احیای غدیر خم

این مدخل زیرشاخهٔ بحث غدیر خم است. احیای غدیر خم از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود: احیای غدیر خم در حدیث - احیای غدیر خم در معارف و سیره علوی - پرسش مرتبط ندارد

شعائر دین

﴿ذَلِكَ وَمَنْ يُعَظِّمْ شَعَائِرَ اللَّهِ فَإِنَّهَا مِنْ تَقْوَى الْقُلُوبِ﴾. کسی که حقیقتاً تقوا در قلب و وجودش جای گرفته باشد، شعائر دینی را بزرگ می‌شمارد و احیا می‌کند. دین را باید در همه جامعه و همه اقشار ظهور و بروز داد. بسیاری از احکام را نمی‌توان در خلوت به جا آورد. اعمال حج، نماز جمعه، و نماز جماعت باید علنی و در جمع باشد؛ چون این امور از احکام شعائری است و باید علنی برگزار کرد و در جامعه ظهور و بروز داشته باشد. یکی از مهم‌ترین شعائر دینی برپا کردن جشن و سرور و مجالس شادی در روز عید غدیر است. باید با نام و یاد مولا امیرالمؤمنین(ع) شادی‌ها را به بچه‌ها و نسل‌های بعدی انتقال داد. البته باید از شعارهای تفرقه‌انگیز و از شادی‌های حرام پرهیز کرد.

اگر می‌خواهیم ایمان و تقوا در جامعه ما پررنگ شود، باید به احیا و بزرگداشت غدیر اهمیت داد. عید غدیر ریشه و هویت مکتب ماست؛ باید تثبیت شود و به برگزاری هرچه باشکوه‌تر آن توجه ویژه‌ای داشت. مقام معظم رهبری درباره مسأله غدیر می‌فرمایند: «مسأله امامت و مسأله ولایت و زنده نگهداشتن غدیر، به یک معنا زنده نگهداشتن اسلام است. مسأله فقط مسأله شیعه و معتقدین به ولایت امیرالمؤمنین(ع) نیست. اگر ما مردم شیعه و مدعی پیروی از امیرالمؤمنین(ع) حقیقت غدیر را درست تبیین کنیم، هم خودمان درک کنیم، هم به دیگران معرفی کنیم، خود مسأله غدیر می‌تواند وحدت‌آفرین باشد».

اطلاع‌رسانی واقعه غدیر

پیامبر عظیم الشأن اسلام(ص) در خطبه غدیر فرمودند: «فَلْيُبَلِّغِ الْحَاضِرُ الْغَائِبَ وَ الْوَالِدُ الْوَلَدَ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ»؛ باید تا برپایی قیامت این سخن را حاضران به غایبان و پدران به فرزندان برسانند. پیامبر خدا(ص) ابلاغ پیام غدیر را بر همه واجب کردند؛ حاضران باید آن را به غائبان و پدران آن را به فرزندان برسانند. یعنی بذر محبت و ولایت امیرالمؤمنین(ع) را در دل‌ها بیفشانند. باید هرچه توان داریم در طبق اخلاص بگذاریم و برای معرفی غدیر هزینه کنیم. همان‌گونه که به خواندن نماز اهمیت می‌دهیم، باید به بزرگداشت و معرفی غدیر هم اهمیت بدهیم. امر ولایت، اصل دین است. اصول دین از فروع دین مهم‌تر است. پیامبر خدا(ص) بدون امکانات سه روز مردم را در غدیر خم، زیر آفتاب نگه داشتند، حضرت علی(ع) را به عنوان جانشین خود معرفی کردند و فرمودند: افرادی که شاهد هستند واجب است به غائبین برسانند. پدرها وظیفه دارند جریان غدیر را به فرزندانشان برسانند. این تنها وظیفه شاهدان در غدیر خم نبود، بلکه وظیفه هر مسلمانی تا روز قیامت همین است. با برگزاری مسابقات و ترغیب و تشویق جوانان به خواندن و حفظ کردن و تحلیل و بررسی واقعه غدیر در سراسر کشور، می‌توان گامی بلند در این جهت برداشت.

شادی، در شادی اهل بیت(ع)

در روایات ما برای شیعیان علائم و نشانه‌هایی بیان شده است. یکی از نشانه‌ها شاد بودن در ایام شادی اهل بیت(ع) است. امیرالمؤمنین(ع) می‌فرماید: «إِنَّ اللَّهَ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى اطَّلَعَ إِلَى الْأَرْضِ فَاخْتَارَنَا وَ اخْتَارَ لَنَا شِيعَةً يَنْصُرُونَنَا وَ يَفْرَحُونَ لِفَرَحِنَا وَ يَحْزَنُونَ لِحُزْنِنَا»؛ خداوند تبارک و تعالی، توجهی به زمین نمود. پس ما را برگزید و برای ما پیروانی انتخاب نمود که ما را یاری کنند، با شادی ما شاد باشند و در غم ما غمگین باشند. اگر ما دوست، یا فامیل، یا عزیزی داریم که در غم و شادی او هیچ مشارکتی نداریم، قطعاً دوست و آشنا و فامیل او نیستیم. اگر مدعی هستیم که شیعه و دوستدار اهل بیت(ع) هستیم، اما در غم و شادی آنها بی‌تفاوتیم، این ادعای دروغی است. علامت شیعیان و دوستان اهل بیت(ع) این است که در غم و شادی آنها شریک باشند و با آنان همراهی و همدلی کنند.

شادی در خور شأن

دین اسلام به شادی و نشاط اجتماعی در جای خودش، همچنین به سوگواری، آن هم در جای خودش تأکید دارد. در کشور ما به موضوع شادی و نشاط اجتماعی توجه کمتری می‌شود. باید نشاط و شادی را به دیگران انتقال دهیم. گسترش شادی و نشاط به دیگران از بالاترین عبادت‌هاست. شرط تشیع و شیعه بودن «يَفْرَحُونَ لِفَرَحِنَا وَ يَحْزَنُونَ لِحُزْنِنَا» است. تا حدودی برنامه‌های حزن و اندوه و روضه‌خوانی را اجرا کرده‌ایم، نه اینکه حقش را ادا کرده باشیم. اگر برای اربعین، محرم، صفر، فاطمیه و ایام شهادت اهل بیت(ع) کاری کردیم، ذره‌ای از حق آنها را ادا کرده‌ایم. اما در جهت شادی و جشن و سرور ولادت اهل بیت(ع) وعیدها واقعاً کم گذاشته‌ایم. جالب است که «يَفْرَحُونَ» بر «يَحْزَنُونَ‌» مقدم شده است! فرح و شادی در شادی اهل بیت را بر حزن و اندوه برای آنان مقدم کرده است. نباید به گونه‌ای جلوه کند که دین ما فقط دین گریه است.

البته گریه و عزاداری برای مصائب اهل بیت(ع) در جای خودش بهترین ثواب و پاداش‌ها را دارد. با اهل بیت(ع) پیوند محکم ایجاد می‌کند. اما نباید شادی‌ها در عید غدیر و ایام تولد اهل بیت(ع) و جشن‌ها و عیدها به حاشیه برود. باید آنها را هم پررنگ کرد. باید برای این جشن‌ها و شادی‌ها هم موقوفات و نذوراتی قرار داد. بعضی‌ها فکر می‌کنند که اگر مثلاً برای عزا و روضه نذر و وقف کنند یا خرج کنند، ثوابش بیشتر است. در صورتی که این طور نیست. هزینه کردن برای جشن‌های اهل بیت(ع) اگر ثوابش بیشتر از هزینه برای عزاداری آنان نباشد کمتر نیست. به خصوص که جامعه و جوانان و نوجوانان ما نیاز بیشتری به شادی و نشاط دارند. باید به موازات برنامه‌های روضه و عزاداری، برنامه‌های شادی را هم کماً و کیفاً بیشتر کنیم. البته شادی‌ها باید حلال و در خور شأن اهل بیت(ع) باشد. هر کس هر توانی دارد برای مولا امیرالمؤمنین و اهل بیت(ع) ارائه بدهد تا این مراسم احیا شود.

منابع

1. فرحزاد، حبیب‌الله، غدیر برترین پیام آسمانی