بریدة بن حصیب اسلمی
| بریدة بن حصیب اسلمی | |
|---|---|
مقبره منسوب به بریده بن حصیب در ترکمنستان | |
| نام کامل | بریده بن حصیب بن عبد الله بن الحارث بن الأعرج بن سعد بن رزاح بن عدی بن سهم بن مازن اسلمی |
| جنسیت | مرد |
| کنیه |
|
| لقب | بریده |
| از قبیله | بنیاسلم |
| پدر | حصیب بن عبدالله بن حارث اسلمی |
| پسر | |
| محل زندگی | |
| درگذشت | ۶۳ هجری |
| محل آرامگاه | مرو |
| از اصحاب | |
| حضور در جنگ | |
| فعالیتهای او | عدم بیعت با ابوبکر |
| مشخصات حدیثی | |
| مشایخ او | |
| راویان از او | |
آشنایی اجمالی
بریدة بن حصیب اسلمی[۱] با کنیههای «أبوعبدالله»، «أبوسهل»، «أبوالحصیب» و «أبوساسان»[۲] و نسب بریدة بن الحصیب بن عبدالله بن الحارث بن الأعرج بن سعد بن رزاح بن عدی بن سهم بن مازن بن الحارث بن سلامان بن أسلم بن أفضی[۳]، راوی خزاعی، عربی و مدنی[۴] و از اصحاب پیامبر اکرم(ص) و امام علی(ع)[۵] بود. وی تنها از رسول اکرم(ص) روایت کرده است. بریدة بن الحصیب دارای شاگردان و راویانی نیز بوده که مشهورترین ایشان ابو داود[۶]، عامر الشعبی و عبدالله بن عباس میباشند[۷] که از شاگردان حدیثی وی شمرده میشوند. وی در طبقه صحابه پیامبر اکرم(ص) و امام علی(ع) جای دارد[۸].
درباره شخصیت بریدة بن حصیب، در منابع متقدم جرح و تعدیل متعارضی وجود ندارد و قدمای رجالی شیعه همچون برقی[۹]، کشّی[۱۰] و شیخ طوسی[۱۱] از وی در شمار صحابه و پیشگامانی که به امام علی(ع) رجوع کردند، یاد نمودهاند، اما در رجال النجاشی و الفهرست شیخ طوسی نامی از او برده نشده است. بزرگانی چون شهید ثانی ایشان را توثیق کرده[۱۲] و علامه مجلسی وی را از راویان ممدوح به شمار آورده است[۱۳]. رجالیان اهل سنت نیز با تعابیری چون صحابی مشهور، بزرگ و دارای مناقب فراوان از وی یاد کرده و نام او را در کتب ثقات آوردهاند[۱۴]. بریدة افزون بر نقل فضائل امام علی(ع)[۱۵] و امتناع از بیعت با سران سقیفه[۱۶]، در ۱۶ غزوه از جمله حنین، بنی المصطلق و خیبر یاریرسان پیامبر(ص) بود[۱۷] و در سفر یمن نیز امام علی(ع) را همراهی کرد[۱۸].
تاریخ دقیق وفات وی معلوم نیست، ولی برخی او را متوفای سال ۶۲ هجری قمری[۱۹] و بعضی سال ۶۳ هجری قمری[۲۰] میدانند؛ با این حال به نظر همه وی در زمان حکومت یزید بن معاویه در خراسان درگذشته و در مرو دفن شده است[۲۱].[۲۲]
مشایخ در روایت
- أم عبد الله بن بریدة مشهور به أم عبد الله بن بریدة
- خالد بن الولید بن المغیرة بن عبد الله مشهور به خالد بن الولید المخزومی
- سعد بن مالک بن وهیب بن عبد مناف بن زهرة مشهور به سعد بن أبی وقاص الزهری
- سلمان بن الإسلام مشهور به سلمان فارسی
- عائشة بنت عبد الله بن عثمان بن عامر مشهور به عائشة بنت ابیبکر
- عبد الله بن زید بن ثعلبة بن عبد ربه مشهور به عبد الله بن زید الأنصاری
- عبد الله بن عثمان بن عامر بن عمرو بن کعب مشهور به ابوبکر بن ابیقحافه
- عبد الله بن عمر بن الخطاب بن نفیل مشهور به عبد الله بن عمر العدوی
- عبد الله بن قیس بن سلیم بن حضار بن حرب مشهور به عبد الله بن قیس الأشعری
- عبد الله بن مسعود بن حبیب بن شمخ مشهور به عبد الله بن مسعود
- علی بن أبی طالب بن عبد المطلب بن هاشم مشهور به علی بن أبی طالب الهاشمی
- عمر بن الخطاب بن نفیل بن عبد العزی مشهور به عمر بن الخطاب العدوی
- لاحق بن حمید بن سعید بن خالد بن کثیر مشهور به لاحق بن حمید السدوسی
- معاذ بن جبل بن عمرو بن أوس بن عائذ مشهور به معاذ بن جبل الأنصاری
- هند بنت حذیفة بن المغیرة بن عبد الله مشهور به أم سلمة زوج النبی
- ماعز بن مالک مشهور به ماعز بن مالک الأسلمی [۲۳]
روایتکنندگان از او
- بشیر بن مهاجر مشهور به بشیر بن المهاجر الغنوی
- بشیر بن نهیک مشهور به بشیر بن نهیک السدوسی
- جامع بن شداد مشهور به جامع بن شداد المحاربی
- سلیمان بن بریدة بن الحصیب بن عبد الله بن مشهور به سلیمان بن بریدة الأسلمی
- سهل بن عبد الله بن بریدة بن الحصیب بن عب مشهور به سهل بن عبد الله الأسلمی
- صفوان بن محرز بن زیاد مشهور به صفوان بن محرز المازنی
- طاوس بن کیسان مشهور به طاوس بن کیسان الیمانی
- عامر بن أسامة بن عمیر بن عامر بن الأقیشر مشهور به أبو الملیح بن أسامة الهذلی
- عامر بن شراحیل مشهور به عامر الشعبی
- عبد الرحمن بن جوشن مشهور به عبد الرحمن بن جوشن الغطفانی
- عبد الله بن أوس مشهور به عبد الله بن أوس الخزاعی
- عبد الله بن بریدة بن الحصیب بن عبد الله مشهور به عبد الله بن بریدة الأسلمی
- عبد الله بن عباس بن عبد المطلب بن هاشم مشهور به عبد الله بن العباس القرشی
- عبد الله بن عبد الرحمن بن عوف بن عبد عوف مشهور به أبو سلمة بن عبد الرحمن الزهری
- عبد الله بن مولة مشهور به عبد الله بن مولة القشیری
- عبید مشهور به عبید القرشی
- عطاء بن السائب بن مالک بن زید مشهور به عطاء بن السائب الثقفی
- علقمة بن مرثد مشهور به علقمة بن مرثد الحضرمی
- عمرو بن معاویة بن زید مشهور به معاویة بن عمرو البصری
- محجن بن الأدرع مشهور به محجن بن الأدرع الأسلمی
- نفیع بن الحارث مشهور به نفیع بن الحارث الهمدانی
- یحیی بن صالح بن المتوکل مشهور به یحیی بن أبی کثیر الطائی
- یزید بن جابر مشهور به یزید بن جابر الأزدی
- یزید بن عبد الرحمن بن الأسود مشهور به یزید بن عبد الرحمن الأودی
- أبو المهاجر مشهور به أبو المهاجر الدمشقی
- سفیان بن فروة بن مسعود مشهور به سفیان بن فروة الأسلمی
- عبد الله بن عمیرة بن حصن بن قیس بن ثعلبة مشهور به عبد الله بن عمیرة العجلی
- همدان مشهور به همدان برید عمر بن الخطاب
- نابل مشهور به نابل الحبشی
- أم نائلة مشهور به أم نائلة الخزاعیة
- عبد الله بن رستم مشهور به عبد الله بن رستم
- صالح بن میثم مشهور به صالح بن میثم الکوفی[۲۴]
جستارهای وابسته
- بنیاسلم (قبیله)
- حصیب بن عبدالله بن حارث اسلمی (پدر)
- عبدالله بن بریده بن حصیب اسلمی (فرزند)
- سلیمان بن بریده بن حصیب اسلمی (فرزند)
منابع
پانویس
- ↑ بریدة الأسلمی هو بریدة بن الحصیب. الاستیعاب، ج۱، ص۱۸۵، ش۲۱۷.
- ↑ ر.ک: الاستیعاب، ج۱، ص۱۸۵، ش۲۱۷.
- ↑ طبقات خلیفه، ص۱۸۴.
- ↑ ر.ک: رجال البرقی، ص۲؛ رجال الطوسی، ص۵۸، ش۴۸۴.
- ↑ رجال الطوسی، ص۲۹، ش۹۸، ص۵۸، ش۴۸۴.
- ↑ نام راوی نفیع أبو داوود الأعمی است؛ ر.ک: تهذیب الکمال، ج۴، ص۵۴.
- ↑ ر.ک: تفسیر کنز الدقائق، ج۱۲، ص۱۰۳؛ تهذیب الکمال، ج۴، ص۵۴.
- ↑ رجال الطوسی، ص۲۹، ش۹۸، ص۵۸، ش۴۸۴.
- ↑ ر.ک: رجال البرقی، ص۶۳.
- ↑ ر.ک: رجال الکشی، اختیار معرفة الرجال، ص۳۸، ش۷۸.
- ↑ رجال الطوسی، ص۲۹، ش۹۸، ص۵۸، ش۴۸۴.
- ↑ ر.ک: شهید ثانی، الفوائد الرجالیه، ج۲، ص۱۲۸.
- ↑ ر.ک: الوجیزة فی الرجال، ص۳۷، ش۲۷۷.
- ↑ "الصحابی الکبیر" ر.ک: عمدة القاری، ج۱۸، ص۷۹.
"رضی الله عنه" ر.ک: مسند أبی داود، ص۱۰۸.
"نزل مرو" و "نشر العلم بها" ر.ک: سیر أعلام النبلاء، ج۲، ص۴۶۹، ش۹۱.
"صحابیٌ مشهور" ر.ک: توضیح المشتبه، ج۳، ص۴۳۱.
"أخبار بریدة کثیرة" و "مناقبه مشهورة" ر.ک: الإصابة فی تمییز الصحابه، ج۱، ص۴۱۸، ش۶۳۲.
ر.ک: العجلی، معرفة الثقات، ج۱، ص۲۴۴، ش۱۴۷؛ ابن حبان، الثقات، ج۳، ص۲۹. - ↑ لا تقعن فی علی فإنه منی و أنا منه، و هو ولیکم بعدی. فضائل أمیر المؤمنین(ع)، ص۵۵، ح۵۱؛ تاریخ مدینة دمشق، ج۴۳، ص۱۳۱.
«عن ابن بریدة عن أبیه، قال: قال لی النبی(ص): هل لک أن نعود فاطمة؟ فأتاها فدخل علیها فقال: کیف تجدینک؟ فشکت إلیه، فقال: ما آلوتک أن زوجتک أقدمهم سلما، و أعلمهم علما، و أحلمهم حلما». فضائل أمیر المؤمنین، ص۲۳، ح۱۵. - ↑ بریده مخالف سران سقیفه بود و نپذیرفت با ابوبکر بیعت کند؛ ولی امام علی(ع) به ایشان فرمود: «ادخل فیما دخل فیه الناس فإن اجتماعهم أحب إلی من اختلافهم الیوم». بحار الأنوار، ج۲۸، ص۳۹۲.
- ↑ ر.ک: إکمال تهذیب الکمال، ج۲، ص۳۷۴، ش۷۰۵؛ کنز العمال، ج۱۰، ص۵۴۰، ح۳۰۲۰۹؛ الطبقات الکبری، ج۲، ص۶۳؛ تهذیب الکمال، ج۴، ص۵۴، ش۶۶۱.
- ↑ ر.ک: کنز العمال، ج۱۳، ص۱۳۴، ح۳۶۴۲۲.
- ↑ ر.ک: مجمع الزوائد، ج۱۰، ص۹؛ المعجم الکبیر، ج۲، ص۱۹؛ الکاشف فی معرفة من له روایة فی کتب السّتّه، ج۱، ص۲۶۵، ش۵۵۴؛ العبر فی خبر من غبر، ج۱، ص۶۶.
- ↑ ر.ک: تحفة الأحوذی، ج۱، ص۴۰۰.
- ↑ ر.ک: طبقات خلیفه، ص۱۸۴؛ حاکم نیشابوری، معرفة علوم الحدیث، ص۱۹۴.
- ↑ ر.ک: جوادی آملی، عبدالله، رجال تفسیری ج۴، ص۵۰۰-۵۰۵.
- ↑ موسوعة الحدیث
- ↑ موسوعة الحدیث