عدالت سیاسی در فقه سیاسی
- اين مدخل از زیرشاخههای بحث عدالت اجتماعی است. "عدالت سیاسی" از چند منظر متفاوت، بررسی میشود:
- در این باره، تعداد بسیاری از پرسشهای عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل عدالت سیاسی (پرسش) قابل دسترسی خواهند بود.
مقدمه
عدالت سیاسی[۱] یکی از شاخههای عدالت اجتماعی به شمار میآید. سیاست به قدرت، چگونگی توزیع آن و نسبت آن با مردم و حاکمان میپردازد، با حضور عدالت سیاسی میتوان از وجود توازن، اعطای حقوق سیاسی، رعایت قانون و توزیع مطلوب قدرت میان شهروندان سخن به میان آورد. در این قلمرو، بسترهای لازم برای مشارکت فعالانه و آزادانه افراد در امور سیاسی فراهم میشود و آزادیهای گوناگون برای تحقق حق بیان، حق انتقاد، تشکیل اجتماعات، حق انتخاب شدن و حق انتخاب کردن، به وجود میآید و شهروندان در اظهار دیدگاه خود، دارای مصونیت سیاسی میباشند. در عدالت سیاسی دو امر بایسته است؛ نخست، قانون برای برآورده ساختن خواستهها و لوازم آزادی برابر که باید عادلانه باشد؛ دوم اینکه نظام به نحوی چارچوببندی شود که نسبت به همه سامانههای عادلانه ممکن، به یک نظام قانونگذاری عادلانه و کارآمد منجر شود[۲]. برخی دیگر بر این باورند که عدالت سیاسی، آن است که امور کشور به نحو شایسته اداره شود تا مردم در یک فضای عادلانه به زندگی خود ادامه دهند. برخورداری از برابری، آزادی، امنیت و آسایش، به عنوان حقوق طبیعی افراد جامعه، تأمینکننده این فضای عادلانه خواهد بود[۳]؛ آنسان که برخی به وجود تعادل مناسب تأکید دارند[۴]. در این نوشته، منظور از عدالت سیاسی ارزشی است که با فراگیر شدن آن، امور جامعه، در پیوند با قدرت، به تناسب در جای خود قرار میگیرد و حقوق شهروندان به شایستگی ادا میشود؛ با عدالت سیاسی، بستر “انتخاب شهروندان” و “محدودیت قدرت”، فراهم و مسیر جامعه برای رسیدن به “حق” گشوده میشود.[۵]
جستارهای وابسته
پرسش مستقیم
منابع
پانویس
- ↑ political Justice..
- ↑ ر.ک: جان راولز، نظریه عدالت، ص۳۴۲.
- ↑ محمد آشوری، حقوق بشر و مفاهیم مساوات، انصاف و عدالت، ص۲۰۷.
- ↑ ایان مک لین، فرهنگ علوم سیاسی آکسفورد، ص۲۵۴.
- ↑ سیدباقری، سید کاظم، عدالت سیاسی در قرآن کریم، ص ۴۷.