زرارة بن عمرو نخعی

آشنایی اجمالی

وی به قبیله نخع، از عرب جنوبی نسب می‌برد که در کوفه سکونت گزیدند^[۱]. زراره را پدر «عمرو» دانسته و گفته‌اند در نیمه ماه رجب سال نهم^[۲] یا محرم سال دهم^[۳] یا سال یازدهم از یمن^[۴] در وفد نخع نزد رسول خدا(ص) آمد^[۵]. به گفته ابن سعد^[۶]، در نیمه ماه محرم سال یازدهم وی به همراه دویست تن از نخعیان در وفد نخع نزد رسول خدا(ص) آمد و همه اسلام آوردند. آنان پیش از این در یمن با معاذ بن جبل عامل رسول خدا(ص)بیعت کرده بودند.

به گفته ابن سعد^[۷]، هشام بن محمد کلبی، وی را زرارة بن قیس بن حارث بن عداء دانسته است که نصرانی بود. گفته‌اند وی در این ملاقات خوابی را که در راه دیده بود برای رسول خدا(ص) تعریف کرد و آن حضرت پس از تعبیر خواب او به اینکه از کنیزش برای او پسری به دنیا آمده است از او پرسید: آیا بیماری برص داری؟ و چون پاسخ آری داد، آن حضرت ادامه خواب او را چنین تعبیر کرد و فرمود: فتنه‌ای به وجود خواهد آمد که مردم امام خود را می‌کشند و چنان با هم مشاجره می‌کنند که خون مؤمن نزد مؤمن از آب خوردن حلال‌تر می‌شود و گناهکار، نیکوکار شمرده می‌شود. پس اگر تو درگذری این فتنه پسرت را خواهد گرفت و اگر تو زنده باشی تو را می‌گیرد سپس زراره گفت: دعا کن مرا نگیرد و آن حضرت برای او دعا کرد و ادامه خواب او را تعبیر فرمود. بعدها عمرو بن زراره نخستین کسی بود که عثمان را از خلافت خلع کرد^[۸]. به نظر می‌رسد، با توجه به منازعات سیاسی اواخر خلافت عثمان، این روایت در اثبات فضیلتی برای عثمان جعل شده باشد. بنا بر نقلی پسرش، عمرو، در کوفه عثمان را خلع کرد و با امام علی(ع)بیعت کرد^[۹]. برخی منابع مطالب یادشده را برای زرارة بن قیس نقل کرده و او را در مدخلی مستقل معرفی کرده‌اند^[۱۰] اما به نظر می‌رسد با توجه به مشترک بودن اطلاعات مربوط به آن دو باید مصداق این دو نام را یکی دانست. چنان‌که ابن حجر^[۱۱]، نیز شرح حال «زرارة بن قیس» را به «زرارة بن عمرو» ارجاع داده است. ابن حبیب بغدادی^[۱۲]، نام «زرارة بن قیس» را در شمار بزرگانی که بیماری برص داشتند آورده است.^[۱۳]

جستارهای وابسته

نخع (قیبله)
عمرو بن زراره نخعی (فرزند)

منابع

خانجانی، قاسم، مقاله «زرارة بن عمرو نخعى»، دانشنامه سیره نبوی ج۳

پانویس

↑ سمعانی، الانساب، ج۵، ص۴۷۳.
↑ ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۹۴؛ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۳۱۴.
↑ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۶۳.
↑ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۱، ص۲۶۰؛ ابن ابی‌حاتنم، الجرح والتعدیل، ج۳، ص۶۰۳.
↑ ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۹۴؛ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۳۱۴؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۶۳.
↑ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۱، ص۲۶۱.
↑ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۱، ص۲۶۰.
↑ ر.ک: ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۶، ص۶۲؛ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۳۱۴؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۶۴.
↑ ابن کلبی، نسب معد والیمن الکبیر، ج۱، ص۲۸۸؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۶۴.
↑ ر.ک: ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۹۵؛ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۳۱۴؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۶۴.
↑ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۶۴.
↑ ابن حبیب بغدادی، المحبر، ص۳۰۱.
↑ خانجانی، قاسم، مقاله «زرارة بن عمرو نخعى»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۳۸۶-۳۸۷.

[1] سمعانی، الانساب، ج۵، ص۴۷۳.

[2] ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۹۴؛ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۳۱۴.

[3] ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۶۳.

[4] ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۱، ص۲۶۰؛ ابن ابی‌حاتنم، الجرح والتعدیل، ج۳، ص۶۰۳.

[5] ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۹۴؛ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۳۱۴؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۶۳.

[6] ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۱، ص۲۶۱.

[7] ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۱، ص۲۶۰.

[8] ر.ک: ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۶، ص۶۲؛ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۳۱۴؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۶۴.

[9] ابن کلبی، نسب معد والیمن الکبیر، ج۱، ص۲۸۸؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۶۴.

[10] ر.ک: ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۹۵؛ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۳۱۴؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۶۴.

[11] ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۶۴.

[12] ابن حبیب بغدادی، المحبر، ص۳۰۱.

[13] خانجانی، قاسم، مقاله «زرارة بن عمرو نخعى»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۳۸۶-۳۸۷.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]

[۹]

[۱۰]

[۱۱]

[۱۲]

[۱۳]