابصار، ص۴۱۷؛ البینات فی الحیاة الفاطمات، ج۳، ص۱۸۶.</ref>.<ref>[[حسین محمدی|محمدی، حسین]]، [[رضانامه (کتاب)|رضانامه]]، ص ۵۳۰.</ref>
+==فاطمه==
+فاطمه دختر [[امام رضا]]{{ع}} از [[بانوان]] [[راوی حدیث]] از پدر بزرگوارش است<ref>أعیان الشیعه، ج۱، ص۳۹؛ بحارالانوار، ج۳۸، ص۳۸۸.</ref>. [[شیخ صدوق]] می‌نویسد: فاطمه [[حدیثی]] را از پدرش و او از [[اجداد]] طاهرینش تا امیرالمؤمنین علی{{ع}} نقل کرد که آن حضرت فرمود: {{متن حدیث|لَا يَحِلُّ لِمُسْلِمٍ أَنْ يُرَوِّعَ مُسْلِماً}} برای یک [[انسان]] [[مسلمان]]، به هیچ وجه مجاز نخواهد بود که [[مسلمانی]] را بترساند<ref>عیون اخبارالرضا، ج۲، ص۷۱؛ منتهی الامال، ج۲، ص۲۱۰.</ref>.
+[[نجاشی]] می‌نویسد: فاطمه کتابی را از پدرش [[روایت]] کرده<ref>رجال نجاشی، ص۳۱۹.</ref> و مامقانی او را [[شیعی]] و پیرو [[مکتب اهل‌بیت]]{{عم}} شمرده است<ref>تنقیح المقال، ج۳، ص۸۲؛ جامع الرواة، ج۲، ص۴۵۹؛ بهجة الأمال، ج۷، ص۵۹۰.</ref>.
+برخی نوشته‌اند فاطمه دختر امام رضا{{ع}} [[همسر]] محمد بن جعفر بن قاسم بن اسحاق بن عبدالله بن جعفر بن ابی‌طالب بوده است<ref>ریاحین الشریعه، ج۵، ص۳۱.</ref>.
+اما آنچه محقق است این است که امام رضا{{ع}} جز [[امام جواد]]{{ع}} [[فرزندی]] نداشته و آنچه غیر از این گفته شده به ثبوت نرسیده است.<ref>[[مرضیه محمدزاده|محمدزاده، مرضیه]]، [[زنان ائمه معصومین و زنان با ائمه معصومین (کتاب)|زنان ائمه معصومین و زنان با ائمه معصومین]]، ص ۳۲۴.</ref>
 == منابع ==
 {{منابع}}
 # [[پرونده:13681348.jpg|22px]] [[حسین محمدی|محمدی، حسین]]، [[رضانامه (کتاب)|'''رضانامه''']]
+# [[پرونده:IM011012.jpg|22px]] [[مرضیه محمدزاده|محمدزاده، مرضیه]]، [[زنان ائمه معصومین و زنان با ائمه معصومین (کتاب)|'''زنان ائمه معصومین و زنان با ائمه معصومین''']]
 {{پایان منابع}}